Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela

Mowa zależna z „dass"

Indirekte Rede mit „dass"


Die indirekte Rede mit „dass" kannst du benutzen, um Aussagen anderer wiederzugeben.

(Mowę zależną z „dass" możesz używać, aby przekazywać wypowiedzi innych osób.)

Mowa zależna z „dass” (że): o co chodzi?

Gdy przekazujesz, co ktoś powiedział, w niemieckim bardzo często używasz konstrukcji:

Er sagt, dass … / Sie meint, dass … / Der Arzt erklärt, dass …

  • mowa bezpośrednia: cytat (często w cudzysłowie)
  • mowa zależna: relacja z dass (że)

Najważniejsza zasada: czas zostaje taki sam

W tym materiale obowiązuje prosta reguła:

Zachowujesz czas (Präsens/Präteritum) z wypowiedzi pierwotnej.

  • Jeśli było Präsens → w mowie zależnej też Präsens.
  • Jeśli było Präteritum → w mowie zależnej też Präteritum.
  • To częsty błąd Polaków: automatycznie „cofasz” czas. Tutaj tego nie robimy.
Sytuacja Mowa bezpośrednia Mowa zależna z dass
Präsens „Ich esse viel Obst.” Er sagt, dass er viel Obst isst.
Präteritum „Wir machten jeden Tag Sport.” Er sagt, dass sie jeden Tag Sport machten.

Szyk w zdaniu z „dass”: czasownik na końcu

Po dass masz zdanie podrzędne, więc obowiązuje schemat:

dass + … + (czasownik odmieniony) NA KOŃCU

  • Poprawnie: Er sagt, dass er sehr viel Obst isst.
  • Błędnie: Er sagt, dass er isst sehr viel Obst.

Co się zmienia: osoby i zaimki (ja → on/ona)

W mowie zależnej prawie zawsze musisz dopasować perspektywę:

W cytacie W relacji (często)
ich er / sie
du ich / er / sie (zależy, komu to mówił)
wir sie / wir (zależy od kontekstu)
ihr sie (oni/one) lub ihr (wy) – wg sytuacji

Wskazówka: najpierw zapytaj siebie: kto to powiedział i do kogo – dopiero potem wybierz zaimek.

Modalne (sollen, können, müssen…): dwa czasowniki, dwa „końce”

Gdy w zdaniu jest czasownik modalny + bezokolicznik, w zdaniu z dass dzieje się to:

  • odmieniony modalny idzie bardzo późno,
  • bezokolicznik stoi na samym końcu.

… dass + … + modalny (odmieniony) + bezokolicznik

  • Der Arzt sagt, dass ich mehr Wasser trinken soll.
  • Er meint, dass sie früher nicht trainieren konnten.
  • Błędnie: … dass ich soll mehr Wasser trinken.
  • Błędnie: … dass sie früher nicht konnten trainieren.

Szybka checklista (samokontrola przed oddaniem odpowiedzi)

  1. Czy jest „dass”? Jeśli tak, to mam zdanie podrzędne.
  2. Czy czas jest zachowany? (Präsens zostaje Präsens, Präteritum zostaje Präteritum).
  3. Gdzie jest czasownik odmieniony? Na końcu zdania podrzędnego.
  4. Jeśli jest modalny: czy bezokolicznik jest na samym końcu?
  5. Czy zmieniłem zaimek/osobę? (ich → er/sie; du → ich…)

Miniwzorce do użycia w rozmowie (A2, praktyczne)

  • Ich habe gehört, dass …
  • Er sagt, dass er …
  • Sie erklärt, dass wir …
  • Der Arzt meint, dass ich … soll.
  • Meine Kollegin sagt, dass sie … macht / machte.

Cel na dziś: budujesz poprawny szyk po dass i pilnujesz czasu z oryginału.

Tense (Czas)Beispiel direkte Rede (Przykład mowy niezależnej)Beispiel indirekte Rede (Przykład mowy zależnej)
Präsens„Ich esse sehr viel Obst" („Jem bardzo dużo owoców”)Er sagt, dass er sehr viel Obst isst. (On mówi, że je bardzo dużo owoców.)
Präsens (mit Modalverb)„Du sollst weniger Wasser trinken!" („Powinieneś pić mniej wody!”)Der Arzt sagt, dass ich mehr Wasser trinken soll. (Lekarz mówi, że powinienem pić więcej wody.)
Präteritum„Wir machten jeden Tag Sport" („Uprawialiśmy sport każdego dnia”)Er sagt, dass er jeden Tag Sport machte. (On mówi, że uprawiał sport każdego dnia.)
Präteritum (mit Modalverb)„Sie konnten nicht viel Sport machen früher" („Wcześniej nie mogli dużo uprawiać sportu”)Er meint, dass sie nicht viel Sport machen konnten früher. (On uważa, że wcześniej nie mogli dużo uprawiać sportu.)

