Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela
Jak to działa?
A2.10 - Słyszałeś wiadomości?

Präteritum: czas przeszły prosty (ich sah, ich berichtete)

Präteritum: regelmäßige Verben (ich sah, ich berichtete)

Das Präteritum wird verwendet bei vergangenen Handlungen, oft in Nachrichten, Zeitung, Radio oder Fernsehen.

(Präteritum używa się do opisywania czynności w przeszłości, często w wiadomościach, w gazecie, radiu lub telewizji.)

Kiedy użyć Präteritum, a kiedy Perfekt?

  • Präteritum (czas przeszły prosty) często spotkasz w wiadomościach, raportach, tekstach pisanych i narracji.
  • W rozmowach codziennych Niemcy bardzo często wybierają Perfekt (np. ich habe gesehen), ale Präteritum nadal jest ważne, bo jest „językiem informacji”.
  • W tym temacie ćwiczysz Präteritum na dwóch typach czasowników: mocnym (sehen) i słabym/regularnym (berichten).

Dwie logiki tworzenia Präteritum: mocne vs. regularne

Typ czasownika Co się dzieje w Präteritum? Na co uważać?
mocny (sehen) zmiana samogłoski w temacie: sehen → sah nie dodajesz -te; forma jest „inna” niż w Präsens
regularny (berichten) temat + -te + końcówka osoby końcówki są stałe: -te, -test, -te, -ten, -tet, -ten

„sehen” w Präteritum: zapamiętaj rdzeń „sah”

  • To czasownik mocny: sehen → sah.
  • Najłatwiej: zapamiętaj rdzeń sah- i dopasuj osobę.
Osoba Poprawnie Częsty błąd
ich ich sah ich sehte
du du sahst du sah (to jest 3. os.)
er/sie/es er/sie/es sah er sahte

Uwaga praktyczna: w sehen forma ich i er/sie/es jest taka sama: sah.

„berichten” w Präteritum: regularne -te, ale z długą formą w „du/ihr”

  • To czasownik regularny: bericht-en → bericht-e-te (temat bericht- + -ete w 1. i 3. os.).
  • Najczęstsze potknięcie: końcówki w du i ihr są dłuższe.
Osoba Poprawnie Na co uważać?
ich ich berichtete nie skracaj: ich bericht
du du berichtetest to naprawdę ma -test: du berichtete
wir/sie/Sie wir berichteten końcówka jak zwykle: -ten
ihr ihr berichtetet końcówka: -tet (nie -ten)

Szyk zdania: „gestern” i inne określenia czasu

  • W zdaniu oznajmującym czasownik jest zawsze na 2. miejscu.
  • Określenie czasu (np. gestern) możesz dać na początek – wtedy czasownik nadal zostaje na 2. miejscu.
Wzór Przykład
Gestern + czasownik (2. miejsce) + reszta Gestern sah ich die Nachrichten.
Podmiot + czasownik + gestern + reszta Ich sah gestern die Nachrichten.

„berichten” łączy się z przyimkami: typowe połączenia

  • Najbardziej naturalnie: über + Akk. (o czym?)
  • Albo: von + Dat. (o czym? skąd?)
  • Często też: darüber (= o tym) zamiast powtarzania rzeczownika.
Poprawnie Dlaczego tak?
Wir sahen die Meldung und berichteten darüber. darüber zastępuje „o tej informacji” i brzmi naturalnie.
Der Reporter berichtete über den Unfall. über jest standardowe przy „relacjonować o…”.
Wir berichteten es. To brzmi nienaturalnie; lepiej: darüber / über etwas.

Szybki autosprawdzian przed mówieniem (30 sekund)

  1. Czy mówię o przeszłości zakończonej? (np. gestern, letzte Woche)
  2. Jaki to czasownik?
    • sehen → rdzeń sah- (mocny, bez -te)
    • berichten → -te + końcówka (regularny)
  3. Czy czasownik jest na 2. miejscu w zdaniu?
  4. Przy berichten: czy mam über / von / darüber, a nie „es”?

Mini-wzory do użycia od razu

  • Gestern sah ich … im Fernsehen.
  • Ich sah … und berichtete darüber im Büro.
  • Der Reporter berichtete über … (live aus …).
  1. Czasowniki mocne mają wymianę samogłoski: „sehen -> ich sah"
  2. Czasowniki słabe nie mają wymiany samogłoski. Do tematu dodaje się „-te".
  3. Czasowniki słabe mają końcówki: „-te, -test, -te, -ten, -tet, -ten"
sehen (widzieć)berichten
ich sah (widziałem/widziałam)ich berichtete (donosiłem/donosiłam)
du sahst (widziałeś/widziałaś)du berichtetest (donosiłeś/donosiłaś)
er/sie/es sah (on/ona/ono widział/widziała/widziało)er/sie/es berichtete (on/ona/ono donosił/donosiła/donosiło)
wir sahen (widzieliśmy/widziałyśmy)wir berichteten (donosiliśmy/donosiłyśmy)
ihr saht (widzieliście/widziałyście)ihr berichtetet (donosiliście/donosiłyście)
sie sahen (oni/one widzieli/widziały)sie berichteten (oni/one donosili/donosiły)

Wyjątki!

