Czasowniki modalne w języku polskim to między innymi: umieć, móc, potrafić, mieć powinność, musieć, chcieć, woleć.
(I verbi modali in polacco sono tra gli altri:
| Czasownik modalny (Verbo modale) | Przykład (Esempio) |
|---|---|
| umieć (saper fare) | Umiem organizować przyjęcia. (So organizzare feste.) |
| móc (potere) | Mogę w czymś pomóc? (Posso aiutare in qualcosa?) |
| potrafić (riuscire a) | Potrafię rozłożyć sztućce. (Riesco a sistemare le posate.) |
| mieć powinność (dovere) | Powinienem posprzątać po kolacji. (Dovrei pulire dopo cena.) |
| musieć (dovere) | Muszę nakryć do stołu. (Devo apparecchiare la tavola.) |
| chcieć (volere) | Chcę dzisiaj zjeść w domu. (Voglio mangiare a casa oggi.) |
| woleć (preferire) | Wolę gotować niż zmywać (Preferisco cucinare piuttosto che lavare i piatti) |
Eccezioni!
- “Umieć” significa un’abilità generale, mentre "potrafić” la capacità di svolgere un’azione concreta.
- La forma del verbo mieć powinność si adatta al genere: (ja) powinienem - uomo, (ja) powinnam - donna.
Esercizio 1: Scelta multipla
Istruzione: Scegli la risposta corretta
1. Czy ______ podać mi proszę łyżkę?
Puoi ______ passarmi, per favore, il cucchiaio?)2. ______ nakryć do stołu przed kolacją.
______ apparecchiare la tavola prima di cena.)3. Nie ______ jeszcze dobrze zmywać w zmywarce.
Non ______ ancora lavare bene nella lavastoviglie.)4. ______ herbatę w filiżance niż w szklance.
______ il tè nella tazza piuttosto che nel bicchiere.)Esercizio 2: Riscrivi le frasi
Istruzione: Riscrivi le frasi usando il verbo modale indicato (tra parentesi) alla prima persona (io) e lasciare l'infinito dopo di esso; es. "Preparo il caffè." → "Posso preparare il caffè."
-
⇒ _______________________________________________ ExampleUmiem organizować przyjęcia w domu.(So organizzare feste a casa.)
-
⇒ _______________________________________________ ExampleMogę ci pomóc z zakupami?(Posso aiutarti con la spesa?)
-
⇒ _______________________________________________ ExamplePotrafię rozłożyć sztućce na stole.(So disporre le posate sul tavolo.)
-
⇒ _______________________________________________ ExamplePowinnam posprzątać po kolacji.(Devo riordinare dopo cena.)
-
⇒ _______________________________________________ ExampleMuszę nakryć do stołu przed obiadem.(Devo apparecchiare la tavola prima di pranzo.)
-
⇒ _______________________________________________ ExampleChcę dzisiaj zjeść w domu.(Voglio mangiare a casa oggi.)
Esercizio 3: La grammatica in azione
Istruzione: In coppia discutete chi deve e può fare cosa prima della cena.
- Jakie rzeczy musimy przygotować na stole i w kuchni? (Quali cose dobbiamo preparare sulla tavola e in cucina?)
- Co potrafisz zrobić szybciej: nakrywać, podawać czy zmywać? Dlaczego? (Cosa riesci a fare più velocemente: apparecchiare, servire o lavare i piatti? Perché?)
- Podaj mi proszę łyżkę. (Passami per favore il cucchiaio.)
- Mogę podać dzbanek z herbatą. (Posso portare la brocca con il tè.)
- Muszę nakryć talerze i sztućce. (Devo apparecchiare piatti e posate.)
- muszę / możesz (devo / puoi)
- mogę / możesz (posso / puoi)
- umiem / potrafię (so / riesco)