Bijwoorden van plaats en tijd: allí encima, raramente, diariamente...

Adverbios de lugar y tiempo: allí encima, raramente, diariamente...


Indican dónde y cuándo ocurre una acción.

(Geven aan waar en wanneer een handeling gebeurt.)

Wat doen deze bijwoorden precies?

In dit onderdeel gaat het om bijwoorden die aangeven:

  • waar iets is (plaats): allí encima, muy lejos
  • wanneer iets gebeurt (tijd/manier van verloop): inmediatamente, repentinamente, continuamente
  • hoe vaak iets gebeurt (frequentie): habitualmente, raramente, diariamente, anualmente

Ze geven extra informatie bij het werkwoord: waar / wanneer / hoe vaak.

Plaats in de zin: waar zet je het bijwoord?

Basisregel: het bijwoord kan vóór of na het werkwoord staan. Kies de plaats die het meest natuurlijk klinkt.

Vóór het werkwoord

Raramente analizo ese índice.

Inmediatamente reaccionó el gobierno.

Na het werkwoord

El gobierno reaccionó inmediatamente.

El índice cambió continuamente durante el año.

  • Tip (B2): als je het bijwoord vooraan zet, klinkt het vaak iets formeler of nadrukkelijker.
  • Let op: plaatsbijwoorden staan vaak dicht bij het deel dat je lokaliseert: allí encima de la estación.

Twee soorten frequentie: “algemeen” vs “vast”

Het Spaans maakt in de praktijk een belangrijk verschil:

Algemene frequentie
(herhaalbaar, flexibel)

habitualmente, frecuentemente, raramente

Yo raramente analizo ese índice.

Vaste frequentie
(schema/kalender)

diariamente, anualmente

El instituto publica datos anualmente.

Zelfcheck: Kun je er een agenda van maken (dag/jaar)? Dan is het meestal diariamente/anualmente (vast).

Waarom kan “muy” niet overal?

Muy werkt vooral bij woorden die een graad (meer/minder) uitdrukken.

  • Kan wel (graad): muy lejos (heel ver)
  • Kan niet (vast/absoluut): muy diariamente / muy anualmente

Logica: “dagelijks/jaarlijks” is al een vaste maat. Je maakt dat niet “meer dagelijks”.

Wil je toch intensiveren? Gebruik dan een andere formulering:

  • con mucha frecuencia (heel vaak)
  • casi todos los días (bijna elke dag)
  • varias veces al día (meerdere keren per dag)

Superlatief op -ísimo: wanneer werkt dat wél?

-ísimo kan alleen als het bijwoord een graad kan hebben.

  • Wel (graad): lejísimos = extreem ver
  • Niet (positie): encimísima (positie is niet “meer of meest”)

Vuistregel: als je in het Nederlands “heel/erg” kunt zetten, is -ísimo vaak mogelijk (maar niet bij plaatsposities zoals encima).

Betekenisverschillen die vaak misgaan (snelle checklist)

inmediatamente

“meteen / zonder vertraging”

Reaccionaron inmediatamente.

repentinamente

“plots(eling), onverwacht”

La demanda aumentó repentinamente.

continuamente

“voortdurend, de hele tijd (met veranderingen)”

Los precios cambiaron continuamente.

repetidamente

“herhaaldelijk (meerdere keren, los van elkaar)”

El sistema falló repetidamente.

habitualmente

“meestal, doorgaans (routine)”

Habitualmente revisamos los datos los lunes.

raramente

“zelden”

Raramente participo en esas reuniones.

Mini-zelftest: klopt mijn zin?

