oegwoorden verbinden zinnen of woorden, zoals en, maar, als, dat, om en meer.
- Bij nevenschikkende voegwoorden staat het werkwoord op de tweede plaats.
- Bij onderschikkende voegwoorden komt het werkwoord helemaal achteraan.
| Categorie | Voegwoorden | Voorbeeldzin |
|---|---|---|
| Nevenschikkende voegwoorden | en maar of want | Ik ga met pensioen en ik geniet van mijn vrije tijd. Ik mag met pensioen, maar ik wil dit nog niet. Wil je straks naar het strand of zwembad? Ik ga met pensioen want ik heb lang gewerkt. |
| Onderschikkende voegwoorden | als dat of omdat | Wat ga je doen als je met pensioen bent? Ik hoop dat ik gauw op pensioen mag. Ik vraag hem of hij vrijwilligerswerk doet. Ik ga men pensioen omdat ik oud ben. |
| Voegwoorden + te + infinitief | om zonder | Piet gaat met pensioen om te rusten. Je kan niet met pensioen zonder een risico te nemen. |
Oefening 1: Meerkeuze
Instructie: Kies het juiste antwoord
1. Je kunt drie dagen per week werken ___ daarnaast vrijwilligerswerk doen.
2. Ik ga niet elke dag naar de stad, ___ ik vind het daar te druk.
3. We willen naar een kleiner huis verhuizen ___ we met pensioen zijn.
4. Ik wil graag twee dagen per week helpen ___ na mijn pensioen iets nuttigs te doen.
Oefening 2: Meerkeuze
Instructie: Kies de juiste zin met betrekking tot nevenschikkende en onderschikkende voegwoorden.
Oefening 3: Herschrijf de zinnen
Instructie: Herschrijf de zinnen. Verbind de zinnen of delen met het gegeven voegwoord (en, maar, of, want, als, dat, of, omdat, om, zonder) en pas de woordvolgorde aan als dat nodig is.
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldIk wil met pensioen, maar ik werk nog steeds fulltime.
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldGa je na je pensioen reizen of vrijwilligerswerk doen?
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldIk ga minder werken, want ik wil meer tijd met mijn kleinkinderen doorbrengen.
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldIk stop met werken omdat ik 67 jaar ben.
Oefening 4: Grammatica in actie
Instructie: Voer een kort gesprek en besluit samen een plan voor na het pensioen.
- Wat ga je doen als je met pensioen bent en waarom?
- Wil je vrijwilligerswerk doen of meer vrije tijd hebben — wat kies je?','Welke mogelijkheden zie je, maar welke risico's vind je te groot?','Wat is een goed doel om van je pensioen te genieten en waarom?"
- Ik beslis dat ik vrijwilligerswerk ga doen omdat ik mensen wil helpen.
- Ik wil met pensioen gaan om meer van mijn vrije tijd te genieten.
- Er is een risico als ik geen goede pensioenuitkering heb.
- nevenschikkende voegwoorden: en, maar, of, want
- onderschikkende voegwoorden: als, dat, of, omdat
- om / zonder + te + infinitief
