Vorgangspassiv z czasownikami modalnymi

Vorgangspassiv mit Modalverben

Es beschreibt eine Handlung, die durch ein Modalverb (muss, kann, soll) im Passiv ausgedrückt wird. Beispiel: Der Schaden muss repariert werden.

(Opisuje czynność, która jest wyrażona w stronie biernej z użyciem czasownika modalnego (muss, kann, soll). Przykład: Der Schaden muss repariert werden.)

Wyjaśnienie nauczyciela

Co to jest Vorgangspassiv z czasownikiem modalnym?

To konstrukcja, która mówi o czynności / procesie (co ma zostać zrobione), a nie o tym, kto to zrobi.

Akcent: na zadaniu, procedurze, wymaganiu.
Typowe w pracy: instrukcje, regulaminy, procesy, zgłoszenia.

Szybki schemat (najważniejsze)

Aktyw	Vorgangspassiv + modal
Man muss den Schaden reparieren.	Der Schaden muss repariert werden.
Man kann das Formular ausfüllen.	Das Formular kann ausgefüllt werden.
Man soll die Aufgaben erledigen.	Die Aufgaben sollen erledigt werden.

Budowa krok po kroku (jak to „złożyć”)

Wybierz obiekt z aktywu i daj go na początek jako podmiot w mianowniku.
den Schaden → der Schaden
Na pozycji 2 zostaje czasownik modalny: muss / kann / soll (odmieniony).
Czasownik główny idzie w Partizip II: repariert, ausgefüllt, erledigt.
Na końcu zdania dodaj werden w bezokoliczniku: werden.

Wzór: Podmiot + Modalverb + (reszta zdania) + Partizip II + werden

Najczęstsza pułapka: „podwójny bezokolicznik”

W tej konstrukcji na końcu bardzo często stoją dwa „czasowniki”:

Partizip II (treść: co zrobione)
werden (forma strony biernej)

Poprawnie: Die Unterlagen müssen bis morgen geschickt werden.

Błędnie: ~~Die Unterlagen müssen bis morgen schicken werden.~~

„Von” i „durch” – kiedy dodawać, a kiedy pominąć?

Często nie musisz mówić, kto wykonuje czynność (to jest właśnie sens strony biernej).

Kiedy?	Co wybrać?	Przykład
Wykonawca jest ważny (osoba/instytucja)	von + Dativ	Die Aufgaben sollen von jedem Teammitglied erledigt werden.
Ważny jest „środek/sprawca” (narzędzie, procedura)	durch + Akkusativ	Die Daten müssen durch ein Skript aktualisiert werden.
Wykonawca jest oczywisty / nieważny	najczęściej bez przyimka	Die Bewerbungen müssen bis Freitag geprüft werden.

Znaczenie modalnych w stronie biernej (o co chodzi w komunikacie?)

müssen = obowiązek / wymóg: musi być zrobione
sollen = zalecenie / polecenie / oczekiwanie: powinno być zrobione
können = możliwość: może być zrobione

W praktyce brzmi to jak cel do zrealizowania (często w przyszłości), nawet jeśli gramatycznie zdanie jest w czasie teraźniejszym.

Szyk zdania: co trafia na koniec?

W zdaniach z modalnym w biernej formie koniec jest „zarezerwowany”:

… Partizip II + werden

Przykład z okolicznikami:
Die Reisekosten müssen zuerst von der Buchhaltung kontrolliert werden.

Samokontrola: 5 pytań, zanim uznasz zdanie za gotowe

Czy podmiot to „to, co jest robione” (np. formularz, szkoda, koszty)?
Czy modalny jest na pozycji 2 i jest odmieniony?
Czy czasownik główny ma formę Partizip II?
Czy na samym końcu stoi werden?
Czy von/durch jest tylko wtedy, gdy naprawdę dodaje informację?

Mini-ściąga: aktyw → pasyw (bez „man”)

Man muss die Rechnung bezahlen. → Die Rechnung muss bezahlt werden.
Man kann den Termin online buchen. → Der Termin kann online gebucht werden.
Man soll die Geräte reinigen. → Die Geräte sollen gereinigt werden.

Modalverb + bezokolicznik + strona bierna
Zdania w stronie biernej typu Vorgangspassiv z Modalverben często nie używają przyimka.
Czasowniki modalne müssen, können, sollen zmieniają znaczenie — zdanie staje się celem do zrealizowania w przyszłości.

Aktiv (Strona czynna)	Vorgangspassiv (Strona bierna – Vorgangspassiv)
Man muss den Schaden reparieren. (Trzeba naprawić szkodę.)	Der Schaden muss repariert werden, bevor wir weitermachen können. (Szkoda musi zostać naprawiona, zanim będziemy mogli kontynuować.)
Man kann das Formular ausfüllen. (Można wypełnić formularz.)	Das Formular kann später korrigiert werden. (Formular może* zostać poprawiony później.)*
Man soll die Aufgaben erledigen. (Należy wykonać zadania.)	Die Aufgaben sollen von jedem Teammitglied erledigt werden. (Zadania powinny* zostać wykonane przez każdego członka zespołu.)*

Wyjątki!

W stronie biernej typu Vorgangspassiv z czasownikami modalnymi czasownik występuje w bezokoliczniku.
Przyimki takie jak von i durch nie zawsze są konieczne.

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. Die Bewerbungen ______ bis Freitag geprüft werden, sonst kann der Geschäftsführer keine Entscheidung treffen.

2. Die neuen Zugangsdaten ______ morgen in der Verwaltung erstellt werden.

3. Die Schichtpläne ______ von allen Teammitgliedern unterschrieben werden.

4. Die Reisekosten müssen zuerst von der Buchhaltung ______.

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przekształć zdania na stronę bierną z czasownikiem modalnym (Man + czasownik modalny + bezokolicznik → Das/Die ... + czasownik modalny + Partizip II + werden).

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi

Man muss die Rechnung heute bezahlen.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Die Rechnung muss heute bezahlt werden.
(Rachunek musi zostać dzisiaj zapłacony.)
Man kann den Termin auch online buchen.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Der Termin kann auch online gebucht werden.
(Termin może zostać również zarezerwowany online.)
Man soll die Sicherheitsregeln im Labor einhalten.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Die Sicherheitsregeln sollen im Labor eingehalten werden.
(Zasady bezpieczeństwa powinny być przestrzegane w laboratorium.)
Man muss den Vertrag vor dem Start unterschreiben.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Der Vertrag muss vor dem Start unterschrieben werden.
(Umowa musi zostać podpisana przed rozpoczęciem.)

Ćwiczenie 3: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną formę w stronie biernej procesu z czasownikiem modalnym.