  1. Vraag 1: Wil ik plaats, tijd of frequentie uitdrukken?
  2. Vraag 2: Is de frequentie algemeen (raramente) of vast (anualmente)?
  3. Vraag 3: Wil ik intensiveren met muy? Alleen doen als het om graad gaat (bv. muy lejos).
  4. Vraag 4: Staat het bijwoord op een natuurlijke plek (meestal dicht bij wat het beschrijft)?
  1. Het bijwoord kan vóór of na het werkwoord staan.
  2. Er zijn bijwoorden die een algemene frequentie aangeven ⇒ ze beschrijven herhaalbare handelingen (habitualmente, raramente).
  3. Er zijn bijwoorden die een vaste frequentie aangeven (diariamente, anualmente).
AdverbiosEjemplo
Allí encimaLa región está allí encima de la zona urbana. (De regio ligt daarboven (vlak) boven het stedelijke gebied.)
Muy lejos / Muy encimaLa capital está muy lejos de la zona rural. (De hoofdstad ligt heel ver van het platteland.)
Inmediatamente / SimultáneamenteEl gobierno reaccionó inmediatamente ante el aumento. (De regering reageerde onmiddellijk op de stijging.)
Repentinamente / InstantáneamenteLa población aumentó repentinamente en esa provincia. (De bevolking nam in die provincie plotseling toe.)
Continuamente / RepetidamenteEl índice cambió continuamente durante el año. (De index veranderde voortdurend gedurende het jaar.)
DefinitivamenteEl sector quedó definitivamente transformado. (De sector werd definitief getransformeerd.)
Anteriormente a / Recientemente / Poco antesLa ley cambió anteriormente a la crisis económica. (De wet veranderde vóór de economische crisis.)
Habitualmente / Frecuentemente / RaramenteYo raramente analizo ese índice demográfico. (Ik analyseer die demografische index zelden.)
Diariamente / AnualmenteEl instituto publica datos anualmente. (Het instituut publiceert gegevens jaarlijks.)

Uitzonderingen!

  1. Niet alle bijwoorden kunnen met muy ⇒ we zeggen muy lejos, maar no *muy diariamente omdat het vaste of absolute tijd aangeeft.
  2. De overtreffende trap met -ísimo werkt alleen met bijwoorden die graad uitdrukken (lejísimos) ⇒ Plaatsbijwoorden laten dit niet toe (*encimísima).

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1. En el informe del ayuntamiento se indica que la zona superpoblada está ____ de la estación de cercanías, junto a la autovía.

In het rapport van het gemeentehuis staat dat de overbevolkte zone ____ van het forenzenstation ligt, naast de snelweg.

2. Desde que empezó el aumento de la población, el servicio de urgencias se ha saturado ____ en invierno.

Sinds de bevolkingsgroei begon, is de spoeddienst in de winter ____ overbelast geraakt.

3. En mi trabajo, ____ reviso el índice de mortalidad provincial porque lo actualizan cada trimestre.

Op mijn werk controleer ik ____ het provinciale sterftecijfer, omdat ze het elk kwartaal bijwerken.

4. El instituto publica los datos de densidad de población ____ y los compara con los del año anterior.

Het instituut publiceert de gegevens over bevolkingsdichtheid ____ en vergelijkt ze met die van het jaar ervoor.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen door het aangegeven bijwoord toe te voegen om uit te drukken waar, wanneer of hoe vaak de handeling plaatsvindt. Plaats het op de meest natuurlijke positie in de zin.

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Hint Hint (muy lejos) La oficina de empleo está de la estación de tren.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    La oficina de empleo está muy lejos de la estación de tren.
    (Het arbeidsbureau is heel ver van het treinstation.)
  2. Hint Hint (inmediatamente) Cuando publicaron el informe, el ayuntamiento respondió.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Cuando publicaron el informe, el ayuntamiento respondió inmediatamente.
    (Toen ze het rapport publiceerden, reageerde het gemeentehuis onmiddellijk.)
  3. Hint Hint (repentinamente) Al revisar los datos del padrón, la población de ese municipio aumentó.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Al revisar los datos del padrón, la población de ese municipio aumentó repentinamente.
    (Bij het controleren van de gegevens van het bevolkingsregister, nam de bevolking van die gemeente plotseling toe.)
  4. Hint Hint (continuamente) Durante el último trimestre, el precio del alquiler cambió.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Durante el último trimestre, el precio del alquiler cambió continuamente.
    (Tijdens het laatste kwartaal veranderde de huurprijs voortdurend.)

Oefening 3: Meerkeuze

Instructie: Kies in elk geval de correcte zin.

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1.
Onjuist: «dagelijks» is een vaste frequentie en laat de bepaler «heel» niet toe (je zegt niet *heel dagelijks*).
2.
Onjuist: plaatsbijwoorden zoals «boven» nemen geen superlatief op -ísimo aan (je zegt niet *erbovenst*).

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Alessia Amoroso

Master in Talen, Culturen en Communicatie

Università degli Studi di Modena e Reggio Emilia

University_Logo

Laatst bijgewerkt:

vrijdag, 22/05/2026 16:25