Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela

Odmiana N: der Kranke -> dem Kranken

N-Deklination: der Kranke -> dem Kranken


Die N-Deklination betrifft maskuline Substantive wie „der Kranke", „der Kollege", und „der Kunde" im Singular, die im Dativ und Akkusativ ein -n hinzufügen.

(Deklinacja N dotyczy rzeczowników rodzaju męskiego, takich jak „der Kranke", „der Kollege" i „der Kunde" w liczbie pojedynczej, które w celowniku (Dativ) i bierniku (Akkusativ) dodają -n.)

Kiedy pojawia się N-deklinacja (tzw. odmiana „-n / -en”)?

W części rzeczowników rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej w niemieckim dzieje się coś ważnego:

  • W mianowniku forma jest „normalna”: der Patient, der Kranke.
  • W pozostałych przypadkach (Akk., Dat., Gen.) rzeczownik dostaje na końcu -n albo -en.

To właśnie jest N-deklinacja. Najczęściej zauważysz ją w bierniku i celowniku (bo tych form używa się bardzo często w codziennej komunikacji).

Szybka zasada do zapamiętania

  1. Sprawdź, czy to rzeczownik męski (der…).
  2. Jeśli to „typ N”, to: wszędzie poza Nominativ dodajesz -n / -en.

Myśl skrótem: „der” bez końcówki, a reszta z -n/-en.

Jakie końcówki: -n czy -en?

W praktyce najczęściej zobaczysz -en. -n pojawia się głównie wtedy, gdy wyraz już kończy się na -e.

Forma podstawowa (Nom.) Akkusativ Dativ
der Patient den Patienten (-en) dem Patienten (-en)
der Kranke den Kranken (-n) dem Kranken (-n)
der Versicherte den Versicherten (-n) dem Versicherten (-n)

Na co uważać: rodzajnik się zmienia, ale to nie wystarcza

Polskim uczącym się często wydaje się, że w niemieckim wystarczy zmienić rodzajnik:

  • dem Patient ✅ powinno być: dem Patienten
  • den Patient ✅ powinno być: den Patienten
  • dem Kranke ✅ powinno być: dem Kranken

W N-deklinacji zmienia się i rodzajnik, i końcówka rzeczownika.

Jak rozpoznać, że w zdaniu potrzebujesz Akk. albo Dat. (i wtedy „-n/-en”)?

  • Dativ często stoi po czasownikach typu: helfen, geben, erklären, danken (komu? czemu?).
    • Die Ärztin erklärt dem Patienten die Therapie.
    • Die Mitarbeiterin hilft dem Kollegen.
  • Akkusativ często jest „bezpośrednim obiektem” po czasownikach typu: anrufen, besuchen, informieren (kogo? co?).
    • Die Krankenkasse ruft den Patienten zurück.
    • Wir besuchen den Kunden.

Autokontrola: szybki test przed kliknięciem „dalej”

  1. Czy to jest der… (rz. męski) i wygląda jak „typ N”? (np. Patient, Kollege, Kunde, Kranke, Versicherte)
  2. Czy w zdaniu to jest nie Nominativ (Akk./Dat./Gen.)?
  3. Jeśli tak: czy na końcu jest -n / -en?
    • dem/den + Patienten
    • dem/den + Kollegen
    • dem/den + Kranken

Jeśli brakuje końcówki, to bardzo często jest to właśnie błąd z N-deklinacji.

  1. Deklinacja n występuje przy rzeczownikach, które w liczbie mnogiej kończą się na -n lub -en, we wszystkich przypadkach poza mianownikiem (Nominativ).
Form der N-DeklinationKasusBeispiel
der Kranke" (chory)dem Kranken"  (choremu)Dativ (celownik)Dem Kranken muss der Arzt regelmäßig Medikamente geben. (Lekarz musi regularnie podawać choremu leki.)
„der Patient" (pacjent)„dem Patienten" (pacjentowi)Dativ (celownik)Die Klinik zeigt dem Patienten verschiedene Fitnessprogramme. (Klinika pokazuje pacjentowi różne programy fitness.)
der Versichte" (ubezpieczony)„den Versicherten" (ubezpieczonego)Akkusativ (biernik)Die Krankenversicherung lässt den Versicherten die Wahl, ob sie sich gesetzlich oder privat versichern. (Ubezpieczenie zdrowotne pozostawia ubezpieczonemu wybór, czy ubezpieczyć się w systemie publicznym czy prywatnie.)

Wyjątki!

  1. Deklinacja N dotyczy tylko rzeczowników rodzaju męskiego.

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. In der Sprechstunde erklärt die Ärztin ___, wie er die Medikamente einnehmen soll.

Podczas konsultacji lekarka wyjaśnia ___, jak ma przyjmować leki.

2. In der Klinik gibt die Krankenschwester ___ seine Krankenversicherungskarte zurück.

W klinice pielęgniarka oddaje ___ jego kartę ubezpieczenia zdrowotnego.

3. Der Hausarzt ruft ___ am Nachmittag an und erklärt die nächsten Schritte.

Lekarz rodzinny dzwoni po południu do ___ i wyjaśnia kolejne kroki.

4. Bei der Krankenkasse hilft die Mitarbeiterin ___ beim Ausfüllen des Formulars.

W kasie chorych pracownica pomaga ___ przy wypełnianiu formularza.

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przepisz zdania z poprawną formą deklinacji N w celowniku lub bierniku (męski pojedynczy: -n / -en), np. „dem Kollegen”.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Ich helfe der Kollege im Büro bei einem Projekt.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Ich helfe dem Kollegen im Büro bei einem Projekt.
    (Pomagam temu koledze w biurze przy projekcie.)
  2. Die Ärztin erklärt dem Patient die Therapie.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Die Ärztin erklärt dem Patienten die Therapie.
    (Lekarka wyjaśnia pacjentowi terapię.)
  3. Wir besuchen heute der Kunde in seiner Firma.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Wir besuchen heute den Kunden in seiner Firma.
    (Odwiedzamy dziś klienta w jego firmie.)
  4. Der Pfleger spricht mit dem Kranke über die Medikamente.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Der Pfleger spricht mit dem Kranken über die Medikamente.
    (Opiekun rozmawia z chorym o lekach.)

Ćwiczenie 3: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną formę w celowniku lub bierniku (deklinacja N).

1.
Błędnie: Przy „der Kranke” w celowniku trzeba dodać -n: dem Kranken (nie dem Krake).
2.
Błędnie: W bierniku „der Patient” wymaga deklinacji N: den Patienten (nie den Patient).

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Flavio Redecker

Magister filologii francuskiej i historii

Osnabrück University


Ostatnia aktualizacja:

piątek, 08/05/2026 14:31