Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela

Czasowniki z ustalonymi przyimkami (danken für, sprechen über, ...)

Verben mit festen Präpositionen (danken für, sprechen über, ...)


Präpositionalobjekte bestehen aus einem Verb, einer festen Präposition und einem Kasus, z. B. 'sich kümmern um' (Akkusativ) oder 'sprechen mit' (Dativ).

(Dopełnienia przyimkowe składają się z czasownika, stałego przyimka i przypadku, np. 'sich kümmern um' (biernik) lub 'sprechen mit' (celownik).)

Czasownik + przyimek: to jest „pakiet”, którego nie zmieniasz

W niemieckim wiele czasowników łączy się ze stałym przyimkiem. To działa jak jedna jednostka znaczeniowa (np. „interesować się czymś” → sich interessieren für).

  • Nie wybierasz przyimka „logicznie” (jak w polskim). Uczysz się go razem z czasownikiem.
  • Przyimek narzuca przypadek (Akkusativ albo Dativ).
  • To jest Präpositionalobjekt (dopełnienie przyimkowe) – często obowiązkowe.

Najważniejsze pytanie kontrolne: Akkusativ czy Dativ?

Zanim ułożysz zdanie, zrób szybki check:

  1. Jaki czasownik?
  2. Jaki stały przyimek ma ten czasownik?
  3. Jaki przypadek wymaga ten przyimek w tym połączeniu?
Pakiet Przypadek Mini-wzór
danken für Akk. Ich danke dir für + Akk.
sprechen über Akk. Wir sprechen über + Akk.
sich interessieren für Akk. Sie interessiert sich für + Akk.
sich kümmern um Akk. Er kümmert sich um + Akk.
fragen nach Dat. Ich frage nach + Dat.
sprechen mit Dat. Ich spreche mit + Dat.
sich entschuldigen bei Dat. Ich entschuldige mich bei + Dat.

Dwie różne informacje: „z kim?” i „o czym?” w jednym zdaniu

W rozmowie często potrzebujesz dwóch dopełnień przyimkowych naraz, bo one odpowiadają na różne pytania.

  • sprechen mit = z kim? (osoba) → zwykle Dativ
  • sprechen über = o czym? (temat) → Akkusativ

Przykład poprawny:

  • Die Ärztin sprach mit mir über die Symptome.

Błąd typowy (mieszanie przyimków):

  • Die Ärztin sprach über mir mit die Symptome.

Najczęstsze pułapki (i jak ich uniknąć)

  • 1) „fragen nach” ≠ „fragen für”

    • Ich frage nach dem Weg. (pytam o drogę)
    • Ich frage für den Weg.
  • 2) „sich kümmern um” nie tłumaczy się dosłownie jako „für”

    • Er kümmert sich um den Patienten.
    • Er kümmert sich für den Patienten.
  • 3) „sich entschuldigen bei” vs „für”

    • Ich entschuldige mich bei der Kollegin. (u kogo / wobec kogo)
    • Ich entschuldige mich für den Fehler. (za co) – to inny „pakiet” i inna konstrukcja

Szybka ściąga: jak to brzmieć naturalnie (B1)

  • danken für – formalnie i zawodowo

    • Ich danke Ihnen für die schnelle Rückmeldung.
  • sich interessieren für – zainteresowania / tematy

    • Ich interessiere mich für Gesundheitsmanagement.
  • sprechen mit / über – rozmowa służbowa

    • Ich spreche mit dem Patienten über die nächsten Schritte.

Autokorekta: 3 pytania, które od razu wyłapią większość błędów

  1. Czy przyimek jest „stały” dla tego czasownika? (czy na pewno nie wymyśliłem/am go z polskiego?)
  2. Czy dałem/am właściwy przypadek? (np. nach dem… = Dativ, um den… = Akkusativ)
  3. Czy nie pomyliłem/am roli informacji? (osoba: mit/bei vs temat/rzecz: über/für/um/nach)
  1. Czasownik zawsze określa przyimek i przypadek.
  2. Dopełnienia przyimkowe można łączyć z innymi dopełnieniami, np. w bierniku lub celowniku.
Verb + Präposition (Czasownik + przyimek)Kasus (Przypadek)Beispiel (Przykład)
danken für Akkusativ (biernik)Ich danke dir für deine Hilfe. (Dziękuję ci za twoją pomoc.)
sprechen über Akkusativ (biernik)Wir sprechen über den Unfall. (Rozmawiamy o wypadku.)
sich interessieren für Akkusativ (biernik)Sie interessiert sich für Medizin. (Interesuje się medycyną.)
sich kümmern um Akkusativ (biernik)Er kümmert sich um den Patienten. (Opiekuje się pacjentem.)
fragen nach Dativ (celownik)Ich fragte ihn nach dem Weg. (Zapytałem go o drogę.)
sprechen mit Dativ (celownik)Die Ärztin sprach mit mir über die Symptome. (Lekarka rozmawiała ze mną o objawach.)
sich entschuldigen bei Dativ (celownik)Er entschuldigte sich bei der Krankenschwester. (Przeprosił pielęgniarkę.)

Wyjątki!

  1. Dopełnienia przyimkowe wymagają stałych przyimków, których nie można zmieniać.

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. In der Notaufnahme hat sich der Sanitäter ___ meine Wunde gekümmert.

Na izbie przyjęć sanitariusz ___ moją raną.

2. Die Ärztin hat mit mir ___ die allergische Reaktion gesprochen.

Lekarka rozmawiała ze mną ___ reakcji alergicznej.

3. Ich habe den Krankenpfleger ___ meiner Krankenakte gefragt.

Zapytałem pielęgniarza ___ moją kartę choroby.

4. Nach der Untersuchung hat sie sich ___ der Krankenschwester entschuldigt.

Po badaniu przeprosiła ___ pielęgniarkę.

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przepisz zdania, używając odpowiedniego czasownika + przyimka (danken für, sprechen über, sich interessieren für, sich kümmern um, fragen nach, sprechen mit, sich entschuldigen bei).

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Wskazówka Wskazówka (danken) Vielen Dank, dass du mir so schnell geholfen hast.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Ich danke dir für deine schnelle Hilfe.
    (Dziękuję ci za twoją szybką pomoc.)
  2. Wskazówka Wskazówka (sprechen) Wir müssen den Unfall noch genauer besprechen.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Wir sprechen noch genauer über den Unfall.
    (Rozmawiamy jeszcze dokładniej o wypadku.)
  3. Wskazówka Wskazówka (interessieren) Anna will Medizin studieren. Das findet sie spannend.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Anna interessiert sich für Medizin.
    (Anna interesuje się medycyną.)
  4. Wskazówka Wskazówka (kümmern) Der Arzt betreut den Patienten auf der Station.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Der Arzt kümmert sich um den Patienten auf der Station.
    (Lekarz zajmuje się pacjentem na oddziale.)

Ćwiczenie 3: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz do zadania poprawne zdanie.

1.
Niepoprawnie: „fragen” wymaga tutaj stałego przyimka „nach” (celownik); „für den Verband” jest nieodpowiednie.
2.
Niepoprawnie: stały przyimek to „um” (biernik); „für” jest tutaj gramatycznie błędne.

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Flavio Redecker

Magister filologii francuskiej i historii

Osnabrück University


Ostatnia aktualizacja:

sobota, 09/05/2026 03:47