  1. Uwaga: pierwsza i trzecia forma czasownika sehen jest nieregularna!
  2. W codziennym języku częściej używa się czasu Perfekt.
  3. W wiadomościach częściej używa się czasu Präteritum.

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. Gestern Abend ___ ich die Nachrichten im Fernsehen.

Wczoraj wieczorem ___ wiadomości w telewizji.

2. Der Reporter ___ live über den Unfall auf der A9.

Reporter ___ na żywo wypadek na A9.

3. Wir ___ den Wetterbericht und blieben dann zu Hause.

___ prognozę pogody i potem zostaliśmy w domu.

4. Ihr ___ gestern im Meeting kurz über die aktuelle Situation.

Wczoraj na spotkaniu krótko ___ aktualną sytuację.

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz gramatycznie poprawne zdanie w Präteritum.

1.
Błędnie: „sehen” nie jest czasownikiem słabym, dlatego nie „sehte”, tylko „sah”.
Błędnie: czasownik jest w czasie teraźniejszym; w Präteritum dla „sehen” brzmi: ich sah.
2.
Błędnie: Ta forma nie jest tu poprawna jako alternatywna końcówka — właściwa 2. osoba liczby pojedynczej Präteritum to „berichtest” nie pasuje; poprawna forma to „du berichtetest”.
Błędnie: „berichtest” to czas teraźniejszy; dla zakończonej czynności wczoraj potrzebne jest Präteritum.

Ćwiczenie 3: Przepisz zwroty

Instrukcja: Napisz zdania w czasie przeszłym prostym (Präteritum). Użyj form Präteritum czasownika „sehen” (sah, sahst, sah, sahen, saht, sahen) oraz form Präteritum czasownika „berichten” (berichtete, berichtetest, berichtete, berichteten, berichtetet, berichteten).

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Im Fernsehen sehe ich die Nachrichten.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Im Fernsehen sah ich die Nachrichten.
    (W telewizji oglądałem wiadomości.)
  2. Du siehst den Unfall auf der Straße.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Du sahst den Unfall auf der Straße.
    (Widziałeś wypadek na ulicy.)
  3. Der Reporter berichtet live aus Berlin.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Der Reporter berichtete live aus Berlin.
    (Reporter relacjonował na żywo z Berlina.)
  4. Wir berichten unserem Chef über das Problem.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Wir berichteten unserem Chef über das Problem.
    (Informowaliśmy naszego szefa o problemie.)

Ćwiczenie 4: Gramatyka w praktyce

Instrukcja: Opisz krótko, co usłyszałeś i jak zareagowała twoja koleżanka.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie
Sytuacja
Im Büro erzählen Sie einer Kollegin von Nachrichten, die Sie im Radio hörten.
(W biurze opowiadasz koleżance o wiadomościach, które usłyszałeś(-aś) w radiu.)
Omówić
  • Welche Nachricht hörten Sie heute im Radio oder sahen Sie im Fernsehen? (Jaką wiadomość usłyszałeś(-aś) dziś w radiu lub zobaczyłeś(-aś) w telewizji?)
  • Was passierte genau, und wie beschrieben Sie die Situation Ihrer Kollegin? (Co dokładnie się wydarzyło i jak opisałeś(-aś) sytuację swojej koleżance?)
Przydatne słowa i zwroty
  • Im Radio hörte ich den Wetterbericht. (W radiu usłyszałem(-am) prognozę pogody.)
  • Ich berichtete im Büro über einen Unfall. (W biurze zrelacjonowałem(-am) wypadek.)
  • Die Sendung im Fernsehen zeigte aktuelle Informationen. (Program w telewizji pokazał aktualne informacje.)
Użyj w rozmowie
  • ich sah (widziałem(-am))
  • ich berichtete (zrelacjonowałem(-am))

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Louis Fernando Hess

licencjat nauk ścisłych - międzykulturowa psychologia biznesu

Hamm-Lippstadt University of Applied Sciences

University_Logo

Niemcy


Ostatnia aktualizacja:

piątek, 17/04/2026 01:14