Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela

Imiesłów współczynny czasu, sposobu, warunku

Le gérondif de temps, de manière, de condition


On utilise le gérondif pour indiquer deux actions simultanées et pour donner des informations sur le temps, la manière ou la condition.

(Używa się imiesłowu przysłówkowego (gérondif), aby wskazać dwie jednoczesne czynności oraz podać informacje o czasie, sposobie lub warunku.)

Co to jest gérondif (en + participe présent) i po co go używać?

Gérondif pomaga połączyć dwie informacje w jednym zdaniu: czynność główną + „czynność w tle”.

  • czas (jednocześnie): „robi X, podczas gdy robi Y”
  • sposób / środek: „robi X, w ten sposób, że robi Y”
  • warunek: „jeśli robi Y, to robi X / X jest możliwe”

Budowa: jedna prosta formuła

en + participe présent (imiesłów czynny zakończony na -ant)

Wzór Przykład Znaczenie po polsku
en + verbe-ant Il lit en se reposant. Czyta, odpoczywając / kiedy odpoczywa.
en + verbe-ant Elle voyage en économisant. Podróżuje, oszczędzając.

Jak utworzyć participe présent (forma na -ant) – krok po kroku

  1. Weź formę nous w czasie teraźniejszym (présent).
  2. Usuń końcówkę -ons.
  3. Dodaj -ant.
Présent (nous) Rdzeń Participe présent Gérondif
nous travaillons travaill- travaillant en travaillant
nous économisons économis- économisant en économisant
nous suivons suiv- suivant en suivant

Trzy typowe znaczenia: jak je rozpoznać w zdaniu?

  • 1) Czas (jednocześnie)

    Il écoute des podcasts en prenant le métro. = Słucha, kiedy jedzie metrem.

  • 2) Sposób / środek

    Il réduit ses dépenses en comparant les offres. = Robi to, porównując oferty.

  • 3) Warunek

    En travaillant régulièrement, tu progresses plus vite. = Jeśli pracujesz regularnie…

Najważniejsza zasada: ten sam wykonawca (podmiot)

Gérondif działa dobrze, gdy ta sama osoba wykonuje obie czynności.

  • Poprawnie: Je prépare mon dossier en suivant les conseils de la RH. (ja robię i ja „podążam” za radami)
  • Uwaga: jeśli wykonawcy są różni, zwykle lepiej użyć pełnego zdania z quand / pendant que / parce que.

Czasowniki zwrotne: gdzie jest „se”?

W gérondif czasowniki zwrotne zachowują zaimek: en se + -ant.

  • se reposer → en se reposant
  • se promener → en se promenant

Nie: en reposant (brakuje „se”, zmienia się sens)

Wyjątki, które warto zapamiętać (i częste błędy)

Czasownik Poprawnie Częsty błąd
être en étant en etant (brak akcentu)
avoir en ayant en aillant (inna forma, nie ten czasownik)
savoir en sachant en savant (to znaczy „uczony / mędrzec” jako rzeczownik/przymiotnik)

Szybka autokontrola: czy używasz gérondif poprawnie?

  1. Czy mam en + formę na -ant (a nie bezokolicznik)?
  2. Czy po en nie wstawiłem(-am) czasownika odmienionego? (en travaille / en économise)
  3. Czy podmiot jest ten sam dla obu czynności?
  4. Jeśli czasownik jest zwrotny: czy jest en se …ant?
  5. Czy dla être / avoir / savoir używam form: étant / ayant / sachant?

Mini-ściąga tłumaczeniowa (jak myśleć po polsku)

  • en + -ant często = „-ąc”: oszczędzając, pracując, spacerując
  • czasem = „kiedy / podczas gdy”: En restant à la maison… = Kiedy zostaje w domu…
  • czasem = „dzięki temu, że / przez”: En économisant… = Dzięki oszczędzaniu…
  1. Tworzy się go z en + imiesłów czasu teraźniejszego czasownika (-ant).
Usage (Zastosowanie)Exemple (Przykład)
Temps (simultanéité) (Czas (jednoczesność))Il lit en se reposant les soirs après le sport. (Czyta, odpoczywając wieczorami po sporcie.)
Manière (Sposób)Elle voyage en économisant beaucoup sur ses dépenses. (Podróżuje, oszczędzając dużo na swoich wydatkach.)
Condition (Warunek)En travaillant, tu réussis à te donner plus d'opportunités pour plus tard. (Pracując, udaje ci się dać sobie więcej możliwości na później.)

