De onvoltooide aanvoegende wijs: que je fusse, qu’il fût

Le subjonctif imparfait : que je fusse, qu’il fût


Exprime une action simultanée dans le passé après que, surtout en style soutenu.

(Drukt een gelijktijdige handeling in het verleden uit na que, vooral in een formele stijl.)

Wanneer gebruik je de subjonctif imparfait (en wanneer niet)?

De subjonctif imparfait is vooral een stijlkeuze in geschreven en formeel Frans.

  • Je gebruikt hem typisch na een werkwoord in het verleden + que, wanneer je in stijl soutenu wil blijven.
  • In hedendaags Frans wordt hij meestal vervangen door de subjonctif présent.
Context Formeel / literair Meest gebruikelijk vandaag
Verleden + que + subjonctif Je voulais qu’il fît. Je voulais qu’il fasse.
Heel formele rapportering / literatuur Vaak
Gesprek, e-mail, dagelijks werk Bijna altijd

De kern: tijdenvolgorde in formele stijl

Denk in het Nederlands aan: Hij wilde dat ik … (toen).

  • Hoofdzin in het verleden: je voulais / il exigeait / elle souhaitait / je doutais…
  • Bijzin met que drukt iets uit dat gelijktijdig of nog toekomstig t.o.v. dat verleden is.
  • In stijl soutenu kies je dan: subjonctif imparfait.
Betekenis Voorbeeld (correct)
Wens / eis in het verleden La responsable souhaitait que le salarié choisît
Twijfel in het verleden Je doutais que vous crussiez encore à cette promesse.
Angst in het verleden Ils craignaient que je chantasse faux.

Vorming: neem het passé simple als basis (radicaal)

De snelste manier:

  1. Zoek de "il"-vorm van het passé simple (3e pers. ev.).
  2. Neem het radicaal.
  3. Plak de uitgangen van de subjonctif imparfait.
Uitgang Patroon Voorbeeld
je -sse que je chantasse
tu -sses que tu chantasses
il/elle/on -ât / -ît / -ût qu’il chantât / qu’il choisît / qu’il crût
nous -ssions que nous chantassions
vous -ssiez que vous chantassiez
ils/elles -ssent qu’ils chantassent

Let op de ‘rare’ vormen: choisir en croire

Wat vaak verwarring geeft: de basis is niet de infinitief, maar het passé simple.

  • choisir (passé simple: il choisit) → subjonctif imparfait: qu’il choisît, que nous choisissions
  • croire (passé simple: il crut) → subjonctif imparfait: qu’il crût, que vous crussiez

Zelfcheck: zie je een accent circonflexe (â/î/û) bij il? Dan zit je bijna zeker in de juiste vorm.

Typische fouten (en hoe je ze snel vermijdt)

  • Fout 1: de moderne vorm gebruiken terwijl je expliciet “formeel” wil schrijven.
    Je voulais qu’il fasse un effort.Je voulais qu’il fît un effort.
  • Fout 2: de passé simple verwarren met subjonctif imparfait.
    Je voulais qu’il fit un effort. (zonder accent) → Je voulais qu’il fît un effort.
  • Fout 3: verkeerde stam nemen bij onregelmatige werkwoorden.
    … que vous croyiez (subjonctif présent) → … que vous crussiez (formeel)

Praktische strategie: kies bewust je register

Stel jezelf één vraag:

  • Schrijf/spreek ik heel formeel (rapport, literair, plechtig)? → subjonctif imparfait is passend.
  • Is het “normaal professioneel” (meeting, mail, gesprek)? → subjonctif présent is bijna altijd beter.

Doel van deze les: je herkent de vorm en je kan hem produceren wanneer een formele stijl dat vraagt.

