Vraagzin

Hoe je vragen vormt met en zonder vraagwoord door juiste volgorde van werkwoord en onderwerp.

Uitleg van de docent

Vragen maken: 2 vaste plekken (1 en 2)

In Nederlandse vragen zijn er twee dingen die je bijna altijd kunt controleren:

Plek 1: óf de persoonsvorm (ja/nee-vraag) óf het vraagwoord (vraag met vraagwoord).
Plek 2: altijd de persoonsvorm (het vervoegde werkwoord).

Tip: Zoek eerst de persoonsvorm. Dan weet je meteen waar die moet staan.

Kies het type vraag:
- Ja/nee-vraag: geen vraagwoord.
- Vraag met vraagwoord: wanneer, waar, wie, wat, waarom, hoe(veel), welke…
Zet de persoonsvorm op de juiste plek:
- Ja/nee-vraag: persoonsvorm op plek 1.
- Met vraagwoord: persoonsvorm op plek 2 (direct na het vraagwoord).
Zet het onderwerp direct na de persoonsvorm (plek 2 of 3).
Laat de rest “normaal” doorlopen (tijd – plaats – lijdend voorwerp).

Type	Goed	Vaak fout
Zonder vraagwoord	Heeft de manager vandaag de vacature bekeken?	~~De manager heeft vandaag de vacature bekeken?~~
Met vraagwoord	Wanneer heeft de manager de vacature bekeken?	~~Wanneer de manager heeft de vacature bekeken?~~

Na persoonsvorm + onderwerp zet je de extra informatie meestal zo:

Schema	Voorbeeld
PV – O – tijd – plaats – LV	Heb je morgen op kantoor de arbeidsvoorwaarden besproken?
Vraagwoord – PV – O – tijd – plaats – LV	Waar bespreek je morgen de arbeidsvoorwaarden?

Fout 1: persoonsvorm niet op plek 1/2

~~Wanneer u kunt beginnen?~~ → Wanneer kunt u beginnen?
Fout 2: onderwerp staat te laat

~~Wanneer heeft uw u cv gestuurd?~~ → Wanneer heeft u uw cv gestuurd?
Fout 3: “mededelende” volgorde gebruiken als vraag

~~Je hebt morgen een sollicitatiegesprek?~~ → Heb je morgen een sollicitatiegesprek?

Staat het vraagwoord (als je dat gebruikt) op plek 1?
Staat de persoonsvorm op plek 1 (zonder vraagwoord) of plek 2 (met vraagwoord)?
Staat het onderwerp direct na de persoonsvorm?
Loopt de rest logisch door (vaak: tijd → plaats → lijdend voorwerp)?

Je herkent snel de persoonsvorm en zet die op de juiste plek.
Je maakt correct het verschil tussen ja/nee-vragen en vragen met een vraagwoord.
Je controleert je zin met een vaste routine, zonder hulp van een docent.

Het vraagwoord staat altijd op de eerste plaats.
De persoonsvorm volgt direct na het vraagwoord in vragende zinnen met een vraagwoord.
De andere zinsdelen blijven in hun normale volgorde na persoonsvorm.

	Woordvolgorde	Voorbeeld
Zonder vraagwoord	Persoonsvorm - Onderwerp - Tijd - Plaats - Lijdend voorwerp	Heeft de manager vandaag de vacature bekeken?
Met een vraagwoord	Vraagwoord - Persoonsvorm - Onderwerp - Tijd - Plaats - Lijdend voorwerp	Wanneer heeft de manager de vacature bekeken?

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. _____ u vandaag de vacature bekeken?

2. Wanneer _____ u beginnen bij de afdeling personeelszaken?

3. _____ het netto salaris per maand?

4. Waarom _____ het bedrijf nieuwe mensen in dienst?

Instructie: Herschrijf de zin naar een vraag met de juiste woordvolgorde (met of zonder vraagwoord).

De manager heeft vandaag de vacature bekeken.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Heeft de manager vandaag de vacature bekeken?
Hint Hint (Wanneer) Je hebt morgen om 10.00 uur een sollicitatiegesprek.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Wanneer heb je morgen om 10.00 uur een sollicitatiegesprek?
Hint Hint (Wie) De recruiter belt jou vanmiddag.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Wie belt jou vanmiddag?
Hint Hint (Naar wie) Ik stuur de documenten naar HR.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Naar wie stuur je de documenten?