Leer de onvoltooid verleden tijd van regelmatige werkwoorden met klankverandering zoals reizen (reisde), leven (leefde), klagen (klaagde) en bakken (bakte). Ontdek hoe de spelling en klank veranderen bij deze werkwoorden.
  1. Er zijn regelmatige werkwoorden die in de onvoltooid verleden tijd (OVT) een klankverandering krijgen door de regels van de klankverschuiving, maar ze blijven wél regelmatig vervoegd.
  2. Eindigt de stam op een -s, maar eindigt het hele werkwoord op -zen, kan komt er -den achter. Bijvoorbeeld: reizen→reisde(n).
  3. Eindigt de stam op een -f, maar eindigt het hele werkwoord op -ven, kan komt er -den achter. Bijvoorbeeld: leven→leefde(n).
  4. Als er een medeklinker aan het eind van de stam staat en er een klinker aan het eind van de lettergreep staat in de stam, dan veranderen we de klinker. Bijvoorbeeld: klagen→ klaagde.
  5. Als de stam op twee medeklinkers eindigt die hetzelfde zijn, haal er dan een weg. Bijvoorbeeld: bakken → bakte
 ReizenLevenKlagenBakken
ikreisdeleefdeklaagdebakte
jij, jereisdeleefdeklaagdebakte
hij, zij, hetreisdeleefdeklaagdebakte
wij, wereisdenleefdenklaagdenbakten
julliereisdenleefdenklaagdenbakten
zij, zereisdenleefdenklaagdenbakten

Oefening 1: Onvoltooid verleden tijd: regelmatige werkwoorden met klankverandering

Instructie: Vul het juiste woord in.

Toon vertaling Toon antwoorden

verhuisde, reisde, hoefde, pakte, vreesde, stopte, slaagde

1. Stoppen:
Het programma ... zonder reden met spelen.
(Het programma stopte zonder reden met spelen.)
2. Reizen:
De presentatrice ... naar de stad voor een reportage.
(De presentatrice reisde naar de stad voor een reportage.)
3. Vrezen:
Iedereen ... het ergste na het horen van het slechte nieuws.
(Iedereen vreesde het ergste na het horen van het slechte nieuws.)
4. Pakken:
Hij ... snel het verslag van de tafel.
(Hij pakte snel het verslag van de tafel.)
5. Verhuizen:
De presentatrice ... naar de stad voor haar job.
(De presentatrice verhuisde naar de stad voor haar job.)
6. Hoeven:
De presentator ... niet lang te presenteren.
(De presentator hoefde niet lang te presenteren.)
7. Slagen:
Zij ... voor het examen en reageerde blij op het nieuws.
(Zij slaagde voor het examen en reageerde blij op het nieuws.)

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste zin in de onvoltooide verleden tijd (OVT) met regelmatige werkwoorden die een klankverandering ondergaan. Let goed op de spelling en klankverandering bij werkwoorden zoals 'reizen', 'leven', 'klagen' en 'bakken'.

1.
'Reezen' is onjuist; de verleden tijd van 'reizen' is 'reisde', zonder klankverandering.
De persoonsvorm klopt niet; bij 'ik' gebruiken we 'reisde' en niet 'reisden'.
2.
'Levden' is verkeerd gespeld; het moet 'leefde' zijn door de klankverandering en regelmatige vervoeging.
Hier is de persoonsvorm fout; 'zij' enkelvoud krijgt 'leefde', niet 'leefden'.
3.
'Klaagden' is meervoud; voor 'hij' moet het enkelvoud 'klaagde' zijn.
Deze zin gebruikt de onjuiste vorm; het moet 'klaagde' zijn in de verleden tijd.
4.
De persoonsvorm klopt niet; voor 'wij' is de juiste vorm 'bakten'.
Dubbele medeklinkers worden niet gehandhaafd; 'bakkten' is fout, het moet 'bakten' zijn.

Onvoltooid Verleden Tijd: Regelmatige Werkwoorden met Klankverandering

Deze les behandelt het gebruik van de onvoltooid verleden tijd (OVT) bij regelmatige werkwoorden die een klankverandering ondergaan in het Nederlands. Dit betekent dat hoewel deze werkwoorden regelmatig worden vervoegd volgens vaste regels, hun stam soms verandert van klank in de verleden tijd. Dit is een belangrijk aspect om correct te leren vervoegen en uit te spreken.

Wat leer je in deze les?

  • Hoe je regelmatige werkwoorden met stamklankverandering vervoegt in de verleden tijd.
  • Specifieke spellingregels die van toepassing zijn op werkwoorden zoals reizen, leven, klagen en bakken.
  • Herkennen van regels bij werkwoorden die eindigen op stamklinkers en -medeklinkers zoals -s en -f.

Belangrijke regels en voorbeelden

  • Werkwoorden die eindigen op -zen met stam op -s krijgen -den in de meervoudsvorm van de verleden tijd, bijvoorbeeld: reizen wordt reisde (enkelvoud) en reisden (meervoud).
  • Werkwoorden die eindigen op -ven met stam op -f vormen de verleden tijd met een klankverandering, zoals leven dat wordt leefde (enkelvoud) en leefden (meervoud).
  • Wanneer de stam eindigt op een medeklinker gecombineerd met een klinker binnen dezelfde lettergreep, verandert de klinker: bijvoorbeeld klagen wordt klaagde.
  • Als de stam eindigt op dubbele medeklinkers, wordt er één medeklinker verwijderd in de verleden tijd: zo wordt bakken verleden tijd bakte en meervoud bakten.

Praktische voorbeelden

PersoonReizenLevenKlagenBakken
ikreisdeleefdeklaagdebakte
jij, jereisdeleefdeklaagdebakte
hij, zij, hetreisdeleefdeklaagdebakte
wij, wereisdenleefdenklaagdenbakten
julliereisdenleefdenklaagdenbakten
zij, zereisdenleefdenklaagdenbakten

Extra aandachtspunten

Let op de spelling bij de klankveranderingen. Hoewel het Nederlandse woordgebruik dezelfde taal betreft, zijn er kleine verschillen in uitspraak en schrijfwijze die het leren waard zijn. Bijvoorbeeld, het woord leven verandert in de stam van lev- naar leef-, wat te maken heeft met de klinkerverlenging in de verleden tijd.

Handige woorden en uitdrukkingen

  • Reizen – voortbewegen naar een andere plaats
  • Leven – zijn of bestaan
  • Klagen – iets uitdrukken wat niet prettig is
  • Bakken – iets bereiden met hitte, meestal in een oven
  • OVT (Onvoltooid Verleden Tijd) – verleden tijd zonder voltooiing

Specifieke verschillen in het Nederlands

Aangezien de instructietaal en de te leren taal beide Nederlands zijn, is het vooral belangrijk aandacht te besteden aan regionale verschillen in uitspraak en schrijfwijze binnen Nederland en België. Ook kunnen sommige dialecten bepaalde variantvormen van deze werkwoorden gebruiken, maar in deze les richten we ons strikt op de standaardtaal. Bijvoorbeeld, bakte en bakten worden overal zo geschreven, maar de uitspraak kan licht verschillen.

Elke leerling kan deze kennis toepassen om beter te begrijpen hoe regelmatige werkwoorden met klankverandering worden gevormd en gebruikt in verschillende zinnen en contexten.

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Kato De Paepe

Zakendoen en talen

KdG University of Applied Sciences and Arts Antwerp

University_Logo

Laatst bijgewerkt:

vrijdag, 29/08/2025 10:27