Expresan la relación de tiempo entre dos acciones en pasado, presente o futuro.

(Ze drukken de tijdsrelatie uit tussen twee handelingen in het verleden, heden of de toekomst.)

Kies indicativo of subjuntivo: het snelle beslisschema

  • Gaat het om een feit / iets dat al gebeurd is? → meestal indicativo.
  • Gaat het om iets dat nog moet gebeuren (toekomst), onzeker of nog niet gerealiseerd? → vaak subjuntivo (zeker na antes de que en vaak na hasta que).
  • Let op: bij dezelfde connector kan de keuze wisselen. Denk dus niet “deze connector = altijd subjuntivo”.

Twee groepen die je bijna altijd goed helpen

Bijna altijd indicativo

apenas, mientras tanto, al mismo tiempo que

Je beschrijft meestal een concrete timing in een verhaal.

Bijna altijd subjuntivo

antes de que, hasta que

Vaak: iets is nog niet gebeurd op het moment dat je spreekt/plant.

Connectoren die van modus kunnen wisselen (indicativo / subjuntivo)

después de que, en cuanto, en el momento en que, tan pronto como

  • Indicativo als je terugkijkt op een feit:

    En cuanto terminó la consulta, el especialista llamó al paciente.

  • Subjuntivo als je vooruitkijkt naar iets dat nog moet gebeuren:

    En cuanto tengamos el informe, te llamo.

Tijd: verleden vs. toekomst (zo voorkom je de meeste fouten)

Verleden / afgerond

Meestal indicativo in de bijzin.

Apenas salió del quirófano, lo llevaron a la planta.

Toekomst / nog niet gebeurd

Vaak subjuntivo in de bijzin.

No empezaremos hasta que haga efecto la anestesia.

Mini-focus per connector (wat je echt moet onthouden)

  • antes de que + subjuntivo

    Altijd “eerst dit, dan dat” en meestal nog niet gebeurd.

    El anestesista habló con la familia antes de que empezara la cirugía.

  • hasta que = “totdat” (grens in de tijd)

    Subjuntivo als het doel nog niet bereikt is:

    No firmamos el alta hasta que el paciente esté estable.

    Indicativo als je terugkijkt op iets dat wél gebeurde (minder benadrukt in veel cursussen, maar komt voor):

    Esperó hasta que la anestesia hizo efecto.

  • en cuanto / tan pronto como = “zodra”

    Feit → indicativo; plan/toekomst → subjuntivo.

    Tan pronto como recibamos el informe, avisamos al traumatólogo.

  • en el momento en que = “op het moment dat”

    Vaak een concreet moment (verleden) → indicativo.

    En el momento en que llegó la ambulancia, prepararon la camilla.

  • apenas = “nauwelijks / zodra” (typisch in verhalen, verleden)

    Meestal indicativo.

    Apenas terminó la ecografía, la pediatra pidió una analítica.

  • mientras tanto = “intussen” (parallelle actie)

    Geen moduskeuze-probleem: je maakt een tweede zin/deelzin met indicativo.

    El paciente descansaba; mientras tanto, el equipo preparaba el material.

  • al mismo tiempo que = “tegelijkertijd”

    Meestal indicativo (twee feiten tegelijk).

    El especialista explicaba el diagnóstico al mismo tiempo que revisaba el informe.

  • nada más + infinitivo = “zodra” (vaak: zelfde subject)

    Handig alternatief zonder subjuntivo in een bijzin.

    Nada más recibir la radiografía, pidió otra revisión.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze snel checkt)

  • 1) Indicativo na “antes de que” (fout)

    Antes de que empieza la cirugía… → Antes de que empiece

  • 2) Vergeten dat “zodra”-connectoren toekomst = subjuntivo

    En cuanto tenemos el informe, te llamo. → En cuanto tengamos el informe, te llamo.

  • 3) Verwarren van “hasta” en “hasta que”

    hasta + tijdstip: Hasta mañana.

    hasta que + werkwoord: Hasta que haga efecto…

Uitzondering die je wél vaak tegenkomt: “cuando” in indirecte rede

  • In indirecte rede met een hoofdzin in het verleden, staat cuando vaak met subjuntivo (toekomst vanuit het verleden).

    Dijo que me llamaras cuando llegaras. (= je was toen nog niet aangekomen)

Zelfcheck (30 seconden): heb je de juiste modus gekozen?

