B1.41 - In het laboratorium

Laten + infinitief

sich lassen + Infinitiv

Die Konstruktion sich lassen + Infinitiv wird verwendet, um auszudrücken, dass etwas möglich ist oder erlaubt ist. Beispiel: Der Raum lässt sich öffnen.

(De constructie sich lassen + infinitief wordt gebruikt om uit te drukken dat iets mogelijk is of toegestaan is. Voorbeeld: Der Raum lässt sich öffnen.)

Wat betekent ‘sich lassen + Infinitiv’?

Met sich lassen + infinitief zeg je dat iets (niet) mogelijk is, of (niet) gedaan kan worden.

  • Vaak in een objectieve, bijna “technische” stijl (handleidingen, rapporten, procedures).
  • Betekenis is meestal: kann … werden (passief met können).
Duits Betekenis (NL)
Das Problem lässt sich lösen. Het probleem kan opgelost worden.
Die Daten lassen sich analysieren. De gegevens kunnen geanalyseerd worden.

Zo bouw je de zin (stap voor stap)

  1. Onderwerp: wat is “mogelijk”? (das Problem, die Daten, der Termin…)
  2. lassen vervoegen: lässt (enkelvoud) / lassen (meervoud)
  3. sich direct bij lassen: lässt sich, lassen sich
  4. Infinitief aan het eind: lösen, speichern, vergleichen…

Basisformule:

Onderwerp + lässt/lassen sich + … + Infinitiv

Waar let je op? (typische valkuilen)

  • Altijd infinitief aan het einde:
    • ✓ Der Versuch lässt sich mit wenig Wasser wiederholen.
    • Der Versuch lässt sich wiederholt mit wenig Wasser.
  • ‘sich’ staat vast bij lassen (niet los trekken):
    • ✓ Die Probe lässt sich nicht bei Raumtemperatur lagern.
    • Die Probe lässt nicht sich bei Raumtemperatur lagern.
  • Enkelvoud vs. meervoud:
    • ✓ Das Dokument lässt sich exportieren.
    • ✓ Die Dokumente lassen sich exportieren.

Wanneer gebruik je dit (en wanneer liever niet)?

  • Wel: als je de focus op het proces / de mogelijkheid legt, niet op wie het doet.
  • Typisch bij zakelijke of technische context: software, data, procedures, kwaliteitscontrole.
  • Liever anders als je iemand expliciet noemt:
    • Persoonlijk: Wir können das Problem lösen.
    • Objectief: Das Problem lässt sich lösen.

Handige vertaaltruc (zelfcheck)

Kun je in het Nederlands zeggen: “X kan (niet) … worden”?

  • Dan past vaak: X lässt/lassen sich …
NL-idee Duits
Het bestand kan niet geopend worden. Die Datei lässt sich nicht öffnen.
De afspraak kan naar volgende week verplaatst worden. Der Termin lässt sich auf nächste Woche verschieben.
De resultaten kunnen goed vergeleken worden. Die Ergebnisse lassen sich gut vergleichen.

Mini-checklist: klopt je zin?

  • 1. Staat lässt/lassen correct bij het onderwerp?
  • 2. Staat sich direct ernaast: lässt sich / lassen sich?
  • 3. Staat het hoofdwerkwoord als infinitief achteraan?
  • 4. Staat nicht op een logische plek (meestal vóór het deel dat ontkend wordt, vaak vóór de plaats-/wijze-bepaling)?
  1. Het werkwoord lassen wordt afhankelijk van de persoon vervoegd, maar blijft als vaste uitdrukking in deze vorm staan, terwijl de infinitief het hoofdwerkwoord is.
  2. Gebruik in passieve, potentiële situaties.
sich lassen + Infinitiv (zich laten + infinitief)Beispiel (voorbeeld)
Lasse mich (laat mij)Ich lasse mich beeinflussen. (Ik laat me beïnvloeden.)
Lässt dich (laat jou)Du lässt dich leicht unterrichten. (Jij laat je makkelijk instrueren.)
Lässt sich (laat zich)Das Problem (Het probleem) lässt sich nicht lösen. (laat zich niet oplossen.)
Lassen uns (laten ons)Wir (Wij) lassen uns nicht unterkriegen. (laten ons niet klein krijgen.)
Lasst euch (laten jullie)Ihr (Jullie) lasst euch Zeit mit den Proben. (nemen de tijd met de monsters.)
Lassen sich (laten zich)Die Daten (De gegevens) lassen sich analysieren. (laten zich analyseren.)

Uitzonderingen!

  1. Het wordt meestal gebruikt voor technische of wetenschappelijke uitdrukkingen.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Das Protokoll ________ elektronisch speichern, wenn der Computer funktioniert.

Het protocol ________ elektronisch opslaan, als de computer werkt.

2. Die Daten ________ nach der Analyse leicht vergleichen.

De gegevens ________ na de analyse gemakkelijk vergelijken.

3. Unter der Aufsicht von Frau Keller ________ das Material sicher messen.

Onder toezicht van mevrouw Keller ________ het materiaal veilig meten.

4. Bei Brandgefahr ________ der Versuch sofort stoppen.

Bij brandgevaar ________ het experiment onmiddellijk stoppen.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Formuleer de zinnen om: Schrijf ze met de constructie „zich laten + infinitief“ (voorbeeld: Men kan de afspraak verzetten. → De afspraak laat zich verzetten.).

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Man kann den Bericht als PDF speichern.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Der Bericht lässt sich als PDF speichern.
    (Het verslag laat zich als pdf opslaan.)
  2. Man kann die Datei nicht öffnen.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Die Datei lässt sich nicht öffnen.
    (Het bestand laat zich niet openen.)
  3. Man kann den Termin auf nächste Woche verschieben.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Der Termin lässt sich auf nächste Woche verschieben.
    (De afspraak laat zich naar volgende week verplaatsen.)
  4. Man kann dieses Formular online ausfüllen.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Dieses Formular lässt sich online ausfüllen.
    (Dit formulier laat zich online invullen.)

Oefening 3: Meerkeuze

Instructie: Kies de correcte vorm met ‘zich laten + infinitief’.

1.
Onjuist: Na ‘laat zich’ moet een infinitief staan; ‘herhaald’ is een voltooid deelwoord en past hier niet.
2.
Onjuist: Het wederkerend voornaamwoord staat direct bij het werkwoord: correct is ‘laat zich’, niet ‘laat niet zich’.

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Flavio Redecker

Master in Franse taalwetenschap en geschiedenis

Osnabrück University


Laatst bijgewerkt:

vrijdag, 08/05/2026 16:29