De tijd uitdrukken, anterioriteit: tot, in afwachting van, d’ici

Exprimer le temps, l’antériorité :jusqu’à, en attendant, d’ici


Exprime une limite ou une attente dans le temps avec jusqu’à, en attendant, d’ici et leurs variantes.

(Drukt een tijdsgrens of een wachttijd uit met jusqu’à, en attendant, d’ici en hun varianten.)

Kies de juiste uitdrukking: 3 snelle vragen

  • Volgt er een zelfstandig naamwoord (iets/een moment)?jusqu’à + nom
  • Volgt er een volledige zin met “que” (iemand doet iets)?jusqu’à ce que / en attendant que / d’ici que + subjonctif
  • Wil je een deadline aangeven?d’ici (à) + datum/termijn of d’ici là (tot dan)

Jusqu’à / jusqu’à ce que / jusqu’au moment où: wat volgt erna?

Bedoeling Frans Wat komt erna? Goed voorbeeld
Tot + iets (geen werkwoord) jusqu’à nom Je reste jusqu’à la médiation.
Tot + iemand iets doet (toekomst/onzeker moment) jusqu’à ce que subjonctif J’attends jusqu’à ce qu’il réponde.
Tot het moment waarop (feitelijk moment in verhaal) jusqu’au moment où indicatif Il a plaidé jusqu’au moment où elle a accepté.

Vuistregel: jusqu’à ce que = “totdat” met subjonctif (verwacht/voorwaarde/toekomst). jusqu’au moment où = “tot het moment waarop” met indicatif (gebeurde feit).

Waarom subjonctif na “jusqu’à ce que / en attendant que / d’ici que”?

  • Je kijkt vooruit: het moment is nog niet gerealiseerd vanuit het standpunt van de hoofdzin.
  • Het is vaak een voorwaarde: eerst X, pas daarna Y.

Correct: Nous suspendrons la procédure jusqu’à ce que la médiation aboutisse.

Let op: jusqu’à ce que la médiation aboutit (indicatif) is hier niet de standaardkeuze.

“En attendant”: drie vormen (en een typisch struikelpunt)

Frans Structuur Betekenis Voorbeeld
En attendant alleen (komma) of + nom “Intussen / in afwachting” En attendant, nous négocions la convention.
En attendant que + subjonctif “In afwachting dat … (gebeurt)” En attendant que le juge statue, nous respectons la clause.
En attendant de + infinitif “In afwachting van het … (doen)” En attendant de résilier le contrat, on renégocie les conditions.

Struikelpunt: na en attendant que nooit een infinitief. Na en attendant de nooit een vervoegd werkwoord.

“D’ici”: deadline vs. ‘tot dan’

  • d’ici (à) + datum/termijn = uiterlijk / tegen dan
    D’ici à vendredi, je vous enverrai un projet.
  • d’ici là = vaste uitdrukking: tussen nu en dan
    D’ici là, agissez de bonne foi.
  • d’ici peu = binnenkort (korte tijdspanne)
    Nous partirons d’ici peu.

Vorm: zeg bij een concrete deadline meestal d’ici à + moment: d’ici à demain, d’ici à 18 h.

Extra: “jusqu’ici” = tot nu toe

jusqu’ici is een vaste betekenis: tot nu toe (niet “tot hier” in tijd).

  • Jusqu’ici, tout va bien.

