Czasy w stronie biernej (Vorgangspassiv)

Zeiten im Vorgangspassiv

Das Vorgangspassiv wird mit den Zeiten Präsens, Präteritum und Perfekt gebildet, um eine Handlung zu beschreiben.

(Strona bierna czynnościowa (Vorgangspassiv) jest tworzona w czasach Präsens, Präteritum i Perfekt, aby opisać czynność.)

Wyjaśnienie nauczyciela

Kiedy używać Vorgangspassiv (strona bierna procesu)?

Cel: mówisz, co się dzieje z rzeczą/osobą. Wykonawca jest mniej ważny albo nieznany.
Fokus zdania: czynność/proces, a nie rezultat.
Typowe konteksty: praca (procedury), urzędy, komunikaty, raporty, instrukcje.

Aktyw (kto robi?)	Vorgangspassiv (co się dzieje?)
Die Personalabteilung prüft den Antrag.	Der Antrag wird (von der Personalabteilung) geprüft.
Jemand hat die Rechnung bezahlt.	Die Rechnung ist bezahlt worden.

Budowa krok po kroku: z aktywu do passivu

Weź obiekt w Akkusativ z aktywu i zrób z niego podmiot.
die Rechnung (Akk.) → Die Rechnung (Subjekt)
Wstaw „werden” w odpowiednim czasie (to jest „czasownik pomocniczy” passivu).
Dodaj Partizip II na koniec zdania.
Jeśli chcesz, dodaj wykonawcę z von + Dativ.
von der Personalabteilung, von dem Chef, von der Polizei

Element	Co ma być widoczne?	Mini-wzór
czas	forma „werden”	wird / wurde / ist … worden
czynność	Partizip II	geprüft, genehmigt, verschoben, geschickt
wykonawca (opcjonalnie)	„von + Dativ”	von der IT-Abteilung

Czasy: na co uważać (wird / wurde / ist … worden)

Präsens: wird + Partizip II
Der Vertrag wird heute unterschrieben.
Präteritum: wurde + Partizip II
Der Vertrag wurde gestern unterschrieben.
Perfekt: ist + Partizip II + worden
Der Vertrag ist schon unterschrieben worden.

Najczęstszy błąd: nie mieszaj Präteritum i Perfekt.

~~Die Rechnung wurde bezahlt worden.~~
Poprawnie: Die Rechnung wurde bezahlt. / Die Rechnung ist bezahlt worden.

Szyk zdania: „werden” na 2. miejscu, Partizip II na końcu

Reguła: w zdaniu głównym werden stoi na 2. miejscu, a Partizip II na końcu.

Co na początku?	Pozycja 2	Reszta	Koniec
Heute	wird	der Antrag (von HR)	bearbeitet.
Gestern	wurde	die E-Mail	verschickt.
Schon	ist	das Ticket	gebucht worden.

Co się nie zmienia: Dativ, przyimki i określenia czasu

Dativ zostaje Dativem (nie „przechodzi” w podmiot).
Präpositionalobjekt (np. „an + Akk”, „mit + Dat”) zostaje bez zmian.
Określenia czasu/miejsca zostają tam, gdzie pasują znaczeniowo.

Aktyw	Vorgangspassiv	Co widzisz?
Der Chef erklärt der neuen Kollegin die Abläufe.	Die Abläufe werden der neuen Kollegin (vom Chef) erklärt.	der neuen Kollegin zostaje w Dativ
Die IT-Abteilung arbeitet an dem Update.	An dem Update wird (von der IT-Abteilung) gearbeitet.	przyimek an zostaje
Die Polizei kontrollierte die Ausweise gestern Abend.	Die Ausweise wurden gestern Abend kontrolliert.	gestern Abend bez zmian

„von” czy „durch”? (szybka decyzja)

von + Dativ = wykonawca (osoba/instytucja).
Der Antrag wird von der Personalabteilung geprüft.
durch + Akkusativ = środek/przyczyna/sposób (często „przez co?”).
Der Fehler wurde durch ein Update verursacht.

Autokontrola: czy zdanie jest dobrze zrobione?

Czy podmiot w passiv to „rzecz”, na której dzieje się czynność?
Czy masz werden w dobrym czasie: wird / wurde / ist?
Czy Partizip II stoi na końcu (a w Perfekt dodatkowo worden)?
Czy Dativ i przyimki zostały bez zmian?
Czy unikasz mieszanki typu ~~wurde … worden~~?

Tworzenie: werden w różnych czasach + Partizip II
Strona bierna czynnościowa może być używana w czasie teraźniejszym (Der Dieb wird verhaftet), w Präteritum (Der Dieb wurde verhaftet) lub w Perfekt (Der Dieb ist verhaftet worden).
Podmiot w stronie biernej czynnościowej oznacza czynność, a nie wykonawcę.

Verwendung	Verb	Beispiel
Präsens	werden + Partizip II	Der Dieb wird von der Polizei verhaftet. (Złodziej jest* aresztowany przez policję.*)
Präteritum	wurde + Partizip II	Der Termin wurde dir mitgeteilt. (Termin został* ci przekazany.*)
Perfekt	ist ... worden + Partizip II	Der Bericht ist geschrieben worden. (Raport został* napisany.*)

Wyjątki!

W stronie biernej czynnościowej nie zmieniają się dopełnienia w celowniku (Dativ), dopełnienia przyimkowe (Präpositionalobjekte) ani okoliczniki czasu.

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. Ihr Urlaubstag ___ in der Personalabteilung geprüft.

2. Die Überstunden ___ letzte Woche ausgezahlt.

3. Mein Homeoffice-Antrag ___ gestern genehmigt worden.

4. Der Urlaub ist wegen der Projektphase ___ worden.

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przekształć zdania czynne w bierne czynne (czas teraźniejszy/przeszły/perfekt: werden/wurde/ist ... worden + Partizip II).

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi

Die IT-Abteilung installiert morgen die neue Software.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Die neue Software wird morgen von der IT-Abteilung installiert.
(Nowe oprogramowanie zostanie jutro zainstalowane przez dział IT.)
Die Polizei kontrollierte gestern Abend die Ausweise am Bahnhof.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Die Ausweise wurden gestern Abend am Bahnhof von der Polizei kontrolliert.
(Dokumenty tożsamości były wczoraj wieczorem na dworcu kontrolowane przez policję.)
Die Firma hat die Reisekosten schon überwiesen.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Die Reisekosten sind schon von der Firma überwiesen worden.
(Koszty podróży zostały już przelane przez firmę.)
Der Chef erklärt der neuen Kollegin die Abläufe.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Die Abläufe werden der neuen Kollegin vom Chef erklärt.
(Procedury są wyjaśniane nowej koleżance przez szefa.)

Ćwiczenie 3: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną formę w stronie biernej czynnościowej (Vorgangspassiv).