Lekcje

Czasownik werden: zmiana z rzeczownikiem lub przymiotnikiem

Za pomocą werden opisuje się zmianę lub rozwój, np. müde werden, Anwalt werden, dunkel werden.

Kiedy użyć werden, a kiedy sein?

sein = stan (opis „jak jest” w danym momencie, bez akcentu na zmianę).

werden = zmiana / rozwój (coś „staje się”, „robi się”, „zaczyna być inaczej”).

Co chcesz powiedzieć? Najczęściej po niemiecku Sygnał w PL
Opis stanu sein „jest”, „są”, „mam stan”
Zmiana (proces) werden „staje się”, „robi się”, „zostaje”

werden + przymiotnik: zmiana stanu (bardzo częste)

Użyj, gdy coś zmienia się i efekt jest nowym stanem.

  • Ich werde müde. (robię się zmęczony)
  • Die Haare werden trocken. (włosy robią się suche)
  • Es wird dunkel. (robi się ciemno)

Samokontrola: Czy możesz wstawić w PL „robi się / staje się”? Jeśli tak → zwykle werden.

sein + przymiotnik: stan „tu i teraz”

Użyj, gdy tylko opisujesz sytuację, bez idei „zmiany”.

  • Ich bin müde. (jestem zmęczony)
  • Die Haare sind trocken. (włosy są suche)
  • Draußen ist es dunkel. (na zewnątrz jest ciemno)

Typowa pułapka: Nach dem Föhnen sind meine Haare trocken. – to opisuje stan (OK), ale jeśli chcesz podkreślić efekt suszenia („stały się suche”), lepiej: Nach dem Föhnen werden meine Haare trocken.

werden + rzeczownik: nowa rola, funkcja, zawód

To nie jest „stan”, tylko wejście w nową rolę (często: plan, decyzja, przyszłość).

  • Max wird Anwalt. (zostaje prawnikiem)
  • Sie wird Teamleiterin. (zostaje liderką zespołu)

Uwaga: z zawodami w mianowniku zwykle bez rodzajnika: Er wird Arzt.

Bezosobowe Es wird …: pogoda, sytuacja, „robi się…”

Gdy nie mówisz, kto coś robi, tylko że sytuacja się zmienia.

  • Es wird kalt. (robi się zimno)
  • Es wird laut. (robi się głośno)
  • Es wird schwierig. (robi się trudno)

W polskim często odpowiada temu „robi się …”.

Es wird + godzina: zbliżanie się do momentu

To nie jest „jest 18:00” (stan), tylko „zbliża się 18:00 / zaraz będzie 18:00”.

  • Es wird jetzt 22 Uhr. (robi się 22:00 / wybija 22:00)
  • Es wird schon 18 Uhr. (już robi się 18:00)

Dla porównania (czysty fakt): Es ist 18 Uhr.

Mir/dir wird …: reakcje fizyczne i samopoczucie (Dativ)

W takich zdaniach niemiecki często używa Dativ zamiast „ja”.

Naturalnie po niemiecku Znaczenie Czego unikać
Mir wird schwindelig. Kręci mi się w głowie. Ich werde schwindelig. (brzmi nienaturalnie)
Mir wird schlecht. Robi mi się niedobrze. Ich werde schlecht.
Mir wird kalt/warm. Jest mi zimno/ciepło (zaczyna być) Ich werde kalt. (inne znaczenie!)

Wskazówka: jeśli w PL mówisz „mi się robi…”, to w DE bardzo często będzie mir wird ….

