Narzędnik odpowiada na pytania (z) kim? (z) czym? Dlatego, gdy mówimy o swoim zawodzie, narodowości, płci, relacjach rodzinnych itp., używamy właśnie narzędnika.
(Lo strumentale risponde alle domande (con) chi? (con) che cosa? Per questo, quando parliamo della nostra professione, nazionalità, genere, relazioni familiari ecc., usiamo proprio lo strumentale.)
- Usiamo lo strumentale per le professioni (per es.
jestem nauczycielem ), le nazionalità (per es.on jest Hiszpanem ) e gli strumenti (per es.piszę długopisem, jadę samochodem ). - Lo usiamo dopo la preposizione "z", per es.
z kolegą . - Il singolare dello strumentale si forma aggiungendo le desinenze appropriate alla forma del nominativo.
| Rodzaj (genere) | Końcówka w mianowniku (desinenza al nominativo) | Końcówka w narzędniku (desinenza allo strumentale) | Przykłady (esempi) |
|---|---|---|---|
| męski (maschile) | -Ø | -em (po spółgłosce twardej) (-em (dopo una consonante dura)) -iem (po spółgłosce miękkiej) (-iem (dopo una consonante molle)) | nauczycielem (insegnante-em) chłopakiem (ragazzo-iem) |
| żeński (femminile) | -a, -i, -Ø* | -ą (po spółgłosce twardej) (-ą (dopo una consonante dura)) -ią (po spółgłosce miękkiej) (-ią (dopo una consonante molle)) | dziewczyną (ragazza-ą) panią (signora-ią) |
| nijaki (neutro) | -o, -e, -ę, -um | -em (po spółgłosce twardej) (-em (dopo una consonante dura)) -iem (po spółgłosce miękkiej) (-iem (dopo una consonante molle)) | metrem (metro-em) dzieckiem (bambino-iem) |
Eccezioni!
- Consonanti dure: m, b, p, w, f, n, d, t, z, s, ł, r, g/gi, k/ki, h/hi, ch/chi.
- Consonanti molli: mi, bi, pi, wi, fi, ń/ni, dź/dzi, ć/ci, ź/zi, ś/si, l, rz, dz, c, ż, sz, dż, cz, j.
- I sostantivi maschili che finiscono in -a (per es. kolega, dentysta) si declinano come i femminili e prendono la desinenza -ą, per es. kolegą, dentystą.
Esercizio 1: Scelta multipla
Istruzione: Scegli la risposta corretta
1. Dzień dobry, jestem ___ i pracuję w przychodni.
Buongiorno, sono ___ e lavoro in ambulatorio.2. Moja siostra jest ___.
Mia sorella è ___.3. Pan Marek jest ___.
Il signor Marek è ___.4. Pracuję jako ___ i rozmawiam ze studentami po polsku.
Lavoro come ___ e parlo con gli studenti in polacco.Esercizio 2: Riscrivi le frasi
Istruzione: Trasforma le frasi usando lo strumentale (con chi? con che cosa?) — dopo il verbo „być” (es. Jestem nauczycielem) e dopo la preposizione „z” (es. z kolegą).
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ EsempioJestem nauczycielem.(Jestem nauczycielem.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ EsempioOna jest panią.(Ona jest panią.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ EsempioOn jest dentystą.(On jest dentystą.)
-
Idę do kina z kolega.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ EsempioIdę do kina z kolegą.(Idę do kina z kolegą.)
-
Rozmawiam z pani.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ EsempioRozmawiam z panią.(Rozmawiam z panią.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ EsempioPiszę długopisem.(Piszę długopisem.)
Esercizio 3: La grammatica in azione
Istruzione: Nei dialoghi fate domande sulla professione e sugli studi; rispondete con frasi complete.
- Kim jesteś z zawodu i gdzie pracujesz? (Che lavoro fai e dove lavori?)
- Czy pracujesz jako samozatrudniony/samozatrudniona czy w firmie? Dlaczego?","Co studiujesz albo czego się uczysz teraz?","Z kim najczęściej pracujesz w zespole?" (Lavori come libero professionista o in azienda? Perché?)
- Kim jesteś z zawodu? Jestem nauczycielem/nauczycielką. (Che lavoro fai? Sono insegnante.)
- Pracuję jako architekt/architektka. (Lavoro come architetto/architetta.)
- Jestem prawnikiem/prawniczką i pracuję z dziennikarzem/dziennikarką. (Sono avvocato/avvocatessa e lavoro con un giornalista/una giornalista.)
- Jestem + (zawód w narzędniku) (Sono + (professione, strumentale))
- Pracuję jako + (zawód) (Lavoro come + (professione))
- Pracuję z + (osoba w narzędniku) (Lavoro con + (persona, strumentale))
