Om naar het verleden te verwijzen, gebruiken we meestal de onvoltooid verleden tijd of de voltooid tegenwoordige tijd.
- De onvoltooid verleden tijd wordt gebruikt voor beschrijvingen van gebeurtenissen die achter elkaar in het verleden plaatsvonden.
- De onvoltooid verleden tijd wordt ook gebruikt voor gewoonten, langdurige handelingen of terugkerende gebeurtenissen uit het verleden.
- De voltooid tegenwoordige tijdwordt gebruikt bij acties die zijn afgerond.
| Gebruiksmoment | Tijdsvorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Gewoonte | ovt | Als kind woonde ik in Brussel. |
| Beschrijving | ovt | Het was koud en donker. |
| Gebeurtenis op een specifiek moment in het verleden | ovt | Gisteren stemde hij voor de eerste keer. |
| Twee handelingen vlak na elkaar | ovt | Hij kwam binnen en bracht het nieuws. |
| Afgeronde actie | vtt | Ze heeft gestemd en wacht op de uitslag. |
| Verandering of beweging | vtt | Hij is verhuisd naar Gent. |
Oefening 1: Voltooide tegenwoordige tijd of onvoltooide verleden tijd?
Instructie: Vul het juiste woord in.
heeft gewerkt, sprak, werkte, heb gestemd, stemde
1.
Zij ... in de regering van het land.
(Zij heeft gewerkt in de regering van het land.)
2.
Vroeger ... hij altijd voor dezelfde partij.
(Vroeger stemde hij altijd voor dezelfde partij.)
3.
Ik ... tijdens de verkiezingen.
(Ik heb gestemd tijdens de verkiezingen.)
4.
De minister ... over de situatie tijdens de vergadering.
(De minister sprak over de situatie tijdens de vergadering.)
5.
De minister ... met de koning over het plan.
(De minister sprak met de koning over het plan.)
6.
Zij ... vaak met de rechter tijdens haar stage.
(Zij werkte vaak met de rechter tijdens haar stage.)
Oefening 2: Meerkeuze
Instructie: Kies de juiste zin die op correcte wijze de voltooid tegenwoordige tijd of de onvoltooid verleden tijd gebruikt, passend bij de context en volgens de Nederlandse grammatica.
1.
Onjuist gebruik van de voltooid tegenwoordige tijd; voor een specifieke gebeurtenis in het verleden is de onvoltooid verleden tijd correct.
Tegenstrijdige tijdsbepaling: 'begonnen gisteren' is verleden tijd, terwijl 'zijn nog bezig' een huidige handeling aanduidt; grammaticaal niet correct.
2.
Foutieve vorm van het voltooid deelwoord; het moet 'uitgebracht' zijn.
Onvoltooid verleden tijd is hier onjuist omdat de actie afgerond is en relevant is voor het heden; voltooid tegenwoordige tijd is correct.
3.
Tegenwoordige tijd is verkeerd voor een situatie in het verleden; correct is de onvoltooid verleden tijd 'stemde'.
Voltooid tegenwoordige tijd is hier onjuist omdat het om een gewoonte in het verleden gaat; onvoltooid verleden tijd is passend.
4.
Tegenstrijdige tijden in één zin; voltooid tegenwoordige tijd en verleden tijd passen niet zonder duidelijke context.
Onvoltooid verleden tijd beschrijft een handeling zonder nadruk op het heden; hier is voltooid tegenwoordige tijd beter, vanwege de actuele relevantie.
Oefening 3: Herschrijf de zinnen
Instructie: Herschrijf de zinnen in de juiste verleden tijd: gebruik ovt voor gewoonten, beschrijvingen en gebeurtenissen, en vtt voor afgeronde acties of veranderingen.
-
Als kind woon ik in Groningen.
-
Het is koud en donker in het bos.
-
Gisteren stemt hij voor de gemeenteraad.
-
Hij komt binnen en hij brengt het slechte nieuws.⇒ _______________________________________________ ExampleHij kwam binnen en bracht het slechte nieuws.
-
Ze maakt haar huiswerk. Nu is haar huiswerk klaar.
-
Sinds vorige maand woont hij in Utrecht.⇒ _______________________________________________ ExampleHij is vorige maand naar Utrecht verhuisd.