Wyjątki!

  1. Ważne: trzeba zachować czas zdania oryginalnego!

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. Die Ernährungsberaterin sagt, dass ich weniger fettige Snacks essen _____.

Doradczyni ds. żywienia mówi, że powinnam jeść mniej tłustych przekąsek _____.

2. Meine Kollegin meint, dass sie sich vegetarisch _____.

Moja koleżanka uważa, że ____ się wegetariańsko.

3. Der Arzt sagt, dass ich letzte Woche versucht _____, abzunehmen.

Lekarz mówi, że w zeszłym tygodniu próbowałam _____, schudnąć.

4. Mein Freund erzählt, dass er früher jeden Tag Sport _____.

Mój przyjaciel opowiada, że kiedyś codziennie _____ sport.

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz gramatycznie poprawne zdanie w mowie zależnej z „dass”.

1.
Niepoprawnie: błędny szyk wyrazów i pozycja „dass”; zdanie z „dass” ma czasownik na końcu.
Niepoprawnie: czasownik nieodmieniony; w zdaniu podrzędnym czasownik musi być odmieniony i stać na końcu (esse).
2.
Niepoprawnie: „isse” nie jest poprawną formą czasownika; poza tym trzeba użyć właściwego czasu (aß).
Niepoprawnie: czas został niechcący zmieniony na teraźniejszy; należy zachować oryginalną formę Präteritum.

Ćwiczenie 3: Przepisz zwroty

Instrukcja: Utwórz mowę zależną z użyciem „że” i zachowaj czas gramatyczny (np. „Ich esse…" → „On mówi, że on ... je").

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Die Kollegin sagt: „Ich esse in der Kantine oft Salat.“
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Die Kollegin sagt, dass sie in der Kantine oft Salat isst.
    (Koleżanka mówi, że często je sałatkę w stołówce.)
  2. Der Arzt sagt zu mir: „Sie sollen mehr Wasser trinken!“
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Der Arzt sagt, dass ich mehr Wasser trinken soll.
    (Lekarz mówi, że powinienem/powinnam pić więcej wody.)
  3. Paul sagt: „Wir machen jeden Freitag zusammen Sport.“
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Paul sagt, dass sie jeden Freitag zusammen Sport machen.
    (Paul mówi, że w każdy piątek razem uprawiają sport.)
  4. Die Trainerin sagt: „Ihr müsst heute langsam laufen.“
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Die Trainerin sagt, dass sie heute langsam laufen müssen.
    (Trenerka mówi, że muszą dziś biegać wolno.)

Ćwiczenie 4: Gramatyka w praktyce

Instrukcja: Opowiedzcie sobie nawzajem rekomendacje i dopytajcie o dokładne szczegóły.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie
Sytuacja
Im Büro erzählst du einem Kollegen, was die Ernährungsberaterin empfohlen hat.
(W biurze opowiadasz koledze, co zaleciła dietetyczka.)

Omówić
  • Welche Tipps zur gesunden Ernährung hat die Beraterin gegeben? (Jakie wskazówki dotyczące zdrowego odżywiania dała dietetyczka?)
  • Welche Gewohnheiten fand sie ungesund oder zu fettig und warum? (Jakie nawyki uznała za niezdrowe lub zbyt tłuste i dlaczego?)

Przydatne słowa i zwroty
  • eine ausgewogene Ernährung ist wichtig (zrównoważona dieta jest ważna)
  • natürliche Snacks statt fettiger Snacks (naturalne przekąski zamiast tłustych przekąsek)
  • du sollst mehr Wasser trinken (powinieneś pić więcej wody)

Użyj w rozmowie
  • Sie sagt, dass ... (Ona mówi, że ...)
  • Der Arzt meint, dass ... (Lekarz uważa, że ...)
  • Er erklärt, dass ich ... soll (On wyjaśnia, że mam ... zrobić)

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Louis Fernando Hess

licencjat nauk ścisłych - międzykulturowa psychologia biznesu

Hamm-Lippstadt University of Applied Sciences

University_Logo

Niemcy


Ostatnia aktualizacja:

sobota, 18/04/2026 05:45