Zaimek: celui, celle, ceux, celles

Pronoms : celui, celle, ceux, celles

Les pronoms démonstratifs remplacent un nom déjà mentionné: celui, celle, ceux, celles, ou formes proches celui-ci, celui-là.

(Zaimki wskazujące zastępują rzeczownik już wcześniej wspomniany: celui, celle, ceux, celles, albo podobne formy celui-ci, celui-là.)

Wyjaśnienie nauczyciela

Do czego służą: celui / celle / ceux / celles?

To są francuskie zaimki wskazujące w znaczeniu: „ten/ta/ci/te (o których mówimy)”.

Używasz ich, gdy nie chcesz powtarzać rzeczownika.
Zawsze „podstawiają się” pod konkretny rzeczownik już znany z kontekstu.

Liczba	Męski	Żeński
poj.	celui (ten)	celle (ta)
mn.	ceux (ci)	celles (te)

Jak wybrać właściwą formę? (szybki test)

Znajdź rzeczownik, który chcesz zastąpić (np. la valise).
Sprawdź rodzaj i liczbę tego rzeczownika (valise = żeński, poj.).
Wybierz formę:
- la valise → celle
- le sac → celui
- les sacs → ceux
- les pochettes → celles

Uwaga: forma zależy od rzeczownika po francusku, nie od polskiego tłumaczenia.

-ci i -là: blisko vs dalej (i „ten konkretny”)

Końcówki pomagają rozróżnić obiekty:

-ci = „ten tutaj / bliżej / w ręce / wybrany teraz”
-là = „tamten / dalej / drugi z dwóch”

Kontrast	Przykład
dwie walizki	Je prends celle-ci, pas celle-là.
dwa plecaki	Je prends ceux-ci, pas ceux-là.

W praktyce: bardzo często -là oznacza po prostu „ten drugi”, gdy porównujesz dwie rzeczy.

Najczęstszy błąd: „ceux/celles” nie może wisieć w próżni

Ceux / celles zwykle potrzebuje doprecyzowania: de…, qui…, que… albo -ci / -là.

~~À l’aéroport, je garde mon sac et ceux.~~
Poprawnie: À l’aéroport, je garde mon sac et celui de mon collègue.
Poprawnie: Je prends ceux-ci, pas ceux-là.
Poprawnie: Je choisis celles qui sont plus discrètes.

Dwie typowe konstrukcje, które warto zapamiętać

Struktura	Do czego?	Przykład
celui/celle/ceux/celles + de	własność / przynależność	la brosse à dents de Paul → celle* de Paul*
celui/celle/ceux/celles + qui	opis / kryterium wyboru	Je prends celle* qui est plus légère.*

Samo-sprawdzenie: czy używasz tego dobrze?

Czy wiadomo, jaki rzeczownik zastępujesz?
Czy zaimek ma ten sam rodzaj i liczbę co rzeczownik? (np. valise → celle)
Jeśli mówisz o kilku rzeczach: czy dodałeś de / qui / que albo -ci / -là?
Jeśli porównujesz dwie rzeczy: czy -ci i -là jasno rozróżniają, o którą chodzi?

Dodaj -ci dla czegoś, co jest blisko, a -là dla czegoś, co jest dalej.

Nombre (Liczba)	Masculin (Rodzaj męski)	Féminin (Rodzaj żeński)
Singulier (Liczba pojedyncza)	Celui	Celle
Pluriel (Liczba mnoga)	Ceux	Celles
Pluriel (Liczba mnoga)	Ceux-ci	Celles-ci
Pluriel (Liczba mnoga)	Ceux-là	Celles-là

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. Vous prenez quelle valise : celle avec l’étiquette bleue ou celle avec l’étiquette rouge ? — Je prends ____ avec l’étiquette bleue.

2. Dans ma trousse de toilette, il y a deux brosses à dents : ____ de Paul et celle de Julie.

3. Sur le tapis à bagages, je vois deux sacs à dos : je prends ____, pas ceux-là.

4. J’hésite entre deux pochettes : je choisis ____ qui sont plus discrètes.

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawne zdanie.

Ćwiczenie 3: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przepisz każde zdanie, zastępując powtarzający się rzeczownik odpowiednim zaimkiem wskazującym (celui, celle, ceux, celles). Dodaj -ci lub -là, jeśli kontekst precyzuje bliskość lub odległość.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi

Wskazówka Wskazówka (Celui-ci) Je préfère ce café. Le café est plus fort.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Je préfère ce café. Celui-ci est plus fort.
(Je préfère ce café. Celui-ci est plus fort.)
Tu prends quelle chaise ? La chaise près de la fenêtre ou la chaise au fond ? Je prends la chaise près de la fenêtre.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Tu prends quelle chaise ? Celle-ci ou celle-là ? Je prends celle-ci.
(Tu prends quelle chaise ? Celle-ci ou celle‑là ? Je prends celle‑ci.)
Nos collègues arrivent à 9h. Les collègues de l’équipe marketing arrivent à 9h.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Nos collègues arrivent à 9h. Ceux de l’équipe marketing arrivent à 9h.
(Nos collègues arrivent à 9h. Ceux de l’équipe marketing arrivent à 9h.)
Wskazówka Wskazówka (Celle-là) J’ai deux valises : une grande valise et une petite valise. Je prends la petite valise.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
J’ai deux valises : une grande et une petite. Je prends celle-là.
(J’ai deux valises : une grande et une petite. Je prends celle‑là.)

Ćwiczenie 4: Gramatyka w praktyce

Instrukcja: W parach porównajcie swoje rzeczy i zdecydujcie, co każdy przyniesie.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie

Sytuacja

Vous partez en déplacement demain et vérifiez vos bagages ensemble.

Omówić

Quels objets êtes-vous prêts à partager et lesquels sont personnels ? (Które przedmioty jesteście gotowi udostępnić, a które są osobiste?)
Parmi ces affaires, lesquelles prenez-vous dans la valise et lesquelles dans le sac à dos ? (Z tych rzeczy: które pakujecie do walizki, a które do plecaka?)

Przydatne słowa i zwroty

Je prends la valise; celle-ci est plus légère. (Biorę walizkę; ta jest lżejsza.)
Dans le sac à dos, je mets la batterie externe et ceux-ci (les écouteurs). (Do plecaka wkładam powerbank i te tutaj (słuchawki).)
Pour la plage, je choisis le maillot de bain; celui-ci sèche vite. (Na plażę wybieram strój kąpielowy; ten szybko schnie.)

Użyj w rozmowie

celui / celle (celui / celle)
ceux / celles (ceux / celles)
ceux-ci / celles-là (ceux-ci / celles-là)