Czasowniki modalne w języku polskim to między innymi: umieć, móc, potrafić, mieć powinność, musieć, chcieć, woleć.
(Modale werkwoorden in het Pools zijn onder andere:
| Czasownik modalny (Modaal werkwoord) | Przykład (Voorbeeld) |
|---|---|
| umieć (kunnen (een vaardigheid hebben)) | Umiem organizować przyjęcia. (Ik kan feestjes organiseren.) |
| móc (kunnen (mogelijkheid)) | Mogę w czymś pomóc? (Kan ik ergens mee helpen?) |
| potrafić (kunnen (een concrete handeling)) | Potrafię rozłożyć sztućce. (Ik kan het bestek neerleggen.) |
| mieć powinność (horen te / moeten (plicht)) | Powinienem posprzątać po kolacji. (Ik hoor na het avondeten op te ruimen.) |
| musieć (moeten) | Muszę nakryć do stołu. (Ik moet de tafel dekken.) |
| chcieć (willen) | Chcę dzisiaj zjeść w domu. (Ik wil vandaag thuis eten.) |
| woleć (liever) | Wolę gotować niż zmywać (Ik kook liever dan dat ik afwas.) |
Uitzonderingen!
- “Umieć” betekent een algemene vaardigheid, en “potrafić” het vermogen om een concrete handeling uit te voeren.
- De vorm van het werkwoord mieć powinność past zich aan het geslacht aan: (ja) powinienem - man, (ja) powinnam - vrouw.
Oefening 1: Meerkeuze
Instructie: Kies het juiste antwoord
1. Czy ______ podać mi proszę łyżkę?
Kun je ______ me alsjeblieft een lepel aangeven?)2. ______ nakryć do stołu przed kolacją.
______ de tafel dekken voor het avondeten.)3. Nie ______ jeszcze dobrze zmywać w zmywarce.
Ik ______ nog niet goed afwassen in de vaatwasser.)4. ______ herbatę w filiżance niż w szklance.
______ thee in een kopje dan in een glas.)Oefening 2: Herschrijf de zinnen
Instructie: Herschrijf de zinnen door het aangegeven modale werkwoord (tussen haakjes) in de eerste persoon (ik) te gebruiken en laat de infinitief daarna staan; bv. „Ik zet koffie.” → „Ik kan koffie zetten.”
-
⇒ _______________________________________________ ExampleUmiem organizować przyjęcia w domu.(Ik kan thuis feestjes organiseren.)
-
⇒ _______________________________________________ ExampleMogę ci pomóc z zakupami?(Kan ik je met de boodschappen helpen?)
-
⇒ _______________________________________________ ExamplePotrafię rozłożyć sztućce na stole.(Ik kan het bestek op tafel leggen.)
-
⇒ _______________________________________________ ExamplePowinnam posprzątać po kolacji.(Ik moet na het avondeten opruimen.)
-
⇒ _______________________________________________ ExampleMuszę nakryć do stołu przed obiadem.(Ik moet de tafel dekken vóór het eten.)
-
⇒ _______________________________________________ ExampleChcę dzisiaj zjeść w domu.(Ik wil vandaag thuis eten.)
Oefening 3: Grammatica in actie
Instructie: Bespreek in groepen van paar wie wat voor het avondeten moet en kan doen.
- Jakie rzeczy musimy przygotować na stole i w kuchni? (Welke dingen moeten we klaarmaken op de tafel en in de keuken?)
- Co potrafisz zrobić szybciej: nakrywać, podawać czy zmywać? Dlaczego? (Wat kun jij sneller doen: dekken, opdienen of afwassen? Waarom?)
- Podaj mi proszę łyżkę. ( Geef me alsjeblieft een lepel.)
- Mogę podać dzbanek z herbatą. (Ik kan een kan met thee aangeven.)
- Muszę nakryć talerze i sztućce. (Ik moet borden en bestek dekken.)
- muszę / możesz (ik moet / jij kunt)
- mogę / możesz (ik kan / jij kunt)
- umiem / potrafię (ik kan / ik ben in staat)
