Leísmo van persoon: lo vi ⇒ le vi

Leísmo de persona: lo vi ⇒ le vi

El leísmo es un fenómeno en España (País Vasco, La Rioja, Navarra, Extremadura).

(El leísmo is een verschijnsel in Spanje (Baskenland, La Rioja, Navarra, Extremadura).)

Uitleg van de docent

Wat is leísmo (en waarom zie je hier le?)

In standaard-Spaans vervang je een lijdend voorwerp meestal met:

Leísmo = in (vooral) Spanje gebruiken veel sprekers le voor een mannelijke persoon als lijdend voorwerp.

Gaat het om een vrouw?
- Gebruik la (niet le): La conozco bien (a tu hermana)
- ~~Le conozco bien (a tu hermana)~~
Gaat het om meervoud?
- Gebruik los/las (vermijd les als lijdend voorwerp): A tus hijos hace un año que no los veo
- ~~A tus hijos hace un año que no les veo~~
Enkelvoud + mannelijke persoon?
- Dan zijn lo (algemeen) en le (leísmo, vaak in Spanje) allebei mogelijk, afhankelijk van het werkwoord en de regio.

Bij sommige werkwoorden hoor je leísmo zó vaak dat het in de praktijk erg natuurlijk klinkt (zeker in Spanje).

Typisch in jouw tabel (mannelijke persoon):

Let op: dit blijft formeel gezien “leísmo”, maar het is in veel contexten ingeburgerd.

Praktische regel	Wat jij doet als B2-leerder
Bij bepaalde werkwoorden (zoals ayudar, convencer, entender) komt le voor “hem” vaak voor.	Begrijp le als “hem” wanneer het om een man gaat. In je eigen productie: kies lo als je twijfelt (altijd veilig), of le als je bewust Spaans (Spanje) wilt klinken.
Bij andere werkwoorden (zoals llamar, hacer responsable, rodear, comprender, estorbar) is leísmo minder frequent.	Neem hier lo als je een man bedoelt, tenzij je duidelijk een Spaans (Spanje) register volgt. Bij vrouw: altijd la.

Fout 1: le gebruiken voor een vrouw

La llamó el banco. ✅ ~~Le llamó el banco.~~ ❌ (als het om tu hermana gaat)
Fout 2: les gebruiken als lijdend voorwerp (meervoud)

No los veo desde hace un año. ✅ ~~No les veo desde hace un año.~~ ❌ (af te raden)
Fout 3: “le = altijd meewerkend voorwerp” te letterlijk nemen

Meestal klopt dat, maar bij leísmo kan le toch “hem” (lijdend voorwerp) betekenen. Check dan: mannelijk + enkelvoud?

Stap 1: Is het een vrouw? → la
Stap 2: Is het meervoud? → los/las
Stap 3: Man enkelvoud?
- lo is altijd correct in algemeen Spaans.
- le is vaak oké in Spanje, vooral met werkwoorden zoals ayudar, convencer, entender.

El leísmo is het gebruik van le in plaats van lo. Ejemplo: Vimos a Luis -> le vimos (in plaats van lo vimos).
El leísmo bij vrouwen wordt als onjuist beschouwd; je moet la gebruiken, niet le ⇒ La conozco bien (a tu hermana), en no *Le conozco bien (a tu hermana).
Leísmo in het meervoud geldt tegenwoordig als minder correct en wordt aangeraden te vermijden (⇒ No *A tus hijos hace un año que no les veo).

Werkwoorden met vaak voorkomend leísmo	Werkwoorden met minder vaak voorkomend leísmo
El asesor le ayudó con la inversión. (De adviseur hielp hem* met de investering.*)	El banco le llamó ayer. (De bank belde hem* gisteren.*)
El beneficio le corresponde al inversor. (De winst komt hem toe* (de investeerder).*)	El banco le hizo responsable del riesgo. (De bank stelde hem* verantwoordelijk voor het risico.*)
El cliente le entendió perfectamente. (De klant begreep hem* perfect.*)	Los periodistas le rodearon tras la reunión. (De journalisten omsingelden hem* na de vergadering.*)
El asesor le convenció durante la negociación. (De adviseur overtuigde hem* tijdens de onderhandeling.*)	El nuevo socio le comprendió en la reunión. (De nieuwe partner begreep hem* tijdens de vergadering.*)
La crisis financiera le molestó mucho. (De financiële crisis zat hem* erg dwars.*)	La situación económica le estorbó en el proyecto. (De economische situatie hinderde hem* bij het project.*)