  1. De onvoltooid verleden conjunctief wordt vervoegd met de stam van de passé simple (+ a / i / u + -sse, -sses, -^t, -ssions, -ssiez, -ssent).
  2. Men zet que na het werkwoord in de verleden tijd: Je voulais qu’il fit un effort ."
Chanter (Zingen)Choisir (Kiezen)Croire (Geloven)
Que je chantasse (Dat ik zong)Que je choisisse (Dat ik koos)Que je crusse (Dat ik geloofde)
Que tu chantasses (Dat jij zong)Que tu choisisses (Dat jij koos)Que tu crusses (Dat jij geloofde)
Qu'il chantât (Dat hij zong)Qu'il choisît (Dat hij koos)Qu'il crût (Dat hij geloofde)
Que nous chantassions (Dat wij zongen)Que nous choisissions (Dat wij kozen)Que nous crussions (Dat wij geloofden)
Que vous chantassiez (Dat u zong)Que vous choisissiez (Dat u koos)Que vous crussiez (Dat u geloofde)
Qu'ils chantassent (Dat zij zongen)Qu'ils choisissent (Dat zij kozen)Qu'ils crussent (Dat zij geloofden)

Uitzonderingen!

  1. Vandaag wordt hij vaak vervangen door de subjonctif présent.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1. Le directeur exigeait que nous ______ à la mutuelle d'entreprise dès la fin de la période d'essai.

De directeur eiste dat wij ______ aan de bedrijfszorgverzekering vanaf het einde van de proefperiode.

2. La responsable souhaitait que le salarié ______ entre une prime exceptionnelle et des jours de congé supplémentaires.

De verantwoordelijke wenste dat de werknemer ______ tussen een uitzonderlijke premie en extra verlofdagen.

3. Le délégué demandait que vous ______ les chiffres du salaire net, car la fiche de paie faisait foi.

De afgevaardigde vroeg dat u ______ de nettolooncijfers, want de loonstrook gold als bewijs.

4. L'inspectrice insistait pour que l'employeur ______ le SMIC, même pendant un contrat à durée déterminée.

De inspectrice drong erop aan dat de werkgever ______ het SMIC, zelfs tijdens een contract van bepaalde duur.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen in een beleefde stijl: vervang de tegenwoordige aanvoegende wijs (na een werkwoord in de verleden tijd) door de onvoltooide aanvoegende wijs (bijv. Ik wilde dat hij deed → Ik wilde dat hij deed).

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Je voulais que tu choisisses un hôtel plus calme pour le séminaire.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Je voulais que tu choisisses un hôtel plus calme pour le séminaire.
    (Ik wilde dat je een rustiger hotel koos voor het seminarie.)
  2. Le directeur exigeait que nous chantions l’hymne de l’entreprise lors de la cérémonie.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Le directeur exigeait que nous chantassions l’hymne de l’entreprise lors de la cérémonie.
    (De directeur eiste dat wij het volkslied van het bedrijf zongen tijdens de ceremonie.)
  3. Je doutais que vous croyiez encore à cette promesse après deux reports.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Je doutais que vous crussiez encore à cette promesse après deux reports.
    (Ik betwijfelde dat u na twee uitstellen nog in die belofte geloofde.)
  4. La responsable souhaitait qu’il choisisse une solution moins coûteuse.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    La responsable souhaitait qu’il choisît une solution moins coûteuse.
    (De verantwoordelijke wenste dat hij een minder kostbare oplossing koos.)

Oefening 3: Meerkeuze

Instructie: Kies de correct geformuleerde zin in de subjonctif imparfait.

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1.
« Que vous fassiez » staat in de subjonctif présent; na een werkwoord in het verleden heeft de subjonctif imparfait de voorkeur in formele stijl (veelgemaakte fout).
2.
« Ait » staat in de subjonctif présent; dat is een gangbaar alternatief, maar bij de concordantie der tijden met een werkwoord in het verleden in formele stijl verwacht men de subjonctif imparfait (veelgemaakte fout).

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Marco De Faria

Master in Vreemde Talen

University of Poitiers

University_Logo

Frankrijk


Laatst bijgewerkt:

woensdag, 22/07/2026 07:35