Expressies: es fuerte como un toro, se quedó de piedra...

Expresiones: es fuerte como un toro, se quedó de piedra...

Las expresiones idiomáticas se usan para describir carácter, estado o reacción de manera no literal.

(Idiomatische uitdrukkingen worden gebruikt om iemands karakter, toestand of reactie op een niet-letterlijke manier te beschrijven.)

Uitleg van de docent

Wat druk je uit met deze vergelijkingen?

Je gebruikt deze vaste uitdrukkingen om iets extra sterk te benadrukken:

Eigenschap (relatief stabiel): fuerte, lento
Tijdelijke toestand: estar como una cabra (zich raar/gek gedragen)
Plotselinge verandering: ponerse / volverse
Heftige, onmiddellijke reactie: quedarse de piedra

Het bouwplan (visueel)

Patroon	Wanneer?	Voorbeeld
ser + adj. + como + (un/una) + zelfstandig naamwoord	Eigenschap / beschrijving	Es fuerte como un toro.
estar + como + (un/una) + zelfstandig naamwoord	Tijdelijke toestand / gedrag nu	Está como una cabra.
ponerse + como + (un/una) + zelfstandig naamwoord	Plots reageren (vaak fysiek/zichtbaar)	Se puso como un tomate.
volverse + bijv. nmw. (bv. loco)	Verandering (meer ‘structureel’)	Se volvió loco.
quedarse + de piedra	Verstijven van verbazing	Me quedé de piedra.

Ser vs. estar: de keuze in 10 seconden

Gaat het om een eigenschap (hoe iemand/iets is)? → ser
Gaat het om een toestand of gedrag op dit moment? → estar

Check: kun je in het Nederlands “hij is nu even…” zeggen? Dan zit je vaak bij estar.

En general, Marcos es fuerte… (beschrijving)
Hoy Marcos está raro… (toestand/gedrag vandaag)

Ponerse vs. volverse: ‘even’ vs. ‘worden’

Beide betekenen “worden”, maar met een ander gevoel:

ponerse = plots, vaak tijdelijk en zichtbaar (blozen, zenuwachtig worden, boos worden)
volverse = veranderen als proces/resultaat (iemand wordt echt anders; vaak minder tijdelijk)

Situatie	Logische keuze	Voorbeeld
Je bloost door schaamte	ponerse	Se puso como un tomate.
De stress loopt op en je verliest controle	volverse	Me estoy volviendo loco.

Praktische tip: bij loco hoor je in het dagelijks Spaans heel vaak volverse loco.

‘Quedarse de piedra’: vaste combinatie

Dit is een idiomatische vaste uitdrukking. Je verandert niet letterlijk in steen, je verstart van verbazing.

Correct: Me quedé de piedra.
Fout: ~~Me quedé en piedra.~~
Ook vaak: Nos quedamos de piedra.

Como + lidwoord: let op geslacht

Na como komt vaak een zelfstandig naamwoord met lidwoord. Dat lidwoord moet kloppen.

un toro (m.) → fuerte como un toro
una tortuga (v.) → lento/a como una tortuga
un tomate (m.) → ponerse como un tomate

Let op: het bijvoeglijk naamwoord past zich aan de persoon aan:

Marcos es lento como una tortuga.
Marta es lenta como una tortuga.

Uitzondering die je vaak ziet: niet alleen dieren

Meestal zijn het dieren, maar andere vergelijkingen zijn ook normaal.

Es fuerte como un toro. (dier)
Es fuerte como una roca. (ding/natuur)

Snelle zelfcheck (voor je gaat spreken)

Wil ik een eigenschap beschrijven? → ser
Wil ik zeggen dat iemand nu raar/gek doet? → estar como una cabra
Is het een plots zichtbare reactie (blozen)? → ponerse
Is het een verandering/doorslaan? → volverse loco
Is het verstijven van verbazing? → quedarse de piedra (altijd de)

Expresiones	Significados
Ser fuerte como un toro. (Zo sterk als een stier zijn.)	Muy fuerte. (Heel sterk.)
Ser lento como una tortuga. (Zo traag als een schildpad zijn.)	Muy lento. (Heel traag.)
Estar como una cabra. (Gek zijn.)	Estar loco. (Gek zijn.)
Volverse loco. (Gek worden.)	Perder el control. (De controle verliezen.)
Ponerse como un tomate. (Zo rood worden als een tomaat.)	Ponerse muy rojo. (Heel rood worden.)
Quedarse de piedra. (Met stomheid geslagen zijn.)	Sorprenderse mucho. (Heel erg verrast zijn.)

Uitzonderingen!

Meestal worden er namen van dieren gebruikt, maar er kunnen ook andere namen worden gebruikt. ⇒ Es fuerte como un toro / Es fuerte como una roca.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. En la reunión de antiguos alumnos, Marcos seguía levantando cajas y todos comentaban que ________.

2. Cuando le dijeron que su viejo amigo se había mudado a Australia sin avisar, ________ y no supo qué contestar.

3. En cuanto mencioné su ligue delante de sus padres, ________ y cambió de tema.

4. Con el estrés de organizar la comida familiar y cuadrar horarios, estuvo a punto de ________, pero al final pidió ayuda.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Reescribe de zinnen met een van de gegeven uitdrukkingen (ser/estar/ponerse/volverse/quedarse + como… of ‘quedarse de piedra’) om een kenmerk, toestand of hevige reactie uit te drukken. Gebruik de hint tussen haakjes.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints

Hint Hint (Ser fuerte como un toro) Después de la mudanza, Javier puede subir solo el sofá al quinto sin ascensor.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Después de la mudanza, Javier es fuerte como un toro: puede subir solo el sofá al quinto sin ascensor.
(Na de verhuizing is Javier sterk als een stier: hij kan de bank in zijn eentje naar de vijfde verdieping dragen zonder lift.)
Hint Hint (Ser lento/a como una tortuga) En las reuniones, Marta tarda muchísimo en decidirse, incluso cuando son cosas simples.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
En las reuniones, Marta es lenta como una tortuga, incluso cuando son cosas simples.
(Tijdens vergaderingen is Marta traag als een schildpad, zelfs als het om simpele dingen gaat.)
Hint Hint (Estar como una cabra) Desde que le cambiaron el turno, dice cosas rarísimas y se comporta de forma muy extraña en la oficina.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Desde que le cambiaron el turno, está como una cabra en la oficina.
(Sinds ze zijn dienst hebben veranderd, is hij op kantoor als een geit.)
Hint Hint (Volverse loco) Con tantas llamadas y plazos, el jefe perdió el control y empezó a gritar.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Con tantas llamadas y plazos, el jefe se volvió loco y empezó a gritar.
(Met zoveel telefoontjes en deadlines werd de baas gek en begon hij te schreeuwen.)

Oefening 3: Meerkeuze

Instructie: Kies in elk geval de juiste optie.