Dać się + bezokolicznik

sich lassen + Infinitiv

Die Konstruktion sich lassen + Infinitiv wird verwendet, um auszudrücken, dass etwas möglich ist oder erlaubt ist. Beispiel: Der Raum lässt sich öffnen.

(Konstrukcja sich lassen + bezokolicznik jest używana, aby wyrazić, że coś jest możliwe albo dozwolone. Przykład: Der Raum lässt sich öffnen.)

Wyjaśnienie nauczyciela

Co oznacza „sich lassen + Infinitiv”?

Ta konstrukcja mówi o możliwości lub wykonalności czegoś (często: w danych warunkach).

Znaczenie po polsku: „da się / można” + bezokolicznik
Fokus jest na rzeczy / procesie, nie na wykonawcy (kto to robi, jest mniej ważne)

Deutsch	Polski sens
Das Problem lässt sich nicht lösen.	Tego problemu nie da się rozwiązać.
Die Daten lassen sich analysieren.	Dane da się analizować.

Budowa zdania krok po kroku

Podmiot = rzecz/temat, o którym mówisz (często: dokument, dane, problem).
lassen odmieniasz przez osobę/liczbę zgodnie z podmiotem.
sich (odpowiednia forma) stoi przy „lassen”.
Bezokolicznik (główna czynność) idzie na koniec.

Element	Wzór	Mini-przykład
czasownik 1	lässt / lassen	Die Datei lässt …
zaimek zwrotny	sich	Die Datei lässt sich …
czasownik główny	Infinitiv na końcu	… öffnen.

Jak dobrać „mich / dich / sich / uns / euch / sich”?

Zaimek zwrotny dopasowujesz do osoby gramatycznej (kto jest podmiotem).

Podmiot	Forma	Przykład
ich	lasse mich	Ich lasse mich beraten.
du	lässt dich	Du lässt dich schnell überzeugen.
er/sie/es	lässt sich	Das Formular lässt sich online ausfüllen.
wir	lassen uns	Wir lassen uns nicht stressen.
ihr	lasst euch	Ihr lasst euch Zeit.
sie/Sie	lassen sich	Die Ergebnisse lassen sich vergleichen.

Kiedy to brzmi naturalnie (i dlaczego tak często w pracy)?

Gdy mówisz o procedurach: Dokumente lassen sich archivieren.
Gdy opisujesz warunki/ograniczenia: Bei Raumtemperatur lässt sich das nicht lagern.
Gdy chcesz brzmieć neutralnie i rzeczowo (instrukcje, raporty, IT, nauka).

„sich lassen” a strona bierna z „werden” – szybkie rozróżnienie

Obie konstrukcje mogą tłumaczyć się jako „można / da się”, ale akcent jest trochę inny.

Konstrukcja	Typowy sens	Przykład
lässt sich + Infinitiv	wykonalność / możliwość (często: praktycznie)	Die Datei lässt sich nicht öffnen.
kann + Partizip II + werden	możliwość (bardziej „formalnie”)	Die Datei kann nicht geöffnet werden.

Najczęstsze pułapki (sprawdź siebie)

Po „lässt sich” musi być bezokolicznik:
~~Der Versuch lässt sich wiederholt.~~
Der Versuch lässt sich wiederholen.
„sich” stoi przy „lassen” (nie rozdzielaj tego):
~~Die Probe lässt nicht sich lagern.~~
Die Probe lässt sich nicht lagern.
Uwaga na znaczenie „lassen” bez „sich”:
Ich lasse den Bericht drucken. = Zlecam wydruk.
Der Bericht lässt sich drucken. = Da się go wydrukować.

Mini-checklista: czy Twoje zdanie jest poprawne?

Czy podmiot to rzecz/proces (np. plik, dane, problem)?
Czy „lassen” jest dobrze odmienione (lässt / lassen)?
Czy zaimek zwrotny stoi bezpośrednio przy „lassen” (lässt sich)?
Czy na końcu jest Infinitiv (öffnen, speichern, messen…)?
Czy „nicht” jest w dobrym miejscu (zwykle przed bezokolicznikiem na końcu)?

Czasownik lassen odmienia się zależnie od osoby, ale pozostaje stałym elementem konstrukcji, natomiast bezokolicznik jest czasownikiem głównym.
Użycie w sytuacjach o charakterze biernym, wyrażających możliwość.

sich lassen + Infinitiv (sich lassen + bezokolicznik)	Beispiel (Przykład)
Lasse mich (Pozwalam sobie)	Ich lasse mich beeinflussen. (Ja daję się* wpływać.*)
Lässt dich (Pozwalasz sobie)	Du lässt dich leicht unterrichten. (Ty łatwo dajesz się* uczyć.*)
Lässt sich (Daje się)	Das Problem (Problem) lässt sich nicht lösen. ( nie daje się rozwiązać.)
Lassen uns (Pozwalamy sobie)	Wir (My) lassen uns nicht unterkriegen. ( nie dajemy się złamać.)
Lasst euch (Pozwólcie sobie)	Ihr (Wy) lasst euch Zeit mit den Proben. ( dacie sobie czas na próby.)
Lassen sich (Dają się)	Die Daten (Dane) lassen sich analysieren. ( dają się analizować.)

Wyjątki!

Najczęściej używa się tego w wyrażeniach technicznych lub naukowych.

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. Das Protokoll ________ elektronisch speichern, wenn der Computer funktioniert.

2. Die Daten ________ nach der Analyse leicht vergleichen.

3. Unter der Aufsicht von Frau Keller ________ das Material sicher messen.

4. Bei Brandgefahr ________ der Versuch sofort stoppen.

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Präsentiere die Sätze um: Schreiben Sie sie mit der Konstruktion „sich lassen + Infinitiv“ (Beispiel: Man kann den Termin verschieben. → Der Termin lässt sich verschieben.).

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi

Man kann den Bericht als PDF speichern.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Der Bericht lässt sich als PDF speichern.
(Raport można zapisać jako PDF.)
Man kann die Datei nicht öffnen.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Die Datei lässt sich nicht öffnen.
(Pliku nie da się otworzyć.)
Man kann den Termin auf nächste Woche verschieben.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Der Termin lässt sich auf nächste Woche verschieben.
(Termin da się przełożyć na przyszły tydzień.)
Man kann dieses Formular online ausfüllen.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Dieses Formular lässt sich online ausfüllen.
(Ten formularz da się wypełnić online.)

Ćwiczenie 3: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną formę z „sich lassen + bezokolicznik”.