Narzędnik odpowiada na pytania (z) kim? (z) czym? Dlatego, gdy mówimy o swoim zawodzie, narodowości, płci, relacjach rodzinnych itp., używamy właśnie narzędnika.
(El instrumental responde a las preguntas (z) kim? (z) czym? Por eso, cuando hablamos de nuestra profesión, nacionalidad, género, relaciones familiares, etc., usamos precisamente el instrumental.)
- Usamos el instrumental para profesiones (por ejemplo,
jestem nauczycielem ), nacionalidades (por ejemplo,on jest Hiszpanem ) y herramientas/medios (por ejemplo,piszę długopisem, jadę samochodem ). - También se usa después de la preposición "z", por ejemplo:
z kolegą . - El singular del instrumental se forma añadiendo las terminaciones correspondientes a la forma del nominativo.
| Rodzaj (Género) | Końcówka w mianowniku (Terminación en nominativo) | Końcówka w narzędniku (Terminación en instrumental) | Przykłady (Ejemplos) |
|---|---|---|---|
| męski (masculino) | -Ø | -em (po spółgłosce twardej) (-em (después de consonante dura)) -iem (po spółgłosce miękkiej) (-iem (después de consonante blanda)) | nauczycielem (profesor) chłopakiem (chico/novio) |
| żeński (femenino) | -a, -i, -Ø* | -ą (po spółgłosce twardej) (-ą (después de consonante dura)) -ią (po spółgłosce miękkiej) (-ią (después de consonante blanda)) | dziewczyną (chica) panią (señora) |
| nijaki (neutro) | -o, -e, -ę, -um | -em (po spółgłosce twardej) (-em (después de consonante dura)) -iem (po spółgłosce miękkiej) (-iem (después de consonante blanda)) | metrem (metro) dzieckiem (niño) |
¡Excepciones!
- Consonantes duras: m, b, p, w, f, n, d, t, z, s, ł, r, g/gi, k/ki, h/hi, ch/chi.
- Consonantes blandas: mi, bi, pi, wi, fi, ń/ni, dź/dzi, ć/ci, ź/zi, ś/si, l, rz, dz, c, ż, sz, dż, cz, j.
- Los sustantivos masculinos terminados en -a (por ejemplo, kolega, dentysta) se declinan como femeninos y toman la terminación -ą, por ejemplo: kolegą, dentystą.
Ejercicio 1: Opción múltiple
Instrucción: Elige la respuesta correcta
1. Dzień dobry, jestem ___ i pracuję w przychodni.
Dzień dobry, jestem ___ i pracuję w przychodni.2. Moja siostra jest ___.
Moja siostra jest ___.3. Pan Marek jest ___.
Pan Marek jest ___.4. Pracuję jako ___ i rozmawiam ze studentami po polsku.
Pracuję jako ___ i rozmawiam ze studentami po polsku.Ejercicio 2: Reescribe las frases
Instrucción: Transforma las oraciones usando el instrumental (¿con quién? ¿con qué?) — después del verbo «być» (p. ej. Jestem nauczycielem) y después de la preposición «z» (p. ej. z kolegą).
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ EjemploJestem nauczycielem.(Jestem nauczycielem.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ EjemploOna jest panią.(Ona jest panią.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ EjemploOn jest dentystą.(On jest dentystą.)
-
Idę do kina z kolega.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ EjemploIdę do kina z kolegą.(Idę do kina z kolegą.)
-
Rozmawiam z pani.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ EjemploRozmawiam z panią.(Rozmawiam z panią.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ EjemploPiszę długopisem.(Piszę długopisem.)
Ejercicio 3: Gramática en acción
Instrucción: En parejas, haced preguntas sobre la profesión y los estudios; responded con oraciones completas.
- Kim jesteś z zawodu i gdzie pracujesz? (¿Cuál es tu profesión y dónde trabajas?)
- Czy pracujesz jako samozatrudniony/samozatrudniona czy w firmie? Dlaczego?","Co studiujesz albo czego się uczysz teraz?","Z kim najczęściej pracujesz w zespole?" (¿Trabajas por cuenta propia o en una empresa? ¿Por qué?)
- Kim jesteś z zawodu? Jestem nauczycielem/nauczycielką. (¿Cuál es tu profesión? Soy profesor/profesora.)
- Pracuję jako architekt/architektka. (Trabajo como arquitecto/arquitecta.)
- Jestem prawnikiem/prawniczką i pracuję z dziennikarzem/dziennikarką. (Soy abogado/abogada y trabajo con un periodista/una periodista.)
- Jestem + (zawód w narzędniku) (Soy + (profesión en caso instrumental))
- Pracuję jako + (zawód) (Trabajo como + (profesión))
- Pracuję z + (osoba w narzędniku) (Trabajo con + (persona en caso instrumental))