A2.4 - Op de luchthaven en in het vliegtuig

Onverbuigbare werkwoorden: warto, można, należy...

Czasowniki niefleksyjne: warto, można, należy...

Czasowniki niefleksyjne to słowa, które wyrażają pozwolenie, propozycję lub polecenie i nie odmieniają się.

(Niet-vervoegde werkwoorden zijn woorden die toestemming, een voorstel of een opdracht uitdrukken en niet vervoegd worden.)

Wat voor constructie is dit?

In het Pools kun je regels, toestemming, advies en plichten vaak uitdrukken met onpersoonlijke woorden + infinitief (de hele vorm “doen”).

  • wolno / nie wolno = (niet) toegestaan
  • można = het kan / het mag
  • warto = het is de moeite waard (advies)
  • trzeba / należy / powinno się = moeten / horen / het zou moeten

Handig op plaatsen met regels (luchthaven, kantoor, hotel) omdat je geen persoon hoeft te noemen.

Basisformule (de sleutelregel)

woord + infinitief (en vaak een object erbij)

Betekenis Poolse formule Voorbeeld
Verbod Nie wolno + infinitief Nie wolno zostawiać bagażu bez opieki.
Toestemming / mogelijkheid Można + infinitief Można zająć miejsca.
Advies Warto + infinitief Warto przyjechać wcześniej na lotnisko.
Plicht / instructie Trzeba / Należy / Powinno się + infinitief Należy okazać dokument tożsamości.

Let op: infinitief na deze woorden

Na wolno, można, warto, trzeba, należy, powinno się gebruik je meestal de infinitief:

  • zostawiać (achterlaten)
  • zająć (innemen/plaatsnemen)
  • przyjechać (aankomen/komen)
  • pokazać / okazać (laten zien)
  • włączyć (inschakelen)

Geen vervoeging zoals możesz of musisz in deze constructie.

Het verschil in “sterkte” (nuance)

  • Nie wolno = harde regel: “verboden”.
  • Można = neutraal: “het mag/kan”.
  • Warto = vriendelijk advies: “slim idee”.
  • Trzeba = noodzaak: “je moet (echt)”.
  • Należy = formeler, “men dient te…”, vaak in mededelingen.
  • Powinno się = “het hoort / het zou moeten” (aanbevolen norm, iets zachter dan trzeba).

Woordvolgorde: waar zet je “nie”?

  • Verbod maak je meestal met één vast blok: nie wolno + infinitief.
  • Bij de andere woorden zet je ontkenning meestal vóór het woord: Nie można…, Nie trzeba…
Goed Waarom
Nie wolno palić. vaste uitdrukking voor verbod
Nie można wejść. “niet mogelijk / niet toegestaan” (context bepaalt)
Nie trzeba czekać. “niet nodig”

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)

  • Persoon toevoegen (niet nodig):
    Ty wolno zostawiać bagaż…
    Nie wolno zostawiać bagażu…
  • Verkeerde vorm na można/wolno:
    Można zajmiesz miejsca.
    Można zająć miejsca.
  • wolno vs wolny:
    wolno = “toegestaan” (bij deze constructie)
    wolny = “vrij” (bijv. wolny termin = vrije afspraak/slot)

Snelle zelfcheck (3 vragen)

  1. Wil ik een regel/algemene instructie zonder “ik/jij”? → kies deze constructie.
  2. Heb ik infinitief gebruikt na het woord? (zostawiać, okazać, włączyć…)
  3. Is de nuance juist: nie wolno (verbod) vs trzeba (moeten) vs warto (advies)?
Funkcja (Functie)Czasownik (Werkwoord)Przykład (Voorbeeld)
Przyzwolenie (Toestemming)

wolno (het is toegestaan)

można (het mag / je kunt)

Nie wolno zostawiać bagażu bez opieki. (Het is niet toegestaan om bagage onbeheerd achter te laten.)

Można zająć miejsca. (U mag plaatsnemen.)

Propozycja (Voorstel)warto (het is de moeite waard)Warto przyjechać wcześniej na lotnisko. (Het is de moeite waard om eerder naar de luchthaven te komen.)
Polecenie (Opdracht)

trzeba (je moet)

należy (men moet)

powinno się (het hoort / men zou moeten)

Trzeba pokazać płyny podczas kontroli bezpieczeństwa. (Je moet vloeistoffen laten zien tijdens de veiligheidscontrole.)

Należy okazać dokument tożsamości przy odprawie. bezpieczeństwa. (U moet een identiteitsbewijs tonen bij het inchecken. veiligheid.)

Powinno się włączyć tryb samolotowy podczas startu. (Je hoort de vliegtuigmodus in te schakelen tijdens het opstijgen.)

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1. Nie ______ zostawiać bagażu bez opieki.

Het is ______ bagage onbeheerd achter te laten.

2. ______ nadać bagaż przy stanowisku 12.

______ bagage inchecken bij balie 12.

3. ______ przyjechać wcześniej na lotnisko, bo są kolejki.

______ om eerder naar de luchthaven te komen, want er zijn wachtrijen.

4. ______ okazać dokument tożsamości przy odprawie.

______ bij het inchecken een identiteitsbewijs laten zien.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Przepisz zdania używając podanego bezosobowego słowa (wolno / można / warto / trzeba / należy / powinno się) + bezokolicznik, jak w przykładzie: „Nie pal tutaj.” → „Nie wolno palić tutaj.”

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Hint Hint (Nie wolno) Nie zostawiaj bagażu bez opieki na lotnisku.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Nie wolno zostawiać bagażu bez opieki na lotnisku.
    (Je mag je bagage niet zonder toezicht achterlaten op de luchthaven.)
  2. Hint Hint (Można) Możesz zająć miejsca w poczekalni.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Można zająć miejsca w poczekalni.
    (Je mag plaatsnemen in de wachtruimte.)
  3. Hint Hint (Warto) Dobrze jest przyjechać wcześniej na lotnisko, bo mogą być kolejki.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Warto przyjechać wcześniej na lotnisko, bo mogą być kolejki.
    (Het is de moeite waard om eerder naar de luchthaven te komen, want er kunnen wachtrijen zijn.)
  4. Hint Hint (Trzeba) Musisz okazać dokument tożsamości przy odprawie.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Trzeba okazać dokument tożsamości przy odprawie.
    (Je moet bij het inchecken je identiteitsbewijs tonen.)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

Master Spaanse filologie

University of Lodz

University_Logo

Polen


Laatst bijgewerkt:

vrijdag, 22/05/2026 05:41