Wyjątki!

  1. Etre, avoir i savoir są wyjątkami: en étant; en ayant; en sachant.

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. _____ un peu chaque mois, je peux financer mon projet personnel à la retraite.

_____ trochę każdego miesiąca, mogę sfinansować mój prywatny projekt na emeryturze.

2. Il reste à la maison _____ après sa promenade.

On zostaje w domu _____ po spacerze.

3. _____ libre le matin, elle visite souvent le marché du quartier.

_____ wolna rano, ona często odwiedza targ w swojej dzielnicy.

4. _____ du temps libre, nous allons visiter la maison de retraite de ma tante demain.

_____ wolny czas, odwiedzimy jutro dom opieki mojej cioci.

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawne zdanie z użyciem gerundium (en + imiesłów czynny).

1.
Po «en» nie używa się odmienionego czasownika: trzeba imiesłów czynny («en travaillant»).
Po «en» nie stawia się rzeczownika: trzeba imiesłów czynny («en travaillant»).
2.
Po «en» nie używamy bezokolicznika: trzeba imiesłów czynny («en économisant»).
Po «en» nie stosuje się odmienionego czasownika: trzeba imiesłów czynny («en économisant»).

Ćwiczenie 3: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przepisz każde zdanie, używając gerundium (en + participe présent) w celu wyrażenia dwóch czynności wykonywanych jednocześnie (czas), sposobu lub warunku. Przykład: On dzwoni. On idzie. → On dzwoni, idąc.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Je fais souvent mes courses le samedi. Je rentre en métro.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Je fais souvent mes courses le samedi en rentrant en métro.
    (Je fais souvent mes courses le samedi en rentrant en métro.)
  2. Il apprend le français. Il écoute des podcasts dans le bus.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Il apprend le français en écoutant des podcasts dans le bus.
    (Il apprend le français en écoutant des podcasts dans le bus.)
  3. Elle a trouvé un club de marche. Elle a demandé des informations par e-mail.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Elle a trouvé un club de marche en demandant des informations par e-mail.
    (Elle a trouvé un club de marche en demandant des informations par e-mail.)
  4. Tu comprends mieux ce document. Tu le lis lentement.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Tu comprends mieux ce document en le lisant lentement.
    (Tu comprends mieux ce document en le lisant lentement.)

Ćwiczenie 4: Gramatyka w praktyce

Instrukcja: W parach zaproponujcie plan na pierwsze dwa tygodnie emerytury.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie
Sytuacja
Vous conseillez un collègue qui part bientôt à la retraite pour bien démarrer.
(Doradzasz współpracownikowi, który wkrótce przechodzi na emeryturę, jak dobrze rozpocząć ten okres.)

Omówić
  • Quels objectifs sont probables et lesquels sont improbables pour lui, et pourquoi ? (Jakie cele są dla niego prawdopodobne, a jakie mało prawdopodobne i dlaczego?)
  • Comment peut-il avoir du temps libre tout en restant actif et en se reposant ? (temps) Comment peut-il économiser et réduire les risques financiers ? (manière) Dans quelles conditions son projet personnel pourra réussir ? (condition) (Jak może mieć wolny czas, pozostając jednocześnie aktywnym i wypoczętym? (czas))

Przydatne słowa i zwroty
  • En étant libre, il peut visiter sa famille. (En étant libre, il peut visiter sa famille.)
  • En économisant, il réduit le risque financier. (En économisant, il réduit le risque financier.)
  • En ayant du temps libre, il peut avancer son projet personnel. (En ayant du temps libre, il peut avancer son projet personnel.)

Użyj w rozmowie
  • en + participe présent (temps) : en visitant, en restant à la maison (en + participe présent (czas) : en visitant, en restant à la maison)
  • en + participe présent (manière/condition) : en économisant, en travaillant (en + participe présent (sposób/warunek) : en économisant, en travaillant)
  • exceptions : en étant, en ayant, en sachant (wyjątki : en étant, en ayant, en sachant)

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Marco De Faria

Magister filologii obcej

University of Poitiers

University_Logo

Francja


Ostatnia aktualizacja:

sobota, 28/03/2026 09:57