Wat gebeurt er in spreektaal?
In natuurlijk gesproken Frans klinkt alles korter en vloeiender dan in schrijftaal.
- Opvulwoorden helpen je tijd winnen en je zin “zacht” starten: Euh…, Ben/Bah…, Alors…, Bon…
- Vaste spreektaalmarkeerders verbinden ideeën: du coup (= dus/daardoor), en fait (= eigenlijk/in feite), genre (= zo van/bijv.)
- Klankreductie: woorden worden ingekort of letters vallen weg.
Opvulwoorden: wat doen ze precies?
| Woord |
Wanneer gebruik je het? |
Voorbeeld (natuurlijk) |
| Euh… |
Je zoekt woorden / je aarzelt |
Euh… j’peux te parler deux minutes ? |
| Ben / Bah |
“Nou ja”, reactie of kleine correctie |
Bah, j’sais pas… j’ai un doute. |
| Alors… |
Je leidt iets in / je gaat verder |
Alors… on fait comment pour demain ? |
| Bon… |
Je rondt af / beslist / verandert van onderwerp |
Bon… je t’envoie un mail tout à l’heure. |
Tip: gebruik deze woorden spaarzaam. Eén is vaak genoeg om natuurlijk te klinken.
Gesproken verbindingswoorden: betekenis zonder “boekentaal”
| Uitdrukking |
Betekenis (NL) |
Voorbeeld |
| Du coup |
dus, daardoor (vaak in conversatie) |
J’ai un imprévu, du coup je pars plus tôt. |
| En fait |
eigenlijk / om te verduidelijken of te corrigeren |
En fait, je peux pas venir vendredi. |
| Genre |
zo van / bijvoorbeeld (informeler) |
On a eu, genre, trois réunions ce matin. |
- Du coup = gevolg (maar niet altijd super “logisch”; het is vaak gewoon een gespreksbrug).
- En fait = “wacht, ik preciseer/corrigeer”.
- Genre is informeel: liever niet in heel formele contexten (bv. presentatie aan directie).
Verrassing of reactie: “Quoi ?!”, “Ah bon ?”, “Sérieux ?!”
Dit zijn snelle reacties. Let op de toon: die draagt de betekenis.
- Quoi ?! = “Wat?!” (sterke verrassing, soms ook ongeloof)
- Ah bon ? = “Oh ja?” (neutraal, beleefd nieuwsgierig)
- Sérieux ?! = “Serieus?!” (verbaasd, vaak informeel)
| Neutraal |
Meer emotie (informeel) |
| Ah bon ? Tu es en arrêt maladie ? |
Sérieux ? Tu pars maintenant ? |
Klankreductie: zo herken je de ‘ingekorte’ vormen
In spreektaal vallen klanken weg of smelten woorden samen. Dat is normaal en helpt spreken sneller te maken.
| Schrijftaal |
Spreektaal |
Waar let je op? |
| Il y a |
Y a |
y + a klinkt als één blok |
| Tu as |
T’as |
apostrof = samensmelting |
| Je suis |
J’suis / Chuis |
Chuis is heel mondeling |
| Je ne sais pas |
J’sais pas / Chais pas |
ne verdwijnt, begin wordt ingekort |
| Je vais demander… |
J’vais d’mander… |
e in het midden verdwijnt vaak |
| Il faut prévenir… |
Faut prévenir… |
il valt vaak weg |
| Il prend des vacances. |
I’ prend des vacances. |
l wordt vaak niet uitgesproken |
Belangrijk: je hoeft deze vormen niet “perfect” te produceren, maar je moet ze wél herkennen bij luisteren.
Negatie in spreektaal: meestal zonder “ne”
In conversatie verdwijnt ne heel vaak. De betekenis blijft duidelijk door pas / plus / jamais / rien.
- Schrijftaal: Je ne sais pas.
- Spreektaal: J’sais pas.
| Schrijftaal |
Spreektaal |
| Je ne peux pas venir. |
Je peux pas venir. |
| Il ne veut plus. |
Il veut plus. |
| Je n’ai jamais le temps. |
J’ai jamais le temps. |
Let op: in formele situaties (mail, verslag, sollicitatiebrief) gebruik je meestal wél ne.
Zelfcheck: klinkt het als natuurlijk Frans?
- Te formeel? Kan ne weg zonder dat de zin onduidelijk wordt?
- Te “geschreven”? Kun je je vais → j’vais, tu as → t’as (zeker in snelle spreektaal)?
- Heb je een brugwoord? Past du coup (gevolg) of en fait (correctie) echt bij je bedoeling?
- Register oké? Genre en Sérieux ?! liever met collega’s, minder in heel formele context.
Mini-model: zo bouw je een natuurlijke zin
- Start (optioneel): Euh… / Bon… / Alors…
- Kern: korte zin, eventueel met contractie: J’sais pas / J’peux pas / J’vais…
- Link (optioneel): du coup (gevolg) of en fait (precisering)
Voorbeeld: Bon… j’peux pas rester, du coup j’pars maintenant.
Minder natuurlijk mondeling: Je ne peux pas rester, donc je pars maintenant.
