Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela

El pronombre se cumple distintas funciones: puede sustituir otros pronombres, expresar acciones mutuas o crear estructuras impersonales y pasivas.

(Zaimek se pełni różne funkcje: może zastępować inne zaimki, wyrażać działania wzajemne lub tworzyć konstrukcje bezosobowe i strony bierne.)

Kiedy „se” to tylko zamiana za „le/les” (se lo / se la / se los / se las)

To najczęstsza sytuacja w tym rozdziale. Chodzi o połączenie dwóch zaimków:

  • dopełnienie pośrednie: le / les (= „jemu/jej”, „im”)
  • dopełnienie bezpośrednie: lo / la / los / las (= „to/go/ją/je”)

Gdy stoją obok siebie, le/les zmienia się na se:

Nie mówimy Mówimy Znaczenie
le lo se lo wyjaśnić to jemu/jej
le la se la dać ją jemu/jej
les los se los pokazać je im
les las se las wysłać je im

Uwaga: to „se” nie znaczy tu „się”. To tylko „techniczna” zamiana, żeby łatwiej się mówiło.

Szybki test: „komu?” + „co?” → wtedy pojawia się „se”

  1. Najpierw znajdź komu? (le/les).
  2. Potem znajdź co? (lo/la/los/las).
  3. Jeśli są oba i stoją razem: le/les → se.

Przykłady (medyczne, naturalne):

  • El médico se lo explicó al paciente. (Wyjaśnił mu to.)
  • La enfermera se la entregó a la familia. (Przekazała im ją.)
  • El administrativo se las envió por correo. (Wysłał im je pocztą.)

W tych zdaniach możesz dopowiedzieć: se = le/les, a lo/la/los/las to „to/ten dokument/te wyniki”.

„Se” jako działanie wzajemne: „sobie nawzajem”

Drugie typowe użycie to se = siebie / sobie przy dwóch (lub więcej) osobach, które robią to samo wobec siebie.

  • Los dos paramédicos se ayudaron. (Pomogli sobie nawzajem.)
  • Los pacientes se llamaron después del alta. (Dzwonili do siebie.)

Jak odróżnić? Zwykle jest jasny podmiot w liczbie mnogiej: los dos…, los pacientes…, ellos…

„Se” bezosobowe: liczy się czynność, nie wykonawca

Tu „se” działa podobnie jak polskie „się” w sensie ogólnym: „tu się coś robi”.

  • En este hospital se atiende rápido a los heridos.
  • Aquí se trabaja con cita previa.

Najważniejsza rzecz do zapamiętania: w bezosobowym czasownik zwykle jest w 3. os. lp.

  • Poprawnie: Se atiende
  • Błąd częsty: Se atienden… (to wygląda jak zgoda z „los heridos”, ale w bezosobowym nie o to chodzi)

Mini-ściąga: które „se” mam w zdaniu?

Jeśli widzisz… To najpewniej jest… Myśl po polsku
se + lo/la/los/las zamiana za le/les „jemu/jej/im + to”
podmiot w mnogiej + se (np. los dos…, ellos…) wzajemność „sobie nawzajem”
se + czasownik w lp. + (często) miejsce/instytucja bezosobowe „tu się…” / „ogólnie…”

Samokontrola (30 sekund przed rozmową)

  1. Czy mam w zdaniu jednocześnie „komu?” i „co?”? → jeśli tak, le/les zmień na se.
  2. Czy podmiot to „dwie osoby” i robią coś sobie? → se = sobie nawzajem.
  3. Czy zdanie brzmi jak zasada/ogólna informacja (np. w szpitalu, w firmie)? → se bezosobowe i czasownik w lp.
  1. Se zastępuje le / les przed lo, la, los, las.
  2. W konstrukcjach bezosobowych i w tzw. stronie biernej zwrotnej nie ma znaczenia, kto wykonuje czynność.
Valor de se¿Cuándo se usa?Ejemplo
Cambio de le / lesAntes de lo, la, los, las (Przed lo, la, los, las)Se lo explicaron al paciente antes de la operación. (Wyjaśnili to pacjentowi przed operacją.)
Acción entre dos personasCuando dos personas hacen la misma acción (Gdy dwie osoby wykonują tę samą czynność)Los pacientes se ayudaron tras la intoxicación. (Pacjenci pomogli sobie po zatruciu.)
Forma impersonalCuando interesa la acción, no el sujeto (Gdy liczy się czynność, a nie podmiot)En este hospital se atiende rápido a los heridos. (W tym szpitalu szybko udziela się pomocy rannym.)

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

1. ___ lo expliqué al médico de guardia en cuanto llegué a urgencias.

___ wyjaśniłem to lekarzowi dyżurnemu, gdy tylko dotarłem na SOR.

2. Los dos paramédicos ___ ayudaron a mover al herido con cuidado.

Dwaj ratownicy medyczni ___ pomogli sobie nawzajem ostrożnie przenieść rannego.

3. En este hospital ___ atiende rápido a los pacientes con intoxicación.

W tym szpitalu ___ szybko udziela się pomocy pacjentom z zatruciem.

4. ___ la pusieron al paciente después de revisar su historial médico.

___ założyli mu ją po sprawdzeniu jego historii choroby.

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przepisz zdania, zastępując dopełnienie dalsze (le/les) i dopełnienie bliższe (lo/la/los/las) zaimkami; gdy występują razem, zastąp le/les przez se (np.: Le + lo → Se lo).

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. El médico le explicó el tratamiento al paciente.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    El médico se lo explicó.
    (Lekarz mu je wyjaśnił.)
  2. La enfermera les entregó las recetas a los familiares.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    La enfermera se las entregó.
    (Pielęgniarka im je przekazała.)
  3. El cirujano le mostró la radiografía a la paciente antes de la operación.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    El cirujano se la mostró antes de la operación.
    (Chirurg jej je pokazał przed operacją.)
  4. La doctora les recomendó estos ejercicios a los pacientes.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    La doctora se los recomendó.
    (Lekarka im je poleciła.)

Ćwiczenie 3: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawne zdanie w każdym przypadku.

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

1.
Niepoprawna: w konstrukcji bezosobowej z se czasownik powinien być w liczbie pojedynczej; tutaj nie zgadza się z «rannymi». (Forma w liczbie mnogiej to częsty błąd.)
2.
Niepoprawna: częsty błąd: nie można użyć «le» przed «lo/la/los/las»; trzeba zamienić «le» na «se» (se lo explicó).

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Alessia Amoroso

Magister języków, kultur i komunikacji

Università degli Studi di Modena e Reggio Emilia

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

wtorek, 19/05/2026 23:20