Szybki test decyzyjny (15 sekund)

  1. Czy opisuję zmianę?werden
  2. Czy tylko opisuję stan?sein
  3. Czy chodzi o nową rolę/zawód?werden + rzeczownik
  4. Czy to pogoda/sytuacja bez „kto”?Es wird
  5. Czy to reakcja organizmu?Mir/dir wird
  1. werden + przymiotnik → zmiana stanu.
  2. werden + rzeczownik → nowa rola lub zawód.
  3. Bezosobowo: Es wird + przymiotnik lub określenie czasu.
Struktur (Struktura)Bedeutung (Znaczenie)Beispiel (Przykład)
werden + AdjektivZustandsveränderung (Zmiana stanu)Ich werde müde. (Robię się zmęczony/-a.)
werden + NomenNeue Rolle oder Beruf (Nowa rola lub zawód)Max wird Anwalt. (Max zostaje prawnikiem.)
sein + AdjektivZustand (kein Prozess) (Stan (bez procesu))Julia ist Ärztin. (Julia jest lekarką.)
Es wird + ZeitAnnäherung an Zeitpunkt (Zbliżanie się do określonego momentu)Es wird jetzt 22 Uhr. (Zaraz będzie 22:00.)
Es wird + AdjektivWetter oder Situation (Pogoda lub sytuacja)Es wird dunkel. (Robi się ciemno.)
mir / dir wird + AdjektivUnpersönlich mit Dativ (Bezosobowo z celownikiem)Mir wird schlecht. (Robi mi się niedobrze.)

Wyjątki!

  1. sein opisuje stan, a nie zmianę!

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

Darmowy DE

Przygotowywanie audio…

DE + PL

Przygotowywanie audio…

1. Nach dem Föhnen ____ meine Haare immer ganz trocken. Nach dem Föhnen werden meine Haare immer ganz trocken.

Po suszeniu suszarką ____ moje włosy zawsze stają się całkiem suche.

2. Keine Sorge, mit dieser Pflege ____ Ihre Haare wieder weich und glänzend. Keine Sorge, mit dieser Pflege werden Ihre Haare wieder weich und glänzend.

Bez obaw, dzięki tej pielęgnacji ____ twoje włosy znów staną się miękkie i lśniące.

3. Mir ____ schwindelig, wenn ich den starken Duft des Parfüms rieche. Mir wird schwindelig, wenn ich den starken Duft des Parfüms rieche.

____ mi się w głowie, kiedy czuję intensywny zapach perfum.

4. Entschuldigung, es ____ schon 18 Uhr - ich muss gleich los. Entschuldigung, es wird schon 18 Uhr - ich muss gleich los.

Przepraszam, ____ już robi się 18:00 – muszę zaraz wyjść.

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przekształć zdania: Użyj albo „werden” (dla zmiany/rozwoju), albo „sein” (dla stanu), tak aby znaczenie było jasne.

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie
  1. (werden) Nach der Besprechung bin ich müde.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Nach der Besprechung werde ich müde.
    (Po naradzie staję się zmęczony.)
  2. (werden) Wenn ich zu wenig trinke, bin ich schnell krank.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Wenn ich zu wenig trinke, werde ich schnell krank.
    (Jeśli piję za mało, szybko zachoruję.)
  3. (sein) Nach dem Essen wird mir schlecht.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Nach dem Essen ist mir schlecht.
    (Po jedzeniu jest mi niedobrze.)
  4. (Es wird) Es ist schon 18 Uhr.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Es wird jetzt 18 Uhr.
    (Robi się teraz 18:00.)

Ćwiczenie 3: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną gramatycznie opcję.

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

1.
Niepoprawnie: „sein” opisuje stan, a nie proces zmiany; tutaj potrzebne jest „werden” (np. „moje włosy stają się ciemne/ciemniejsze”).
2.
Niepoprawnie: W języku niemieckim zwykle mówi się w formie bezosobowej „Mir wird schwindelig”; „Ich werde schwindelig” brzmi nietypowo i nie odpowiada normie gramatycznej dla tej reakcji.

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O firmie coLanguage

Profile Picture

Flavio Redecker

Magister filologii francuskiej i historii

Osnabrück University


Ostatnia aktualizacja:

poniedziałek, 07/09/2026 20:05