Indirecte rede

Estilo indirecto

El estilo indirecto reproduce preguntas y frases con cambios de tiempo, persona y lugar.

(Indirecte rede geeft vragen en zinnen weer met veranderingen in tijd, persoon en plaats.)

Uitleg van de docent

Wat gebeurt er in stijl indirecto (gerapporteerde rede)?

Je vertelt achteraf wat iemand zei. Daardoor verschuift het perspectief:

Tijd schuift vaak één stap terug (presente → imperfecto).
Toekomst wordt vaak condicional (neutrale rapportage), of blijft futuro (als de spreker verantwoordelijkheid/zekerheid benadrukt).
Plaats en tijdswoorden passen zich aan: aquí→allí, ahora→entonces, mañana→al día siguiente, este/ese→aquel.

Stap 1 — Kies: neutraal rapporteren of verantwoordelijkheid benadrukken?

Neutraal (meest voorkomend): futuro → condicional.
Dijo: «Iré mañana» → Dijo que vendría al día siguiente.
Verantwoordelijkheid/zekerheid (spreker staat nog steeds achter wat hij zegt): futuro blijft futuro.
Dijo: «Iré mañana» → Dijo que vendrá al día siguiente.

Checkvraag: rapporteer je gewoon, of wil je laten horen dat hij het (nog) zeker weet/garandeert?

Stap 2 — De “tijd-terugzet”: presente → imperfecto

Als je vanuit een verleden rapporteert (dijo/explicó/comentó…), wordt het Spaans vaak “één stap verleden”.

Direct	Indirect (na dijo/explicó…)
«El albornoz queda amplio.»	Dijo que el albornoz quedaba amplio.
«Trabajo aquí.»	Dijo que trabajaba allí.

Let op: het gaat om het standpunt van de reporter, niet om “verleden” in de werkelijkheid.

Stap 3 — Deictische woorden: hier/nu/morgen → daar/toen/volgende dag

Je past woorden aan die afhankelijk zijn van de spreeksituatie.

Direct	Indirect	Waarom?
aquí	allí	niet meer “hier bij mij”, maar “daar”
ahora	entonces / en aquel momento	“nu” wordt “toen”
mañana	al día siguiente	relatief t.o.v. het vertelmoment
este / ese	aquel	meer afstand in tijd/ruimte

Snelle zelfcheck: als je het in het Nederlands zou omzetten, zou je dan ook “hier→daar”, “nu→toen” zeggen?

Indirecte vragen: géén “que” vóór het vraagwoord

Bij indirecte vragen gebruik je het vraagwoord meteen.

Correct: Preguntó cuándo estaría listo.
Fout: ~~Preguntó que cuándo estaría listo.~~

Waarom belangrijk? Dit is een veelgemaakte fout door letterlijke vertaling (“hij vroeg dat…”).

Uitzondering die je móét onthouden: vraagwoorden houden hun accent

In indirecte stijl blijft de tilde staan op vragende woorden:

cuándo, dónde, cuánto, cómo (ook: qué, quién, cuál).

Voorbeeld:

«¿Cuánto cuesta?» → Preguntó cuánto costaba.

Mini-checklist (voor je antwoord nakijken)

Inleidend werkwoord staat in verleden? (dijo, explicó, comentó, preguntó…)
Presente → imperfecto waar nodig?
Futuro: kies bewust condicional (neutraal) of futuro (zekerheid/verantwoordelijkheid).
Deictische woorden aangepast? aquí/ahora/mañana/este…
Indirecte vraag: géén que vóór het vraagwoord en accent blijft.

Wat moet je vooral kunnen (B2-doel)

Snel schakelen tussen wat iemand letterlijk zei en wat jij erover rapporteert.
Correcte keuze maken tussen vendrá en vendría (betekenisnuance).
Automatisch “meeschuiven” van hier/nu/morgen naar daar/toen/volgende dag.

Forma	Forma directa	Estilo indirecto
Presenteimperfecto	"El albornoz queda amplio." ("De badjas zit* ruim."*)	Él dijo que el albornoz quedaba amplio. (Hij zei dat de badjas ruim zat.)
Futurofuturo (Responsabilidad por lo dicho) Futurocondicional (neutro)	Dijo: «Iré mañana» (Hij zei: «Ik ga morgen»)	Dijo que vendrá al día siguiente. (Hij zei dat hij de volgende dag zal komen.) Dijo que vendría al día siguiente. (Hij zei dat hij de volgende dag zou komen.)
Aquíallí Este, eseaquel	"Trabajo aquí." ("Ik werk hier.") "Prefiero este conjunto" ("Ik verkies deze* outfit"*)	La modista dijo que trabajaba allí. (De kleermaker zei dat hij/zij daar* werkte.) La mujer dijo que prefería aquel* conjunto. (De vrouw zei dat ze die* outfit verkoos.*)
Ahoraentonces/ en aquel momento/ en aquel entonces	"Ahora coso la bata." ("Nu naai ik de badjas.")	Ella dijo que entonces cosía la bata. (Zij zei dat ze toen* de badjas naaide.*)
Mañanaal día siguiente	"Mañana lo recojo." ("Morgen* haal ik het op."*)	Él dijo que lo recogería al día siguiente. (Hij zei dat hij het de volgende dag* zou ophalen.*)

Uitzonderingen!

De vraagwoorden cuándo, dónde, cuánto, cómo behouden ook in de indirecte rede het accent.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. La dependienta me explicó que el traje me ______ flojo de hombros.

2. El sastre dijo que podría estrechar la cintura, pero que no lo ______ hoy.

3. En la tintorería me aseguraron que mi conjunto estaría listo ______.

4. La modista comentó que trabajaba ______ y que en aquel momento estaba cosiendo la cremallera.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Zet de zinnen van directe rede om in indirecte rede (weergave van iemands woorden), waarbij je de werkwoordstijden en de aanwijzingen voor plaats en tijd aanpast: aquí→allí, ahora→entonces, mañana→al día siguiente, este/ese→aquel. Behoud de vraagwoorden met accent.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints

La modista dijo: «Ahora ajusto el pantalón, porque queda ancho».

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
La modista dijo que entonces ajustaba el pantalón porque quedaba ancho.
(De naaister zei dat ze toen de broek aanpaste omdat hij te wijd zat.)
El encargado explicó: «Trabajo aquí, pero mañana estaré en otra tienda».

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
El encargado explicó que trabajaba allí, pero que al día siguiente estaría en otra tienda.
(De verantwoordelijke legde uit dat hij daar werkte, maar dat hij de volgende dag in een andere winkel zou zijn.)
Ella comentó: «Prefiero este vestido; me queda mejor».

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Ella comentó que prefería aquel vestido y que le quedaba mejor.
(Zij merkte op dat ze de voorkeur gaf aan die jurk en dat hij haar beter stond.)
El cliente preguntó: «¿Cuánto cuesta arreglar la cremallera y cuándo estará listo?».

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
El cliente preguntó cuánto costaba arreglar la cremallera y cuándo estaría listo.
(De klant vroeg hoeveel het kostte om de rits te repareren en wanneer het klaar zou zijn.)

Oefening 3: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste optie in indirecte stijl.