Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela
Jak to działa?
A2.15 - Rząd i wybory
Rząd i wybory
Rząd i wybory

Rząd i wybory

Die Regierung und die Wahlen

So funktionieren der deutsche Bundestag und die Wahlen.
Tak działa niemiecki Bundestag i wybory.

Ćwiczenie 1: Nauka przez zanurzenie w języku

Instrukcja: Obejrzyj wideo i odpowiedz na powiązane pytania.

Słowo Tłumaczenie
Das Grundgesetz Ustawa Zasadnicza
Die Demokratie Demokracja
Wählen Głosować
Der Abgeordnete Poseł
Der Bundestag Bundestag
Die Wahl Wybory
Die Regierung Rząd
Das Gesetz Ustawa
Der Bundeskanzler Kanclerz federalny
Im Grundgesetz steht, dass alle Macht vom Volk kommt. (W Ustawie Zasadniczej jest napisane, że cała władza pochodzi od narodu.)
Deutschland ist aber keine direkte, sondern eine mittelbare Demokratie. (Niemcy nie są jednak demokracją bezpośrednią, lecz pośrednią.)
Die Bürgerinnen und Bürger wählen Abgeordnete. (Obywatelki i obywatele wybierają posłów.)
Diese Abgeordneten entscheiden für das ganze Volk. (Ci posłowie podejmują decyzje w imieniu całego narodu.)
Sie werden alle vier Jahre gewählt. (Są wybierani co cztery lata.)
Alle Abgeordneten zusammen bilden den Deutschen Bundestag. (Wszyscy posłowie razem tworzą Niemiecki Bundestag.)
Der Bundestag sitzt im Reichstagsgebäude in Berlin. (Bundestag ma siedzibę w budynku Reichstagu w Berlinie.)
Dort treffen sich die Abgeordneten im Plenarsaal. (Tam posłowie spotykają się na sali plenarnej.)
Der Bundestag macht Gesetze und kontrolliert die Regierung. (Bundestag uchwala ustawy i kontroluje rząd.)
Er wählt auch die Bundeskanzlerin oder den Bundeskanzler. (Wybiera także kanclerkę federalną lub kanclerza federalnego.)

1. Welche Art von Demokratie gibt es in Deutschland?

(Jaki rodzaj demokracji istnieje w Niemczech?)

2. Wie oft werden die Abgeordneten gewählt?

(Jak często wybierani są posłowie?)

3. Was macht der Bundestag?

(Co robi Bundestag?)

Ćwiczenie 2: Dialog

Instrukcja: Przeczytaj dialog i odpowiedz na pytania.

Ein deutscher Betriebswirt erklärt seiner spanischen Arbeitskollegin das deutsche politische System

Niemiecki ekonomista wyjaśnia swojej hiszpańskiej koleżance z pracy niemiecki system polityczny
1. Manfred: Neulich in der Kaffeepause kam plötzlich das Thema Bundestagswahlen auf. (Niedawno podczas przerwy na kawę nagle pojawił się temat wyborów do Bundestagu.)
2. Elisa: Spannend, ich weiß gar nichts über das deutsche politische System. (Ciekawe, nie wiem prawie nic o niemieckim systemie politycznym.)
3. Manfred: Kein Problem, ich erkläre dir kurz Regierung und Wahlen. (Nie ma problemu, krótko wyjaśnię ci, jak działa rząd i wybory.)
4. Elisa: Das ist toll. Wer entscheidet hier eigentlich über Gesetze im Staat? (To świetnie. Kto właściwie decyduje w państwie o ustawach?)
5. Manfred: Das Parlament stimmt darüber ab, und die Regierung setzt die Gesetze dann um. (Parlament nad nimi głosuje, a rząd potem wprowadza je w życie.)
6. Elisa: Und der Bundeskanzler – wird er direkt gewählt? (A kanclerz federalny – czy jest wybierany bezpośrednio?)
7. Manfred: Nein. Das Parlament wird direkt gewählt, und es wählt dann den Bundeskanzler. (Nie. Bezpośrednio wybiera się parlament, a on potem wybiera kanclerza federalnego.)
8. Elisa: Interessant, in Spanien läuft die Demokratie etwas anders. Gehst du nächsten Sonntag wählen? (Interesujące, w Hiszpanii demokracja działa trochę inaczej. Idziesz głosować w przyszłą niedzielę?)
9. Manfred: Ja, klar. Ich finde, dass die Bundestagswahl sehr wichtig ist. Wir können über unser neues Parlament entscheiden. (Tak, oczywiście. Uważam, że wybory do Bundestagu są bardzo ważne. Możemy zdecydować, jak będzie wyglądał nasz nowy parlament.)
10. Elisa: Da stimme ich dir zu. (Zgadzam się z tobą.)

1. Wer wählt in Deutschland den Bundeskanzler?

(Kto w Niemczech wybiera kanclerza federalnego?)

2. Warum will Manfred am nächsten Sonntag wählen gehen?

(Dlaczego Manfred chce iść głosować w przyszłą niedzielę?)

Ćwiczenie 3: Użyj strony internetowej lub tekstu do czytania

Instrukcja: Chcą Państwo zrozumieć, jak w Bundestagu przebiegają publiczne debaty, dlatego oglądają Państwo telewizję parlamentarną.

Zadanie: Schreiben Sie in 5–6 Sätzen, was im Parlamentsfernsehen gezeigt wird, warum es das gibt und welche Sendungen zu sehen sind.

(Napisz w 5–6 zdaniach, co pokazuje telewizja parlamentarna, po co istnieje i jakie programy można w niej zobaczyć.)

URL: Der Bundestag

Der Deutsche Bundestag verhandelt öffentlich. Nur wenige Menschen können im Plenarsaal in Berlin dabei sein. Deshalb gibt es das Parlamentsfernsehen. Dort sieht man viele Sitzungen als Livestream – ohne Kommentare und in voller Länge.

Im Programm laufen vor allem Plenardebatten. Auch viele öffentliche Ausschusssitzungen und Anhörungen werden übertragen. Für gehörlose Menschen gibt es Videos in Gebärdensprache.

Man kann das Angebot am Computer oder auf dem Smartphone nutzen. Es gibt auch eine App für Smart-TV. Früher konnten nicht so viele Menschen live zuschauen, aber heute ist vieles online. Letzte Woche habe ich eine Debatte gesehen und habe etwas Neues über ein Gesetz gelernt.

Use in your answer: Parlamentsfernsehen / Deutscher Bundestag / Livestream / Plenardebatten / Ausschusssitzungen / öffentlich