Wanneer geen artikel gebruiken

Wanneer geen artikel gebruiken


In het Nederlands gebruik je in sommige gevallen geen lidwoord.

Wanneer laat je het lidwoord weg?

In het Nederlands gebruik je vaak geen de/het/een. Dat doe je vooral als je iets algemeen noemt (niet specifiek).

Geen lidwoord bij… Voorbeelden (goed) / (fout)
meervoud (algemeen)

Kinderen spelen buiten.

De kinderen spelen buiten. (alleen als je specifieke kinderen bedoelt)

namen (personen/plaatsen)

Ik spreek Piet Jansen.

Ik woon in Amsterdam.

De Piet Jansen, de Amsterdam

vaste combinaties

Ik ben op kantoor.

Hij gaat naar school.

We betalen per jaar.

maanden/dagen

De meeting is op maandag.

In juli ga ik op reis.

op de maandag, in de juli

niet-telbare woorden (stof/collectief)

Ik drink water.

In mijn koffer zit kleding.

een water, een kleding

beroepen na zijn/worden of als

Zij is manager.

Hij werkt als consultant.

Zij is een manager (kan, maar klinkt vaak minder neutraal)

nationaliteiten als identiteit

Mijn collega is Engelsman.

Zij is Nederlandse.

een Engelsman (kan, maar vaak niet nodig)

De belangrijkste keuze: algemeen of specifiek?

  • Zonder lidwoord = algemeen / als categorie / als label.
  • Met lidwoord = je bedoelt iets specifieks of je introduceert één exemplaar.
Bedoeling Voorbeeld
algemeen

Kinderen hebben structuur nodig. (algemeen)

specifiek

De kinderen uit mijn teamuitje komen om 10.00 uur. (deze kinderen)

één (nieuw) ding

Ik boek een hotel. (1 hotel, voor het eerst genoemd)

het bekende ding

Het hotel is dichtbij het station. (zelfde hotel)

Let op: wanneer gebruik je tóch een lidwoord?

  • Als je specificeert met een bijzin of extra informatie.
  • Als je één concreet exemplaar bedoelt (telbaar).
  • Als het gaat om “die ene” (bekend voor spreker/luisteraar).
  • Werk (algemeen): Ik ga naar werk.

    De baan (specifiek): Ik zoek een nieuwe baan. / De baan is interessant.

  • Water (stof): Kun je water meenemen?

    Het water (specifiek): Het water in dit glas is warm.

  • Beroep (label): Hij is arts.

    Een arts (één persoon): Er is een arts aan de lijn voor jou.

Snelle zelfcheck (in 10 seconden)

  1. Is het een naam (persoon/plaats/maand/dag)? → geen lidwoord.

  2. Is het meervoud en bedoel je het algemeen? → geen lidwoord.

  3. Is het niet-telbaar (water, bagage, kleding)? → meestal geen lidwoord.

  4. Is het een vaste combinatie (op straat, naar school, per jaar)? → geen lidwoord.

  5. Bedoel je één ding of iets specifieks? → wel een/de/het.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)

  • Maanden/dagen met “de”

    in de juliin juli

    op de maandagop maandag

  • Plaatsnamen met “de/het”

    in de Utrechtin Utrecht

  • Niet-telbaar toch telbaar maken

    een bagagebagage / een stuk bagage

    een kledingkleding / een kledingstuk

  • Beroep met “een” zonder reden

    Zij is een manager.Zij is manager. (neutraal)

GebruikVoorbeelden
MeervoudDaar lopen kinderen.
Namen van personenZijn naam is Piet Jansen.
Namen van landen, eilanden, provincies, steden en dorpenIk woon in Amsterdam
Vaste uitdrukkingenop straat
op school
per jaar
Maanden en dagenIn juli ga ik op vakantie.
Niet-telbare zelfstandige naamwoordenZij drinkt water.
BeroepenMijn vader is agent.
Nationaliteiten zonder lidwoordJohn is Engelsman.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Ik reis morgen naar Spanje; alleen handbagage, de grote ___ blijft thuis.


2. Op maandag vertrek ik naar Berlijn voor ___ over duurzaam toerisme.


3. In Nederland draag ik vaak ___ en zonnebril als ik op straat loop.


4. Voor een zakenreis naar Italië pak ik nette kleding, ondergoed en een schoon ___ in.


Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies in elke zin de grammaticaal correcte optie zonder (onnodig) lidwoord.

1.
Onjuist in deze context: 'de zakenreis' verwijst naar een specifieke reis; hier is 'een zakenreis' natuurlijker.
Onjuist: 'zakenreis' is telbaar en heeft hier een lidwoord nodig ('een zakenreis').
2.
Onjuist: het zelfstandig naamwoord 'koffer' heeft hier een lidwoord nodig: 'in de koffer'.
Onjuist en onlogisch: 'de kleding' past niet bij de opgesomde items; structuur en betekenis zijn verkeerd.

Oefening 3: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen zonder lidwoord waar dat mogelijk is (gebruik géén lidwoord bij meervoud, namen, maanden/dagen, beroepen, nationaliteiten, niet-telbare woorden en vaste uitdrukkingen).

Toon/verberg hints
  1. De kinderen spelen op de straat.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Kinderen spelen op straat.
  2. De mijn vader is een leraar in de Amsterdam.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Mijn vader is leraar in Amsterdam.
  3. Ik drink het water elke dag in de juli.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ik drink water elke dag in juli.
  4. De zij is een Nederlands en hij werkt als een arts.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Zij is Nederlands en hij werkt als arts.

Oefening 4: Grammatica in actie

Instructie: Bespreek samen: wat neem jij mee en wat laat je thuis?

Situatie
Je collega vertrekt morgen naar Spanje en pakt snel zijn bagage in.

Bespreek
  • Welke kleding en spullen neem je mee voor drie dagen? Waarom?
  • Wat stop je in de handtas of rugzak en wat in de koffer? Leg uit.

Nuttige woorden en uitdrukkingen
  • Ik pak eerst ondergoed en T-shirts in de koffer.
  • In mijn rugzak heb ik water, een handdoek en een zonnebril.
  • In juli neem ik vaak een bikini of zwembroek mee.

Gebruik in gesprek
  • meervoud zonder lidwoord (kleding, schoenen, handdoeken)
  • niet-telbare zelfstandige naamwoorden zonder lidwoord (water, zonnebrand)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Kato De Paepe

Zakendoen en talen

KdG University of Applied Sciences and Arts Antwerp

University_Logo

Laatst bijgewerkt:

donderdag, 26/03/2026 16:16