Narzędnik odpowiada na pytania (z) kim? (z) czym? Dlatego, gdy mówimy o swoim zawodzie, narodowości, płci, relacjach rodzinnych itp., używamy właśnie narzędnika.

(Der Instrumental antwortet auf die Fragen (z) kim? (z) czym? Deshalb verwenden wir den Instrumental, wenn wir über unseren Beruf, unsere Nationalität, das Geschlecht, Familienbeziehungen usw. sprechen.)

Wann brauchst du den Narzędnik (Instrumental)?

  • Nach „być“ (sein), wenn du sagst, was jemand ist (Beruf, Nationalität, Rolle):

    jestem nauczycielem = ich bin Lehrer (wörtl. „ich bin mit-Lehrer“)

  • Nach der Präposition „z“ (= mit):

    jadę z kolegą = ich fahre mit einem Kollegen

  • Bei „womit?“ (Instrument/Werkzeug):

    piszę długopisem = ich schreibe mit einem Kugelschreiber

    jadę samochodem = ich fahre mit dem Auto

Die wichtigste Idee: „kto? co?“ → „z kim? z czym?“

Du startest im Nominativ (Grundform: kto? co?) und wechselst in den Instrumental (z kim? z czym?).

Nominativ (kto? co?) Instrumental (z kim? z czym?)
nauczyciel nauczycielem
kelnerka kelnerką
samochód samochodem

Endungen: schnelle Entscheidung (A1)

Genus Instrumental-Endung Typische Beispiele
maskulin (meist ohne -a) -em policjant → policjantem
neutrum (oft -o/-e) -em biuro → biurem
feminin (oft -a) -ą kelnerka → kelnerką

Typischer Stolperstein: maskuline Personen auf „-a“

Wörter wie kolega, dentysta sind männlich, enden aber auf -a.

Sie bekommen im Instrumental die feminine Endung -ą:

  • kolega → kolegą
  • dentysta → dentystą

Merksatz: „męski na -a“ → wie feminin im Instrumental.

Mini-Check: klingt der Satz „polnisch korrekt“?

  1. Steht „jestem/jest/ona jest“ + Beruf/Nationalität/Rolle?

    Dann: Instrumental.
    Jestem nauczyciel. → Jestem nauczycielem.

  2. Steht „z“ (= mit)?

    Dann: Instrumental.
    Jadę z kolega. → Jadę z kolegą.

  3. Frag dich kurz: „mit wem?“ oder „mit was?“

    Wenn die Antwort „mit …“ ist, passt sehr oft der Instrumental.

Praktische Satzmuster (für Job & Alltag)

  • Jestem + Instrumental:

    Jestem inżynierem. / Jestem menedżerką.

  • On/Ona jest + Instrumental:

    On jest Hiszpanem. / Ona jest lekarką.

  • Pracuję jako + Nominativ (Alternative, sehr praktisch):

    Pracuję jako nauczyciel. / Pracuję jako kelnerka.

  • Z + Instrumental:

    Jestem z kolegą na spotkaniu. / Idę z klientem.

  1. Wir verwenden den Instrumental bei Berufen (z. B. jestem nauczycielem), Nationalitäten (z. B. on jest Hiszpanem) sowie bei Werkzeugen/Mitteln (z. B. piszę długopisem, jadę samochodem).
  2. Wir verwenden den Instrumental nach der Präposition „z“, z. B. z kolegą.
  3. Maskulinum und Neutrum haben im Instrumental die Endung -em, und Femininum hat die Endung -ą.
mianownik kto? co? (Nominativ wer? was?)narzędnik z kim? z czym? (Instrumental mit wem? womit?)
nauczycieljestem nauczycielem
kelnerkajestem kelnerką
dzieckojestem z dzieckiem

Ausnahmen!

  1. Maskuline Substantive, die auf -a enden (z. B. kolega, dentysta), werden wie feminine dekliniert und bekommen die Endung -ą, z. B. kolegą, dentystą.

Übung 1: Mehrfachauswahl

Anleitung: Wähle die richtige Antwort

1. Dzień dobry, jestem ____.

Dzień dobry, jestem ____.)

2. Moja siostra jest ____ w restauracji w centrum.

Moja siostra jest ____ w restauracji w centrum.)

3. Pan Marek jest ____.

Pan Marek jest ____.)

4. W weekend jadę z ____ do pracy.

W weekend jadę z ____ do pracy.)

Übung 2: Umschreiben Sie die Ausdrücke

Anleitung: Schreibe die Sätze so um, dass der Instrumental (mit wem? womit?) verwendet wird. Denk daran: bei „jestem/jest/ona jest“ sprechen wir beim Beruf, der Nationalität oder der Beziehung im Instrumental, und nach der Präposition „z“ verwenden wir ebenfalls den Instrumental (z. B. nauczyciel → jestem nauczycielem).

Anzeigen/Übersetzung ausblenden Hinweise einblenden/ausblenden
  1. Ja jestem nauczyciel.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Jestem nauczycielem.
    (Jestem nauczycielem.)
  2. Ona jest kelnerka.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Ona jest kelnerką.
    (Ona jest kelnerką.)
  3. Pan Marek jest Hiszpan.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Pan Marek jest Hiszpanem.
    (Pan Marek jest Hiszpanem.)
  4. Ja jadę samochód do pracy.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Jadę samochodem do pracy.
    (Jadę samochodem do pracy.)
  5. Ja piszę długopis.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Piszę długopisem.
    (Piszę długopisem.)
  6. Ona jest z kolega w biurze.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Ona jest z kolegą w biurze.
    (Ona jest z kolegą w biurze.)

Übung 3: Grammatik in Aktion

Anleitung: Unterhaltet euch: Stellt euch vor und sagt, wer ihr seid und was ihr studiert.

Anzeigen/Übersetzung ausblenden
Situation
Na spotkaniu firmowym poznajesz nową osobę; rozmawiacie o zawodach i studiach.
(Bei einem Firmenmeeting lernst du eine neue Person kennen; ihr besprecht Berufe und Studium.)
Diskutieren
  • Kim jesteś z zawodu i gdzie pracujesz? (Welchen Beruf hast du und wo arbeitest du?)
  • Pracujesz na etacie czy jesteś samozatrudniony(-a)? Gdzie? (Arbeitest du fest angestellt oder selbstständig? Wo?)
Nützliche Wörter und Redewendungen
  • Kim jesteś z zawodu? Jestem nauczycielem. (Was bist du von Beruf? Ich bin Lehrer.)
  • Pracuję jako dziennikarz w firmie. (Ich arbeite als Journalist in einer Firma.)
  • Jestem kelnerką i studiuję w Polsce. (Ich bin Kellnerin und studiere in Polen.)
Im Gespräch verwenden
  • Jestem + narzędnik (np. nauczycielem, architektem). (Ich bin + Beruf (z. B. Lehrer, Architekt).)
  • Pracuję jako + zawód. (Ich arbeite als + Beruf.)
  • Studiuję / Uczę się + kierunek. (Ich studiere / Ich lerne + Studienfach.)

Geschrieben von

Dieser Inhalt wurde vom pädagogischen Team von coLanguage entworfen und überprüft. Über coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

Master der Spanischen Philologie

University of Lodz

University_Logo

Polen


Zuletzt aktualisiert:

Freitag, 06/03/2026 21:40