Lessen

Studeren met een professionele docent

Vraag een docent aan

Formen ohne Person: brany → brano, mówiony → mówiono

Onpersoonlijke vormen gebruik je om over een handeling te praten zonder te zeggen wie die uitvoert. Belangrijk is de handeling zelf of het resultaat ervan, niet de persoon die het gedaan heeft. Ze komen vaak voor in officiële taal, in de media en in nieuwsberichten.

Wat is dit? (onpersoonlijke verleden tijd in het Pools)

Met -ano / -ono / -to / -ęto zeg je in het Pools:

  • “iemand / mensen hebben … gedaan”, maar je noemt de uitvoerder niet.
  • De actie is echt gebeurd (een concrete gebeurtenis), niet “meestal/algemeen”.

Vergelijk in het Nederlands vaak met: “er werd …” of “men heeft …”.

Wanneer kies je deze vorm (en niet ‘się’)?

Je bedoelt… In het Pools Typische context
concrete actie door onbekende maar bestaande mensen -ano/-ono/-to/-ęto gisteren, vorige week, na de meeting, op kantoor
algemene gewoonte / “zo doet men dat” … się in Polen, normaal gesproken, traditioneel

Mini-check: Kun je er “gisteren” bij zetten? Dan past vaak -to/-ano.

Hoe maak je de vorm? (snel kiezen)

Kijk eerst naar het soort werkwoord (aspect):

  • meestal onvoltooid (proces/duur/herhaling) → -ano / -ono
  • meestal voltooid (resultaat/afgerond) → -to / -ęto
Basisidee Voorbeeld Betekenis (NL)
onvoltooid → -ano/-ono mówić → mówiono er werd gesproken / men sprak
voltooid → -to/-ęto otworzyć → otwarto er is geopend / men heeft geopend

Wat gebeurt er met het onderwerp in de zin?

  • Er is geen onderwerp (geen oni, geen naam).
  • Wat “het lijdend voorwerp” was, blijft gewoon in de zin staan.
  • De vorm zelf verandert niet voor persoon/geslacht/enkelvoud-meervoud.

Voorbeelden (natuurlijk en zakelijk):

  • Ktoś otworzył nowy punkt. → Otwarto nowy punkt.
  • Ludzie mówili o zmianach. → Mówiono o zmianach.
  • Ktoś podjął decyzję. → Podjęto decyzję.
  • Ktoś wziął pod uwagę nasze plany. → Wzięto pod uwagę nasze plany.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze herkent)

  • ‘się’ erbij plakken terwijl je een concrete actie bedoelt:
    Mówiono się o zmianach.Mówiono o zmianach.
  • Verwarren met bijvoeglijk naamwoord (imiesłów):

    otwarty = “geopend” (toestand/adj.)

    otwarto = “men heeft geopend” (actie)

  • Verkeerd aspect kiezen bij je bedoeling:

    Mówiono (er werd gesproken, proces) vs. powiedziano (men heeft gezegd, afgerond).

Stappenplan: zo controleer je jezelf

  1. Wil ik de uitvoerder verbergen? (ja → ga door)
  2. Is het een concrete gebeurtenis? (ja → -ano/-ono/-to/-ęto; nee → waarschijnlijk się)
  3. Proces of resultaat?
    • proces/duur → -ano/-ono
    • resultaat/afgerond → -to/-ęto
  4. Lees hardop: klinkt het als NL “er werd…” / “men heeft…”? Dan zit je goed.

Wat leer je hiermee zeggen in gesprekken?

  • In vergaderingen: Podjęto decyzję o… (Er is besloten om…)
  • Op kantoor/administratie: Wzięto pod uwagę… (Er is rekening gehouden met…)
  • Over communicatie: Mówiono o… (Er werd gesproken over…)
  • Over veranderingen: Otwarto / zamknięto / zmieniono… (Er is geopend/gesloten/gewijzigd…)
  1. Vormen op -ano, -ono vormen we meestal van onvoltooide werkwoorden.
  2. Vormen op -to, -ęto vormen we meestal van voltooide werkwoorden.
Imiesłów (deelwoord)Forma bezosobowa (onpersoonlijke vorm)Znaczenie (betekenis)
brany (genomen)brano (men nam)ludzie brali (mensen namen)
mówionymówiono (men zei)ludzie mówili (mensen zeiden)
otwarty (geopend)otwarto (men opende)ludzie otworzyli (mensen openden)
podjęty (genomen)podjęto (men nam (een beslissing))ludzie podjęli (mensen namen (een beslissing))

Uitzonderingen!

  1. In tegenstelling tot onpersoonlijke vormen met „się”, die verwijzen naar algemene gewoonten, tradities of wat men meestal doet in een bepaalde situatie, geven de vormen op -ano, -ono, -to, -ęto een handeling aan die is uitgevoerd door een onbepaalde, maar bestaande groep mensen.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Gratis PL

Audio voorbereiden…

PL + NL

Audio voorbereiden…

1. W zeszłym tygodniu w urzędzie ____ nowy punkt dla rodzin. W zeszłym tygodniu w urzędzie otwarto nowy punkt dla rodzin.

Vorige week werd er in het gemeentehuis ____ een nieuw loket voor gezinnen.

2. Po spotkaniu o planach na przyszłość ____ decyzję o przeprowadzce. Po spotkaniu o planach na przyszłość podjęto decyzję o przeprowadzce.

Na de bijeenkomst over plannen voor de toekomst ____ een besluit genomen om te verhuizen.

3. W pracy dużo ____ o łączeniu kariery i życia rodzinnego. W pracy dużo mówiono o łączeniu kariery i życia rodzinnego.

Op het werk werd er veel ____ over het combineren van carrière en gezinsleven.

4. Wczoraj ____ pod uwagę nasze plany na długoterminowy rozwój. Wczoraj wzięto pod uwagę nasze plany na długoterminowy rozwój.

Gisteren werd er ____ rekening gehouden met onze plannen voor langetermijnontwikkeling.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen met onpersoonlijke vormen op -ano, -ono, -to, -ęto (zonder de uitvoerder te noemen), bijv. „Ktoś otworzył okno.” → „Otwarto okno.”

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen
  1. Ktoś otworzył drzwi do sali konferencyjnej.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Otwarto drzwi do sali konferencyjnej.
    (De deur van de vergaderzaal werd geopend.)
  2. Ludzie mówili o zmianach w firmie na zebraniu.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Mówiono o zmianach w firmie na zebraniu.
    (Er werd tijdens de vergadering over veranderingen in het bedrijf gesproken.)
  3. Ktoś podjął decyzję o nowym grafiku pracy.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Podjęto decyzję o nowym grafiku pracy.
    (Er werd een beslissing genomen over een nieuw werkrooster.)
  4. W urzędzie ktoś brał pod uwagę mój wniosek.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Brano pod uwagę mój wniosek w urzędzie.
    (Er werd op het kantoor van de gemeente rekening gehouden met mijn aanvraag.)

Pools leren A2 basis. Een stap voor stap cursus inclusief audio

ISBN 979-13-88475-06-1

Deze app ondersteunt dit boek.

Amazon.nl

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

Master Spaanse filologie

University of Lodz

University_Logo

Polen


Laatst bijgewerkt:

donderdag, 23/07/2026 01:47