Lessen

Tryb rozkazujący: ćwicz! nie ćwicz!

Haal je boek

De gebiedende wijs is een werkwoordsvorm die we gebruiken wanneer we iemand zeggen wat hij/zij moet doen.

Wat is de tryb rozkazujący (gebiedende wijs)?

Tryb rozkazujący gebruik je om:

  • een opdracht te geven: Pisz! (Schrijf!)
  • een verzoek te doen (vaak met proszę): Piszcie, proszę. (Schrijf alstublieft.)
  • samen iets te doen: Piszmy! (Laten we schrijven!)

Stap 1: kies de juiste persoon (ty / my / wy)

Wie? Betekenis Voorbeeld
ty jij (1 persoon) Pij! = Drink!
my wij (inclusief spreker) Pijmy! = Laten we drinken!
wy jullie (meerdere personen) Pijcie! = Drink (jullie)!

Tip: In het Pools zeg je de imperatief vaak zónder onderwerp. Dus meestal niet: Ty pisz! maar gewoon: Pisz!

Stap 2: maak eerst de vorm voor “ty” (meestal de basis)

In deze les zie je vooral werkwoorden met een vaste imperatiefstam:

Bezokolicznik (infinitief) ty Logica om te onthouden
pisać pisz! korte stam + -sz
pić pij! stam eindigt op -j
robić rób! korte stam (let op: ó)
chodzić chodź! speciale spelling: dź

Let op uitspraak/spelling:

  • rób schrijf je met ó (niet: rob).
  • chodź eindigt op -dź (niet: chodz).

Stap 3: maak “my” en “wy” door de vaste uitgangen toe te voegen

Als je de vorm voor ty hebt, is de rest meestal simpel:

Van… Maak… Voorbeeld
ty (basis) — pisz!
my ty-vorm + -my pisz + my → piszmy!
wy ty-vorm + -cie pisz + cie → piszcie!

Zelfcheck: zie je -my (wij) of -cie (jullie)? Dan is het bijna zeker imperatief.

Ontkenning: “nie” + imperatief (zonder extra wijzigingen)

Ontkennen is rechttoe rechtaan:

  • nie + imperatief: Nie pisz! (Schrijf niet!)
  • Nie rób! (Doe niet!)

Veelgemaakte fout (woordvolgorde): Pisz nie! → Nie pisz!

Drie belangrijke uitzonderingen (die je gewoon moet onthouden)

Infinitief ty my wy
być (zijn) bądź! bądźmy! bądźcie!
mieć (hebben) miej! miejmy! miejcie!
chcieć (willen) chciej! chciejmy! chciejcie!

Tip: vooral być → bądź is heel frequent in situaties als: Bądź cicho! (Wees stil!).

Snelle checklist: kies ik imperatief of tegenwoordige tijd?

  • Imperatief = direct sturen/vragen: Pij więcej wody. (Drink meer water.)
  • Tegenwoordige tijd = beschrijven wat iemand doet: Pijesz dużo wody. (Je drinkt veel water.)

Zelfcheck: Kun je er in het Nederlands “(jij) moet…” of “alsjeblieft…” voor zetten? Dan past vaak de imperatief.

  1. We vormen de gebiedende wijs meestal voor de vorm „ty”, bijv. pisać → pisz! ; robić → rób!
  2. De ontkenning maken we met "nie" + tryb rozkazujący, bijv. Pisz! → Nie pisz!; Rób! → Nie rób!
Bezokolicznik (infinitief)Ty (jij)My (wij)Wy (jullie)
pisaćpisz!piszmy!piszcie!
pićpij!pijmy!pijcie!
robićrób!róbmy!róbcie!
chodzićchodź!chodźmy!chodźcie!

Uitzonderingen!

  1. być → bądź!
  2. mieć → miej!
  3. chcieć → chciej!

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Gratis PL

Audio voorbereiden…

PL + NL

Audio voorbereiden…

1. Nie ___ tego ćwiczenia za szybko, bo możesz się kontuzjować. Nie rób tego ćwiczenia za szybko, bo możesz się kontuzjować.

___ deze oefening niet te snel, want je kunt een blessure oplopen.

2. ___ więcej wody po treningu, bo to pomaga w regeneracji. Pij więcej wody po treningu, bo to pomaga w regeneracji.

___ meer water na de training, want dat helpt bij het herstel.

3. ___ na siłownię po pracy, tylko na 40 minut. Chodźcie na siłownię po pracy, tylko na 40 minut.

___ na het werk naar de sportschool, maar alleen voor 40 minuten.

4. ___, proszę, swoje imiona na tej liście przed zajęciami. Piszcie, proszę, swoje imiona na tej liście przed zajęciami.

___ alstublieft jullie namen op deze lijst vóór de les.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Przepisz zdania, zmieniając je na tryb rozkazujący (rozkaz lub prośba) dla: ty / my / wy. Przykład: „Ty masz pisać raport.” → „Pisz raport!”

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen
  1. (Ty) Ty masz pisać e‑mail do klienta teraz.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Pisz e‑mail do klienta teraz!
    (Schrijf nu een e‑mail naar de klant!)
  2. (My) My mamy pić więcej wody w pracy.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Pijmy więcej wody w pracy!
    (Laten we op het werk meer water drinken!)
  3. (Wy) Wy macie robić to ćwiczenie w domu.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Róbcie to ćwiczenie w domu!
    (Maak deze oefening thuis!)
  4. (Ty) Ty masz chodzić wolniej, bo jest blisko.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Chodź wolniej, bo jest blisko!
    (Loop langzamer, want het is dichtbij!)

Pools leren A2 basis. Een stap voor stap cursus inclusief audio

ISBN 979-13-88475-06-1

Deze app ondersteunt dit boek.

Amazon.nl

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

Master Spaanse filologie

University of Lodz

University_Logo

Polen


Laatst bijgewerkt:

dinsdag, 22/09/2026 11:26