Zelfcheck: maak in 10 seconden de juiste keuze

  1. Na de uitdrukking komt een nomjusqu’à / en attendant + nom / d’ici à + date.
  2. Na de uitdrukking komt que + onderwerp + werkwoord → subjonctif (jusqu’à ce que / en attendant que / d’ici que).
  3. Je beschrijft een feitelijk moment in het verleden/verhaal → jusqu’au moment où + indicatif.
  1. De handeling van de hoofdzin eindigt wanneer de handeling van de bijzin begint, jusqu’à + nom: Je reste jusqu’à la fin du match.
  2. De vaste uitdrukking "d’ici là" geeft de duur aan tussen het huidige moment en een niet nader gespecificeerd toekomstig moment: D’ici là, nous verrons comment les choses évoluent.
  3. "D’ici" peu geeft een korte periode aan tussen nu en de toekomst: Nous partirons d’ici peu (= dans quelques minutes, dans quelques jours…).
Expression (Uitdrukking)Structure (Structuur)Exemple (Voorbeeld)
Jusqu’à (Tot (aan))+ nom (+ zelfstandig naamwoord)Je reste jusqu’à la médiation. (Ik blijf tot aan de bemiddeling.)
Jusqu’à ce que (Totdat)+ subjonctif (+ aanvoegende wijs)J’attends jusqu’à ce qu’il réponde. (Ik wacht totdat hij antwoordt.)
Jusqu’au moment où (Tot het moment waarop)+ indicatif (+ indicatief)Il a plaidé jusqu’au moment où elle a accepté. (Hij heeft gepleit tot het moment waarop zij heeft ingestemd.)
En attendant (In afwachting / ondertussen)seul / + nom (alleen / + zelfstandig naamwoord)En attendant, nous négocions la convention. (In afwachting daarvan onderhandelen we over de overeenkomst.)
En attendant que (In afwachting dat)+ subjonctif (+ aanvoegende wijs)En attendant que le juge statue. (In afwachting dat de rechter uitspraak doet.)
En attendant de (In afwachting van)+ infinitif (+ infinitief)En attendant de résilier le contrat. (In afwachting van het opzeggen van het contract.)
D’ici (à) (Tegen (…))+ date / délai (+ datum / termijn)Réponse d’ici à demain. (Antwoord tegen morgen.)
D’ici que (Voordat / tegen de tijd dat)+ subjonctif (+ aanvoegende wijs)D’ici qu’un accord soit trouvé. (Voordat er een akkoord wordt gevonden.)
D’ici là / d’ici peu (Tot dan / binnenkort)expression figée (vaste uitdrukking)D’ici là, agissez de bonne foi. (Tot dan, handel te goeder trouw.)

Uitzonderingen!

  1. Opmerking: de vaste uitdrukking jusqu’ici betekent tot nu toe: Jusqu’ici, tout va bien pour nous.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1. Nous suspendrons la procédure ______ la médiation aboutisse.

We zullen de procedure opschorten ______ de bemiddeling slaagt.

2. ______ le juge statue, nous respecterons la clause de confidentialité.

______ de rechter uitspraak doet, zullen we de geheimhoudingsclausule naleven.

3. ______ vendredi, je vous enverrai un projet de convention de prestation.

______ vrijdag stuur ik u een ontwerp van een dienstverleningsovereenkomst.

4. Nous avons plaidé ______ la partie adverse a accepté un règlement à l’amiable.

We hebben gepleit ______ de tegenpartij een minnelijke schikking heeft aanvaard.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf elk paar zinnen als één zin met gebruik van de uitdrukking tussen haakjes en de correcte structuur (tot + zelfstandig naamwoord / totdat + subjonctief / tot het moment waarop + indicatief / in afwachting van + zelfstandig naamwoord of alleen / in afwachting dat + subjonctief / in afwachting om te + infinitief / tegen (op) + uiterste datum / voordat + subjonctief / tegen die tijd).

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Hint Hint (Jusqu’à) Je vais rester au bureau. Le médiateur arrive.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Je vais rester au bureau jusqu’à l’arrivée du médiateur.
    (Ik ga op kantoor blijven tot aan de aankomst van de bemiddelaar.)
  2. Hint Hint (Jusqu’à ce que) Nous ne signerons pas la convention. Le service juridique vérifiera la dernière version.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Nous ne signerons pas la convention jusqu’à ce que le service juridique vérifie la dernière version.
    (Wij zullen de overeenkomst niet ondertekenen totdat de juridische dienst de laatste versie heeft gecontroleerd.)
  3. Hint Hint (Jusqu’au moment où) Il a continué à négocier. Son client a finalement accepté les conditions.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Il a continué à négocier jusqu’au moment où son client a finalement accepté les conditions.
    (Hij is blijven onderhandelen tot het moment waarop zijn cliënt uiteindelijk de voorwaarden heeft aanvaard.)
  4. Hint Hint (En attendant que) Le juge n’a pas encore statué. Nous pouvons déjà préparer les pièces du dossier.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    En attendant que le juge statue, nous pouvons préparer les pièces du dossier.
    (In afwachting dat de rechter uitspraak doet, kunnen we de stukken van het dossier voorbereiden.)

Oefening 3: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste zin.

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1.
Onjuist: na « jusqu’à ce que » is de subjonctif nodig, niet de indicatif (« qu’il réponde » en niet « qu’il va répondre »).
2.
Onjuist: om een precieze deadline aan te geven gebruikt men doorgaans « d’ici à + date/délai » (« d’ici à demain »), niet alleen « d’ici demain ».

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Marco De Faria

Master in Vreemde Talen

University of Poitiers

University_Logo

Frankrijk


Laatst bijgewerkt:

vrijdag, 10/07/2026 09:47