oegwoorden verbinden zinnen of woorden, zoals en, maar, als, dat, om en meer.
- Bij nevenschikkende voegwoorden staat het werkwoord op de tweede plaats.
- Bij onderschikkende voegwoorden komt het werkwoord helemaal achteraan.
| Categorie | Voegwoorden | Voorbeeldzin |
|---|---|---|
| Nevenschikkende voegwoorden | en (en) maar (maar) of (of) want (want) | Ik ga met pensioen en ik geniet van mijn vrije tijd. Ik mag met pensioen, maar ik wil dit nog niet. Wil je straks naar het strand of zwembad? Ik ga met pensioen want ik heb lang gewerkt. |
| Onderschikkende voegwoorden | als (als) dat (dat) of (of) omdat (omdat) | Wat ga je doen als je met pensioen bent? Ik hoop dat ik gauw op pensioen mag. Ik vraag hem of hij vrijwilligerswerk doet. Ik ga men pensioen omdat ik oud ben. |
| Voegwoorden + te + infinitief | om (om) zonder (zonder) | Piet gaat met pensioen om te rusten. Je kan niet met pensioen zonder een risico te nemen. |
Oefening 1: Coordinerende en onderschikkende voegwoorden
Instructie: Vul het juiste woord in.
omdat, want, en, zonder, of, dat, om
1.
Ik neem het risico, ... ik wil genieten van het leven.
(Ik neem het risico, want ik wil genieten van het leven.)
2.
Wil je naar het strand ... naar het zwembad in je vrije tijd?
(Wil je naar het strand of naar het zwembad in je vrije tijd?)
3.
Hij ging weg, ... iets te zeggen.
(Hij ging weg, zonder iets te zeggen.)
4.
Ik doe vrijwilligerswerk ... ik veel vrije tijd heb.
(Ik doe vrijwilligerswerk omdat ik veel vrije tijd heb.)
5.
Ik beslis om met pensioen te gaan ... meer vrije tijd te hebben.
(Ik beslis om met pensioen te gaan om meer vrije tijd te hebben.)
6.
Ik ga naar buiten ... ik geniet van het mooie weer.
(Ik ga naar buiten en ik geniet van het mooie weer.)
7.
Wil je vrijwilligerswerk doen ... ga niet toen tijdens je pensioen?
(Wil je vrijwilligerswerk doen of ga niet toen tijdens je pensioen?)
8.
Ik hoop ... hij gauw komt.
(Ik hoop dat hij gauw komt.)
Oefening 2: Meerkeuze
Instructie: Kies de juiste zin met betrekking tot nevenschikkende en onderschikkende voegwoorden.
1.
Fout: het werkwoord moet direct na het onderwerp staan bij nevenschikkende voegwoorden.
De negatie staat hier verkeerd; de woordvolgorde is onjuist door het extra woord achter het werkwoord.
2.
Bij het onderschikkende voegwoord 'dat' hoort het werkwoord achteraan te staan, niet direct na het onderwerp.
Foutieve woordvolgorde bij onderschikkende voegwoorden; het werkwoord hoort helemaal achteraan.
3.
Fout: het werkwoord moet aan het einde van de bijzin staan bij het onderschikkende voegwoord 'of'.
Verkeerde volgorde; het werkwoord hoort achteraan, niet direct na 'of'.
4.
Onvolledige infinitief; het hele werkwoord moet na 'te' komen.
Onjuiste woordvolgorde; het hele werkwoord moet na 'te' staan, niet ervoor.
Oefening 3: Herschrijf de zinnen
Instructie: Herschrijf de zinnen. Verbind de zinnen of delen met het gegeven voegwoord (en, maar, of, want, als, dat, of, omdat, om, zonder) en pas de woordvolgorde aan als dat nodig is.
-
⇒ _______________________________________________ ExampleIk wil met pensioen, maar ik werk nog steeds fulltime.
-
⇒ _______________________________________________ ExampleGa je na je pensioen reizen of vrijwilligerswerk doen?
-
⇒ _______________________________________________ ExampleIk ga minder werken, want ik wil meer tijd met mijn kleinkinderen doorbrengen.
-
⇒ _______________________________________________ ExampleIk hoop dat ik in 2027 met pensioen kan gaan.
-
⇒ _______________________________________________ ExampleHij spaart geld om later rustig te kunnen wonen.
Geschreven door
Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage
