Vragende voornaamwoorden (wie, wat, welk(e))

Kies eerst: persoon of ding?

• Wie = een persoon (één of meer).
• Wat = een ding, dier, actie of inhoud.
• Welk(e) = je kiest uit opties (2 of meer): deze of die?
• Wat voor (een) = je vraagt naar het soort/type, niet naar een keuze.

Snelle keuzehulp (in 10 seconden)

1. Gaat het om een mens? → wie
2. Gaat het om “inhoud / wat is het?” → wat
3. Gaat het om “welke van deze opties?” → welk(e)
4. Gaat het om “wat voor soort?” → wat voor (een)

Welk of welke? (de/het-regel)

Welk + het-woord

Welke + de-woord (ook meervoud)

‘Wat’ of ‘welk(e)’: dit gaat vaak mis

• Wat = open vraag (geen lijst in je hoofd).

  Voorbeeld: Wat staat er in de e-mail?

• Welk(e) = je denkt aan opties of er zijn opties genoemd.

  Voorbeeld: Welk formulier bedoel je: het blauwe of het witte?

• Wat formulier heb je nodig? → Welk formulier heb je nodig?

• Wat e-mailadres heb je gebruikt? → Welk e-mailadres heb je gebruikt?

‘Wat voor (een)’: je vraagt naar het type

• Wat voor + zelfstandig naamwoord = soort/omschrijving.

  Voorbeeld: Wat voor afspraak heb je gemaakt?

• Wat voor een gebruik je vaak bij een enkel ding dat telbaar is.

  Voorbeeld: Wat voor een pakket is dit?

Let op: je combineert dit niet met welk(e).

• Welk voor afspraak heb je gemaakt? → Wat voor afspraak heb je gemaakt?

Zelfstandig gebruik: als er géén zelfstandig naamwoord staat

• Wie en wat kunnen alleen staan.

  Voorbeeld: Wie neemt het pakket aan? / Wat staat er in de brief?

• Welk(e) staat meestal vóór een zelfstandig naamwoord.

  Voorbeeld: Welk pakket bedoel je?

In spreektaal hoor je soms “Welke?” als het zelfstandig naamwoord duidelijk is.

Voorbeeld: “Neem je koffie of thee?” – “Welke? (koffie of thee?)”

Zelfcheck: stel jezelf deze 4 vragen

1. Is het een mens? → wie
2. Vraag ik naar inhoud/actie? → wat
3. Maak ik een keuze uit opties? → welk(e) + de/het
4. Vraag ik naar soort/type? → wat voor (een)