Leer in deze les wensen en spijt uitdrukken met de onvoltooid verleden tijd, bijvoorbeeld met zinnen als 'Had ik maar meer geld' en 'Was het al maar zomervakantie'.
  1. Gebruik de onvoltooid verleden tijd om spijt of een onvervulde wens uit te drukken.
  2. De situatie is denkbeeldig of niet realistisch op dit moment.
  3. Het gaat vaak gepaard met 'maar.
SituatieVoorbeelden
WensWas het al maar zomervakantie.
Had ik maar meer geld, dan kon ik mijn huur betalen. 
At ik maar wat gezonder, dan was ik slanker.
SpijtHadden we maar gewacht.
Had ik maar meer gespaard.
Had ik maar beter geluisterd.

Oefening 1: Wensen uitdrukken met de onvoltooid verleden tijd

Instructie: Vul het juiste woord in.

Toon vertaling Toon antwoorden

Had, moest, kocht, Kon, Wist, ging

1. Kunnen:
... ik maar muntgeld wisselen bij de balie.
(Kon ik maar muntgeld wisselen bij de balie.)
2. Weten:
... ik dat maar eerder!
(Wist ik dat maar eerder!)
3. Kopen:
Was ik maar rijk, dan ... ik een groot huis.
(Was ik maar rijk, dan kocht ik een groot huis.)
4. Hebben:
... ik maar meer geld om eten te kopen.
(Had ik maar meer geld om eten te kopen.)
5. Gaan:
Had ik maar meer gespaard, dan ... ik op wereldreis.
(Had ik maar meer gespaard, dan ging ik op wereldreis.)
6. Moeten:
Had ik maar mijn betaling op tijd gedaan, dan ... ik geen boetes betalen.
(Had ik maar mijn betaling op tijd gedaan, dan moest ik geen boetes betalen.)

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de correcte zin waarin een wens of spijt wordt uitgedrukt met de onvoltooid verleden tijd en 'maar'.

1.
De plaatsing van 'maar' is incorrect; het moet direct na 'Had ik' komen voor een correcte wensstructuur.
Infinitief gebruikt in plaats van onvoltooid verleden tijd na 'maar'. Correct is 'te regelen'.
2.
De werkwoordsvorm 'Was' is hier onjuist gebruikt voor het uitdrukken van wens met onvoltooid verleden tijd in deze context.
Fout gebruik van tegenwoordige tijd 'kan' in plaats van onvoltooid verleden tijd voor het uitdrukken van een wens.
3.
Verkeerde woordvolgorde; correct is 'kon betalen' en niet 'betalen kon'.
Fout: 'kan' is tegenwoordige tijd, maar de wens vereist onvoltooid verleden tijd ('kon').
4.
Foute woordvolgorde; 'eerder' hoort vóór het voltooid deelwoord te staan.
Foutieve infinitief 'controleren' in plaats van voltooid deelwoord 'gecontroleerd' na 'Hadden we maar'.

Wensen uitdrukken met de onvoltooid verleden tijd

In deze les leer je hoe je wensen en spijt uitdrukt in het Nederlands met behulp van de onvoltooid verleden tijd. Dit is een handige vaardigheid om gevoelens van verlangen of spijt te communiceren over situaties die in het verleden anders hadden kunnen zijn of nu nog niet werkelijkheid zijn.

Wat leer je in deze les?

  • Hoe je een wens uitdrukt met zinnen die starten met had ik maar, was het al maar of wist ik maar.
  • Hoe je spijtige gevoelens over iets dat niet is gebeurd, kunt formuleren.
  • Het juist gebruik van de onvoltooid verleden tijd in combinatie met maar om deze gevoelens te benadrukken.

Belangrijke kenmerken

De situaties die je beschrijft zijn meestal denkbeeldig of onrealistisch op het moment van spreken. Vaak verschijnen de zinnen samen met maar om een onvervulde wens of spijt uit te drukken. Bijvoorbeeld:

  • Was het al maar zomervakantie.
  • Had ik maar meer geld, dan kon ik mijn huur betalen.
  • Wist ik maar hoe ik veilig online kon betalen.

Veelgebruikte woorden en expressies

  • Had ik maar: drukt een wens uit die niet werkelijkheid is.
  • Was het al maar: geeft een verlangen aan naar een andere situatie.
  • Wist ik maar: uitdrukking van hoop of wens om iets te weten of te kunnen.
  • Kon ik: benadrukt het vermogen of de mogelijkheid die men wenst te hebben.
  • Hadden we maar: vaak gebruikt om spijt aan te geven.

Tips voor het gebruik

Zorg dat je na maar altijd de onvoltooid verleden tijd gebruikt, zoals had, was, kon, wist. Dit geeft aan dat het over een niet-realistische of onvervulde situatie gaat.

Verschil met Engelse voorbeelden

In het Engels worden vergelijkbare wensen vaak met de "past subjunctive" uitgedrukt, bijvoorbeeld "If only I had more money". In het Nederlands gebruik je hier de onvoltooid verleden tijd, wat ook wordt gecombineerd met maar om de emotie van onvervulde wens of spijt te versterken. Let erop dat je de werkwoordstijden correct gebruikt en de juiste woordvolgorde hanteert, bijvoorbeeld Had ik maar en niet Had ik meer tijd maar.

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Kato De Paepe

Zakendoen en talen

KdG University of Applied Sciences and Arts Antwerp

University_Logo

Laatst bijgewerkt:

zaterdag, 30/08/2025 18:47