Le participe passé s’accorde selon l’auxiliaire : avec être il suit le sujet, avec avoir il reste souvent invariable.
(Imiesłów czasu przeszłego uzgadnia się w zależności od czasownika posiłkowego: z
- Z être imiesłów czasu przeszłego zgadza się z podmiotem.
- Z avoir zazwyczaj pozostaje nieodmienny.
- Większość czasowników używa avoir, ale niektóre czasowniki ruchu (aller, venir) oraz czasowniki z se używają être.
| Situation (Sytuacja) | Auxiliaire (Czasownik posiłkowy) | Exemple (Przykład) |
| Auxiliaire être (Czasownik posiłkowy être) | Être (Être) | Elle est arrivée à l’hôpital ce matin. (Ona przyjechała do szpitala dziś rano.) |
| Sujet pluriel (Podmiot w liczbie mnogiej) | Être (Être) | Les pompiers sont arrivés très vite sur place. (Strażacy przyjechali bardzo szybko na miejsce.) |
| Auxiliaire avoir (Czasownik posiłkowy avoir) | Avoir (Avoir) | Ils ont appelé les secours immédiatement. (Oni wezwali służby ratunkowe natychmiast.) |
| Complément placé avant (Dopełnienie postawione przed czasownikiem) | Avoir (Avoir) | Les victimes qu’ils ont aidées sont maintenant en sécurité. (Ofiary, którym pomogli, są teraz bezpieczne.) |
Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór
Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź
1. La policière est ___ au commissariat après l’alerte.
Policjantka ___ do komisariatu po alarmie.)2. Les pompiers sont ___ très vite près de l’incendie.
Strażacy ___ bardzo szybko w pobliże pożaru.)3. Ils ont ___ le SAMU immédiatement.
Oni ___ na pogotowie natychmiast.)4. Les victimes que les pompiers ont ___ sont maintenant en sécurité.
Ofiary, którym strażacy ___, są teraz bezpieczne.)Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór
Instrukcja: Wybierz poprawne zdanie.
Ćwiczenie 3: Przepisz zwroty
Instrukcja: Przepisz każde zdanie w czasie passé composé, wybierając odpowiednie czasowniki posiłkowe (être/avoir) i poprawnie odmieniając imiesłów przeszły (zgodność z podmiotem po être; z avoir zgadzaj tylko wtedy, gdy dopełnienie bliższe stoi przed czasownikiem).
-
Marie (arriver) à l’hôpital ce matin.⇒ _______________________________________________ ExampleMarie est arrivée à l’hôpital ce matin.(Marie est arrivée à l’hôpital ce matin.)
-
Les pompiers (venir) très vite sur place.⇒ _______________________________________________ ExampleLes pompiers sont venus très vite sur place.(Les pompiers sont venus très vite sur place.)
-
Les voisins (appeler) les secours immédiatement.⇒ _______________________________________________ ExampleLes voisins ont appelé les secours immédiatement.(Les voisins ont appelé les secours immédiatement.)
-
Nous (se dépêcher) parce que l’ambulance est déjà là.⇒ _______________________________________________ ExampleNous nous sommes dépêchés parce que l’ambulance est déjà là.(Nous nous sommes dépêchés parce que l’ambulance est déjà là.)
Ćwiczenie 4: Gramatyka w praktyce
Instrukcja: W parach opowiedzcie o zdarzeniu i działaniach służb ratunkowych.
- Que s’est-il passé exactement et où ? (Co dokładnie się stało i gdzie?)
- Qui est arrivé en premier : les pompiers, la police ou le SAMU ? Pourquoi ? (Kto przybył pierwszy: straż pożarna, policja czy pogotowie ratunkowe? Dlaczego?)
- Les pompiers sont arrivés très vite. (Straż pożarna przybyła bardzo szybko.)
- Le SAMU est arrivé avec une ambulance. (Pogotowie przyjechało karetką.)
- J’ai appelé les urgences et la police immédiatement. (Natychmiast zadzwoniłem/zadzwoniłam na pogotowie i na policję.)
- être + participe passé accordé (arrivé/arrivée/arrivés/arrivées) (être + participe passé accordé (arrivé/arrivée/arrivés/arrivées))
- avoir + participe passé (appelé, aidé) (avoir + participe passé (appelé, aidé))
