El artículo cambia el sentido de una palabra: puede hablar de algo en general o de un caso concreto.
(Rodzajnik zmienia znaczenie słowa: może mówić o czymś ogólnie albo o konkretnym przypadku.)
- No contable ⇒ Użyj un / una tylko wtedy, gdy dodajesz opis (
la información ⇒ una información muy detallada - Fenómenos naturales ⇒ Użyj un / una, żeby nadać większą intensywność (
el frío fue intenso ⇒ hacía un frío terrible - Metáforas ⇒ Użyj el / la, gdy mówisz o konkretnej osobie w obrębie grupy (es una estrella ⇒ es la estrella del equipo.
- Fenómenos naturales ⇒ Użyj un / una, żeby nadać większą intensywność (
| Diferencia de significado | Artículo determinado | Artículo indeterminado |
| Hablar en general (Mówienie ogólnie) | El bolígrafo no se usaba hace cincuenta años. (Ten długopis nie był używany pięćdziesiąt lat temu.) | No ⇒ *Un bolígrafo no se usaba hace cincuenta años. (⇒ *Jakiś długopis nie był używany pięćdziesiąt lat temu.) |
| Sustituir a un nombre (Zastępowanie rzeczownika) | No ⇒ Juan aprobó. No lo esperaba de *el que estudia tan poco (⇒ Juan zdał. Nie spodziewałem/-am się tego po *tym, który tak mało się uczy) | Juan aprobó. No lo esperaba de un chico que estudia tan poco. (Juan zdał. Nie spodziewałem/-am się tego po chłopaku, który tak mało się uczy.) |
| No contable (Niepoliczalne) | El agua es esencial. (Woda jest niezbędna.) | Un agua muy clara salió del grifo. (Jakaś bardzo klarowna woda poleciała z kranu.) |
| Fenómenos naturales | El calor era intenso aquel día. (Upał był tego dnia intensywny.) | Hacía un calor horrible. (Był straszny upał.) |
| El / La + nombre + de + algo (El / La + rzeczownik + de + coś) | El problema de la contaminación es grave. (Problem zanieczyszczenia jest poważny.) | Un problema de la contaminación es la falta de control. (Jednym problemem zanieczyszczenia jest brak kontroli.) |
| Eventos (Wydarzenia) | El descubrimiento del culpable cambió el caso. (Odkrycie winnego zmieniło sprawę.) | No ⇒ *Un descubrimiento del culpable cambió el caso. (⇒ *Jakieś odkrycie winnego zmieniło sprawę.) |
| Metáforas (Metafory) | Marta es la leona del equipo. (Marta jest lwicą zespołu.) | Marta es una leona. (Marta jest lwicą.) |
Wyjątki!
- Unos / unas nie są liczbą mnogą od un / una; oznaczają „niektórzy / niektóre” albo „około” (⇒ unos cien invitados).
Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór
Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź
1. En el debate sobre la desigualdad, ___ justicia social no se reduce a repartir dinero, sino a garantizar oportunidades reales.
W debacie o nierówności, ___ sprawiedliwość społeczna nie sprowadza się do rozdawania pieniędzy, lecz do zapewnienia rzeczywistych możliwości.2. Ayer, en el metro, hacía ___ calor insoportable y la gente estaba bastante irritable.
Wczoraj w metrze panował ___ nie do zniesienia upał i ludzie byli dość drażliwi.3. En la reunión de la comunidad, ___ minoría social propuso medidas concretas para mejorar la integración en el barrio.
Na zebraniu wspólnoty ___ mniejszość społeczna zaproponowała konkretne środki, aby poprawić integrację w sąsiedztwie.4. No me sorprendió ese comentario: es la típica frase de ___ compañero que no ha convivido nunca con la discriminación.
To zdanie mnie nie zaskoczyło: to typowa uwaga ___ kolegi, który nigdy nie żył z doświadczeniem dyskryminacji.Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty
Instrukcja: Przepisz zdania, używając wskazanego określonego lub nieokreślonego rodzajnika tak, aby zdanie było poprawne, a znaczenie zmieniło się z ogólnego na konkretne (lub odwrotnie), w zależności od potrzeby.
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładEn nuestra ciudad, el problema de la contaminación del aire afecta a todos.(W naszym mieście, problem zanieczyszczenia powietrza dotyczy wszystkich.)
-
Wskazówka Wskazówka (un) En esta reunión, problema de la contaminación es la falta de participación ciudadana.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładEn esta reunión, un problema de la contaminación es la falta de participación ciudadana.(Na tym spotkaniu, jednym z problemów zanieczyszczenia jest brak udziału społeczeństwa.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładLa información es clave para evitar la discriminación en el trabajo.(Informacja jest kluczowa, aby zapobiec dyskryminacji w pracy.)
-
Wskazówka Wskazówka (una) En la formación de hoy, recibimos información muy práctica sobre los derechos laborales.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładEn la formación de hoy, recibimos una información muy práctica sobre los derechos laborales.(Na dzisiejszym szkoleniu otrzymaliśmy bardzo praktyczną informację o prawach pracowniczych.)
Ćwiczenie 3: Gramatyka w praktyce
Instrukcja: W parach zaproponujcie i uzasadnijcie trzy zasady dla waszej dzielnicy.
Sytuacja
En una reunión de vecinos, debatís nuevas normas para mejorar la convivencia.
(Na zebraniu mieszkańców dyskutujecie o nowych zasadach mających poprawić współżycie.)
Omówić
- ¿Qué norma consideras más importante para garantizar la igualdad y la justicia social? (Którą zasadę uważasz za najważniejszą, aby zapewnić równość i sprawiedliwość społeczną?)
- ¿Conoces alguna norma que proteja la igualdad pero pueda generar una injusticia concreta? Da ejemplos reales y explica por qué ocurre eso usando contraste entre lo general y lo concreto. (Czy znasz jakąś zasadę, która ma na celu ochronę równości, ale może prowadzić do konkretnej niesprawiedliwości? Podaj realne przykłady i wyjaśnij, dlaczego tak się dzieje, używając kontrastu między tym, co ogólne, a tym, co konkretne.)
Przydatne słowa i zwroty
- la igualdad y la justicia social (równość i sprawiedliwość społeczna)
- una injusticia social: la marginación de una minoría étnica (niesprawiedliwość społeczna: marginalizacja mniejszości etnicznej)
- el problema de la distribución de la riqueza (problem dystrybucji bogactwa)
Użyj w rozmowie
- usar el/la para hablar de normas o fenómenos en general (użyj el/la, aby mówić o zasadach lub zjawiskach ogólnie)
- usar un/una para presentar un caso concreto o una situación específica (użyj un/una, aby przedstawić konkretny przypadek lub określoną sytuację)
- contrastar lo general y lo concreto cambiando el artículo definido/indefinido (kontrastuj ogólne i konkretne, zmieniając rodzajnik określony/nieokreślony)
