Formen ohne Person: brany → brano, mówiony → mówiono

Formy bezosobowe: brany → brano, mówiony → mówiono


Formy bezosobowe służą do mówienia o czynności bez podawania wykonawcy. Ważne jest samo działanie lub jego rezultat, a nie osoba, która je wykonała. często występują w języku oficjalnym, mediach i wiadomościach.

(Onpersoonlijke vormen worden gebruikt om over een handeling te spreken zonder te zeggen wie die uitvoert. Belangrijk is de handeling zelf of het resultaat, niet de persoon die het heeft gedaan. Ze komen vaak voor in officiële taal, in de media en in nieuwsberichten.)

Wat is de vorm op -ano / -ono / -to / -ęto?

Dit is de onpersoonlijke verleden tijd in het Pools.

  • Je zegt dat iets gebeurde, maar niet wie het deed.
  • Betekenis in het Nederlands: “men heeft …”, “er is … (gedaan)”, “er werd …”.
Poolse vorm Hoe klinkt het in het NL? Voorbeeld
mówiono men sprak / er werd gesproken W wiadomościach mówiono o zmianach.
otwarto men opende / er werd geopend W urzędzie otwarto nowy punkt.

Wanneer gebruik je het (en wanneer niet)?

  • Gebruik als de uitvoerder onbekend, onbelangrijk of bewust weggelaten is.
  • Niet als je duidelijk wie het deed (dan gebruik je gewoon de persoonsvorm: zrobiliśmy, podjęli, otworzył).

Belangrijk verschil met “się”:

  • -ano/-ono/-to/-ęto = een concrete actie in het verleden door een bestaande groep mensen (maar je noemt ze niet).
  • z „się” = algemene gewoonte / wat men normaal doet (meer “in het algemeen”).
Concrete gebeurtenis Algemene gewoonte
W firmie podjęto decyzję. W firmie podejmuje się decyzje szybko.

Hoe vorm je het? Kies eerst: onvoltooid of voltooid

De uitgang hangt vooral samen met het aspect (onvoltooid vs. voltooid).

  • Meestal onvoltooid (niedokonany)-ano / -ono
  • Meestal voltooid (dokonany)-to / -ęto
Aspect Uitgang Typisch idee Voorbeeld
onvoltooid -ano / -ono proces / herhaling / duur Długo mówiono o projekcie.
voltooid -to / -ęto resultaat / afgeronde actie Wczoraj otwarto nowy dział.

Snelle bouwstappen (praktisch)

  1. Schrap de uitvoerder: ktoś, ludzie, oni verdwijnen.
  2. Kies het werkwoord met de juiste betekenis en aspect.
  3. Zet het in de onpersoonlijke vorm: -ano/-ono of -to/-ęto.
  4. Laat de rest van de zin staan (object, plaats, tijd).
Met uitvoerder Onpersoonlijk
Ludzie długo mówili o tym temacie. Długo mówiono o tym temacie.
Ktoś otworzył okna. Otwarto okna.

Waar let je op in de zin?

  • Geen onderwerp (geen on/oni/ktoś).
  • De vorm is altijd hetzelfde: niet mannelijk/vrouwelijk/meervoud, gewoon één vaste vorm.
  • Vaak staat de vorm vroeg in de zin, maar niet verplicht: context bepaalt.

Veelgemaakte fout: verwarren met een bijvoeglijk deelwoord (zoals mówiony).

  • mówiono = “men sprak” (werkwoordsvorm, actie)
  • mówiony = “gesproken” als bijvoeglijk woord (bv. język mówiony = gesproken taal)

Zelfcheck: kies de juiste vorm in 10 seconden

  1. Wil je zeggen: “men/ze hebben … gedaan” zonder wie? → ja
  2. Gaat het om een afgerond resultaat? → vaak -to/-ęto
  3. Gaat het om duur/herhaling/achtergrond? → vaak -ano/-ono

Mini-test in je hoofd:

  • “Is het één afgeronde actie?”otwarto, podjęto
  • “Was het langer/als proces?”mówiono, naprawiano
  1. Vormen op -ano, -ono maken we meestal van onvoltooide werkwoorden.
  2. Vormen op -to, -ęto maken we meestal van voltooide werkwoorden.
Imiesłów (deelwoord)Forma bezosobowa (onpersoonlijke vorm)Znaczenie (betekenis)
brany (genomen)brano (men nam)ludzie brali (mensen namen)
mówionymówiono (men sprak)ludzie mówili (mensen spraken)
otwarty (geopend)otwarto (men opende)ludzie otworzyli (mensen openden)
podjęty (genomen)podjęto (men nam)ludzie podjęli (mensen namen)

Uitzonderingen!

  1. In tegenstelling tot onpersoonlijke vormen met „się”, die verwijzen naar algemene gewoonten, tradities of wat men meestal doet in een bepaalde situatie, wijzen vormen op -ano, -ono, -to, -ęto op een handeling die is uitgevoerd door een niet nader genoemde, maar wel bestaande groep mensen.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1. W wiadomościach ______ o planach młodych par na przyszłość.

In het nieuws ______ over de plannen van jonge stellen voor de toekomst.

2. Na spotkaniu rodzinnym ______ pod uwagę przeprowadzkę do większego mieszkania.

Op de familiebijeenkomst ______ rekening met een verhuizing naar een grotere woning.

3. W urzędzie ______ nowy punkt, żeby łatwiej było załatwić formalności przed ślubem.

In het gemeentehuis ______ een nieuw loket, zodat het makkelijker was om de formaliteiten vóór het huwelijk te regelen.

4. W firmie ______ decyzję, że rodzice małych dzieci mogą pracować z domu dwa dni w tygodniu.

In het bedrijf ______ de beslissing dat ouders van kleine kinderen twee dagen per week vanuit huis kunnen werken.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Zet zinnen om naar de onpersoonlijke vorm in de verleden tijd (uitgangen -ano / -ono / -to / -ęto), zodat de uitvoerder niet wordt vermeld. Voorbeeld: „Ktoś otworzył drzwi.” → „Otwarto drzwi.”

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Ktoś wczoraj otworzył okna w sali konferencyjnej.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Wczoraj otwarto okna w sali konferencyjnej.
    (Gisteren werden de ramen in de vergaderzaal geopend.)
  2. Ludzie długo mówili o tym projekcie na spotkaniu.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Długo mówiono o tym projekcie na spotkaniu.
    (Er werd lang over dit project gesproken tijdens de vergadering.)
  3. Ktoś podjął ważną decyzję w sprawie urlopów.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Podjęto ważną decyzję w sprawie urlopów.
    (Er werd een belangrijke beslissing genomen over de vakanties.)
  4. Ludzie brali udział w szkoleniu BHP.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Brano udział w szkoleniu BHP.
    (Er werd deelgenomen aan de BHV-training.)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

Master Spaanse filologie

University of Lodz

University_Logo

Polen


Laatst bijgewerkt:

woensdag, 20/05/2026 20:24