  1. Is de bijzin al gebeurd? Ja → meestal indicativo.
  2. Moet het nog gebeuren? Ja → meestal subjuntivo.
  3. Welke connector?
    • antes de que → subjuntivo.
    • hasta que → meestal subjuntivo (tenzij je terugkijkt en het resultaat bereikt is).
    • en cuanto / tan pronto como / después de que / en el momento en que → kijk naar feit vs. toekomst.
  1. Indicativo ⇒ apenas, mientras tanto, al mismo tiempo que
  2. Subjuntivo ⇒ hasta que, antes de que.
  3. Indicativo / Subjuntivo ⇒ después de que, en cuanto, en el momento en que, tan pronto como
ConectoresUsoEjemplos
Antes de que / Después de queAnterioridad o posterioridad (Voortijdigheid of nàtijdigheid)El anestesista habló con la familia antes de que empezara la cirugía. (De anesthesist sprak met de familie voordat de operatie begon.)
En cuantoAcción inmediata (Onmiddellijke handeling)En cuanto terminó la consulta, el especialista llamó al paciente. (Zodra het consult was afgelopen, belde de specialist de patiënt.)
En el momento en queMomento exacto (Exact moment)En el momento en que llegó la ambulancia, prepararon la camilla. (Op het moment dat de ambulance aankwam, maakten ze de brancard klaar.)
Tan pronto comoAcción inmediata (formal) (Onmiddellijke handeling (formeel))Tan pronto como recibieron el escáner, avisaron al traumatólogo. (Zodra ze de scan hadden ontvangen, waarschuwden ze de traumatoloog.)
ApenasAcción inmediata (pasado) (Onmiddellijke handeling (verleden))Apenas salió del quirófano, lo llevaron al sanatorio. (Nauwelijks was hij uit de operatiekamer, of ze brachten hem naar de kliniek.)
Nada másAcción inmediata (mismo sujeto) (Onmiddellijke handeling (zelfde onderwerp))Nada más recibir la radiografía, pidió otra revisión. (Zodra hij de röntgenfoto had ontvangen, vroeg hij om een nieuwe controle.)
Hasta queLímite temporal (Tijdsgrens)El médico esperó hasta que hiciera efecto la anestesia. (De arts wachtte totdat de verdoving werkte.)
Mientras tantoAcción paralela (Parallelle handeling)El paciente descansaba; mientras tanto, preparaban el botiquín. (De patiënt rustte; intussen maakten ze de EHBO-koffer klaar.)
Al mismo tiempo queDos acciones simultáneas  (Twee gelijktijdige handelingen )El especialista explicaba el diagnóstico al mismo tiempo que revisaba el informe. (De specialist legde de diagnose uit terwijl hij het verslag doornam.)

Uitzonderingen!

  1. Cuando wordt in indirecte rede met de conjunctief gebruikt als het hoofdwerkwoord in het verleden staat (Dijo que llamaras cuando llegaras).

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. No podremos programar la cirugía ________ el anestesista revise el historial y firme el consentimiento.

We kunnen de operatie niet inplannen ________ de anesthesist de voorgeschiedenis heeft bekeken en toestemming heeft ondertekend.)

2. ________ tengamos el informe del TAC, te llamaré para ajustar el tratamiento.

________ we het CT-rapport hebben, bel ik je om de behandeling aan te passen.)

3. El paciente no se levantó de la camilla ________ hizo efecto la anestesia local.

De patiënt stond niet op van de behandelstoel ________ de lokale verdoving was gaan werken.)

4. ________ terminó la ecografía, la pediatra pidió una analítica para descartar complicaciones.

________ de echo klaar was, vroeg de kinderarts een bloedonderzoek om complicaties uit te sluiten.)

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Voeg de twee zinnen samen tot één zin met het aangegeven temporele voegwoord; kies de juiste werkwoordswijze (indicatief of conjunctief).

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Hint Hint (Antes de que) El anestesista habló con la familia. Empezó la cirugía.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    El anestesista habló con la familia antes de que empezara la cirugía.
    (De anesthesist sprak met de familie voordat de operatie begon.)
  2. Hint Hint (En cuanto) Terminó la consulta. El especialista llamó al paciente.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    En cuanto terminó la consulta, el especialista llamó al paciente.
    (Zodra de consultatie was afgelopen, belde de specialist de patiënt.)
  3. Hint Hint (En el momento en que) Llegó la ambulancia. Prepararon la camilla.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    En el momento en que llegó la ambulancia, prepararon la camilla.
    (Op het moment dat de ambulance arriveerde, maakten ze het brancard klaar.)
  4. Hint Hint (Tan pronto como) Reciban el informe del escáner. Avisarán al traumatólogo.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Tan pronto como reciban el informe del escáner, avisarán al traumatólogo.
    (Zodra ze het scanrapport ontvangen, zullen ze de traumatoloog waarschuwen.)

Oefening 3: Grammatica in actie

Instructie: Werk in paren, bepaal het plan en motiveer de tijden en klinische prioriteiten.

Vertaling tonen/verbergen
Situatie
En el sanatorio, coordinas pruebas médicas para un familiar antes de una cirugía.
(In het sanatorium coördineer je medische onderzoeken voor een familielid vóór een operatie.)

Bespreek
  • ¿Qué pruebas haríais primero y cuáles podrían esperar hasta tener resultados? (Welke onderzoeken zouden jullie eerst doen en welke kunnen wachten tot de resultaten binnen zijn?)
  • ¿Cómo coordinaríais al traumatólogo, al anestesista y las consultas sin provocar retrasos? (Explicad el orden) (Hoe zouden jullie de traumachirurg, de anesthesioloog en de poliklinische consulten coördineren zonder vertragingen te veroorzaken? (Leg de volgorde uit))

Nuttige woorden en uitdrukkingen
  • Antes de que entre en quirófano, hay que tomarse la tensión. (Voordat hij/zij de operatiekamer ingaat, moet de bloeddruk worden gemeten.)
  • En cuanto tengamos la radiografía o el TAC, avisamos al traumatólogo. (Zodra we de röntgenfoto of de CT hebben, informeren we de traumachirurg.)
  • No le darán el alta hasta que el anestesista confirme que está estable. (Hij/zij krijgt geen ontslag totdat de anesthesioloog bevestigd heeft dat hij/zij stabiel is.)

Gebruik in gesprek
  • antes de que (voordat)
  • en cuanto (zodra)
  • hasta que (totdat)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Alessia Amoroso

Master in Talen, Culturen en Communicatie

Università degli Studi di Modena e Reggio Emilia

University_Logo

Laatst bijgewerkt:

donderdag, 05/03/2026 18:44