Leer hoe samengestelde zelfstandige naamwoorden met of zonder tussen-s en -en worden gevormd, zoals de deurbel, het dorpsplein en de paardenwei. Deze les helpt je deze veelvoorkomende combinaties correct te gebruiken.
  1. Een samengesteld zelfstandig naamwoord is een zelfstandig naamwoord dat uit twee of meerdere delen bestaat.
  2. Soms komt er een -s tussen, zoals in dorpsschool.
  3. Soms komt er een -en tussen, zoals in woordenboek.
SamenstellingstypeIndividuele woordenNieuwe samenstelling
Zonder tussenvoegsel

de boerderij + de deur

de deur + de bel

de boerderijdeur

de deurbel

-s tussen de delen

het dorp + het plein

het varken + de stal

het dorpsplein

de varkensstal

-en tussen de delen

de hond + het hok

het paard + de wei

het hondenhok

de paardenwei

Oefening 1: Samengestelde zelfstandige naamwoorden

Instructie: Vul het juiste woord in.

Toon vertaling Toon antwoorden

plattelandsdorp, boerderijdeur, kippenstal, plattelandshuis, geitenstal, varkensvoer

1. Varken + voer:
Het ... ligt klaar in de schuur.
(Het varkensvoer ligt klaar in de schuur.)
2. Boerderij+ deur:
De ... staat open voor bezoekers.
(De boerderijdeur staat open voor bezoekers.)
3. Kip+ stal:
Ze bouwen een nieuwe ....
(Ze bouwen een nieuwe kippenstal.)
4. Geit+ stal:
De ... ruikt naar hooi.
(De geitenstal ruikt naar hooi.)
5. Platteland + huis:
We slapen in een gezellig ...
(We slapen in een gezellig plattelandshuis)
6. Platteland + dorp:
Hij woont in een oud ....
(Hij woont in een oud plattelandsdorp.)

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste zin met correcte samengestelde zelfstandige naamwoorden of onbepaalde telwoorden. Let goed op veelvoorkomende fouten!

1.
Fout: het samengestelde zelfstandig naamwoord moet aan elkaar geschreven worden: dorpsschool.
Fout: onjuiste tussen-s; het moet zonder tussen-s zijn: dorpsschool.
2.
Fout: onjuiste uitgang '-e'; 'paardenwei' eindigt zonder '-e'.
Fout: de woorden moeten aan elkaar geschreven worden als samengesteld zelfstandig naamwoord.
3.
Fout: 'veel' hoort zonder '-e', ongeacht het zelfstandig naamwoord.
Fout: onbepaalde telwoorden zoals 'veel' krijgen geen '-e'.
4.
Fout: onbepaalde telwoorden zoals 'paar' krijgen nooit '-en'.
Fout: 'een paar' krijgt nooit een '-e' achter het telwoord.

Introductie tot samengestelde zelfstandige naamwoorden

In deze les leer je over samengestelde zelfstandige naamwoorden in het Nederlands. Dit zijn woorden die gevormd worden door twee of meer zelfstandige naamwoorden samen te voegen tot één nieuw woord, met een eigen betekenis. Het begrijpen en correct gebruiken van deze samenstellingen is belangrijk voor je lees- en schrijfvaardigheid op A2-niveau.

Soorten samenstellingen

Zonder tussenvoegsel

Bij sommige samengestelde zelfstandige naamwoorden worden de woorden direct aan elkaar geschreven zonder extra tussenklank. Bijvoorbeeld:

  • de boerderij + de deur = de boerderijdeur
  • de deur + de bel = de deurbel

-s tussen de delen

In andere gevallen komt er een -s tussen de zelfstandige naamwoorden:

  • het dorp + het plein = het dorpsplein
  • het varken + de stal = de varkensstal

-en tussen de delen

Een derde mogelijkheid is het tussenvoegsel -en:

  • de hond + het hok = het hondenhok
  • het paard + de wei = de paardenwei

Belangrijk om te weten

Samengestelde zelfstandige naamwoorden worden altijd aaneengeschreven. Let op de juiste tussenklank; deze kan de betekenis en grammaticale correctheid beïnvloeden. Bijvoorbeeld:

  • dorpsschool is correct, maar dorpenschool niet.
  • paardenwei zonder extra '-e' aan het einde is juist.

Verschillen en handige woordenschat

Omdat de instructietaal en leertaal beide Nederlands zijn, is het gebruik van vertalingen niet nodig. Wel is het belangrijk om aandacht te besteden aan de juiste spelling en het gebruik van tussenklanken in samenstellingen. Veelvoorkomende fouten ontstaan door het toevoegen van onnodige tussenletters of het los schrijven van samengestelde woorden.

Handige woorden en uitdrukkingen uit deze les:

  • samengesteld zelfstandig naamwoord – woord dat uit meerdere zelfstandige naamwoorden bestaat
  • tussenvoegsel – de letter(s) die tussen de delen worden geplaatst (zoals -s of -en)
  • aaneenschrijven – woorden aan elkaar schrijven zonder spatie

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Kato De Paepe

Zakendoen en talen

KdG University of Applied Sciences and Arts Antwerp

University_Logo

Laatst bijgewerkt:

donderdag, 28/08/2025 10:15