W tej lekcji nauczysz się tworzyć samengestelde zelfstandige naamwoorden, czyli złożone rzeczowniki w języku niderlandzkim, takie jak deurbel (dzwonek do drzwi) czy paardenwei (pastwisko dla koni). Poznasz zasady dodawania łączników -s lub -en i ich wpływ na znaczenie wyrazów.
  1. Rzeczownik złożony to rzeczownik składający się z dwóch lub więcej części.
  2. Czasami pojawia się „-s” pomiędzy, jak w dorpsschool.
  3. Czasami pojawia się -en, jak w woordenboek.
Samenstellingstype (typ składniowy)Individuele woorden (poszczególne słowa)Nieuwe samenstelling (nowy złożony wyraz)
Zonder tussenvoegsel (Bez spójnika)

de boerderij + de deur

de deur + de bel

de boerderijdeur (drzwi obory)

de deurbel (dzwonek do drzwi)

-s tussen de delen (-s między częściami)

het dorp + het plein

het varken + de stal

het dorpsplein (plac wiejski)

de varkensstal (obora dla świń)

-en tussen de delen (-s między elementami)

de hond + het hok

het paard + de wei

het hondenhok (buda dla psa)

de paardenwei (łąka dla koni)

Ćwiczenie 1: Samengestelde zelfstandige naamwoorden

Instrukcja: Wstaw poprawne słowo.

Pokaż tłumaczenie Pokaż odpowiedzi

plattelandsdorp, boerderijdeur, kippenstal, plattelandshuis, geitenstal, varkensvoer

1. Varken + voer:
Het ... ligt klaar in de schuur.
(Pasza dla świń jest przygotowana w stodole.)
2. Boerderij+ deur:
De ... staat open voor bezoekers.
(Drzwi do gospodarstwa są otwarte dla gości.)
3. Kip+ stal:
Ze bouwen een nieuwe ....
(Budują nową kurnik.)
4. Geit+ stal:
De ... ruikt naar hooi.
(Stodoła dla kóz pachnie sianem.)
5. Platteland + huis:
We slapen in een gezellig ...
(Śpimy w przytulnym domu na wsi)
6. Platteland + dorp:
Hij woont in een oud ....
(Mieszka w starej wsi na wsi.)

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawne zdanie z prawidłowo złożonymi rzeczownikami złożonymi lub nieokreślonymi liczebnikami. Zwróć szczególną uwagę na często popełniane błędy!

1.
Błąd: złożony rzeczownik powinien być zapisany łącznie: szkoła wiejska.
Błąd: niepoprawne dodatkowe '-s'; powinno być bez '-s': szkoła wiejska.
2.
Błąd: niepoprawna końcówka '-e'; 'padok dla koni' kończy się bez '-e'.
Błąd: słowa w złożonym rzeczowniku powinny być zapisane łącznie.
3.
Błąd: 'dużo' powinno być bez '-e', niezależnie od rzeczownika.
Błąd: nieokreślone liczebniki takie jak 'dużo' nie przyjmują końcówki '-e'.
4.
Błąd: nieokreślone liczebniki takie jak 'kilka' nigdy nie przyjmują '-en'.
Błąd: 'kilka' nigdy nie przyjmuje końcówki '-e' po liczebniku.

Samengestelde zelfstandige naamwoorden – rzeczowniki złożone

W tej lekcji nauczysz się, jak tworzyć i rozumieć samengestelde zelfstandige naamwoorden w języku niderlandzkim, czyli rzeczowniki złożone. Są to rzeczowniki składające się z dwóch lub więcej wyrazów, które razem tworzą nowe znaczenie.

Rodzaje złożonych rzeczowników

  • Bez łącznika (zonder tussenvoegsel): przykłady to de boerderijdeur (drzwi stodoły) lub de deurbel (dzwonek do drzwi). Składniki łączą się bez żadnego dodatkowego elementu.
  • Z łącznikiem -s (met -s tussen): np. het dorpsplein (plac w wiosce) czy de varkensstal (obora dla świń). Między wyrazami wstawia się literę „-s”.
  • Z łącznikiem -en (met -en tussen): przykłady to het hondenhok (budka dla psa) i de paardenwei (łąka dla koni). Tu używa się końcówki „-en”.

Opis i zasady tworzenia

Rzeczowniki złożone są typowe dla języka niderlandzkiego i powstają przez łączenie wyrazów, zazwyczaj rzeczowników. Łącznik między częściami może być różny lub może w ogóle nie występować, co wpływa na poprawność i znaczenie wyrazu.

Typowe przykłady i ich forma

  • boerderijdeur – drzwi stodoły, bez łącznika
  • deurbel – dzwonek do drzwi, bez łącznika
  • dorpsplein – plac w wiosce, z łącznikiem -s
  • varkensstal – obora dla świń, z łącznikiem -s
  • hondenhok – budka dla psa, z łącznikiem -en
  • paardenwei – łąka dla koni, z łącznikiem -en

Uwagi dotyczące różnic między polskim a niderlandzkim

W języku polskim tworzenie rzeczowników złożonych polega często na scaleniu wyrazów lub użyciu łącznika („-”), ale nie występuje tu zjawisko wstawiania różnych łączników typu „-s” czy „-en” jak w niderlandzkim. Dlatego nauka tych końcówek i ich zastosowania jest istotna dla poprawnego posługiwania się językiem niderlandzkim. Polskie ekwiwalenty często zachowują osobne wyrazy, np. „budka dla psa” zamiast scalonego słowa.

Przydatne słowa i wyrażenia

  • de boerderijdeur – drzwi stodoły
  • de deurbel – dzwonek do drzwi
  • het dorpsplein – plac w wiosce
  • de varkensstal – obora dla świń
  • het hondenhok – budka dla psa
  • de paardenwei – łąka dla koni
  • samengesteld zelfstandig naamwoord – rzeczownik złożony

Ta lekcja wspiera zrozumienie, jak poprawnie łączyć wyrazy po niderlandzku, by tworzyć nowe znaczenia oraz unikać błędów w pisowni i wymowie.

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Kato De Paepe

Biznes i języki

KdG University of Applied Sciences and Arts Antwerp

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

czwartek, 28/08/2025 10:15