Indicatif of subjonctief?

Indicatif ou subjonctif ?


On utilise l’indicatif pour exprimer un fait : une déclaration, une constatation ou une réalité certaine. Le subjonctif s’emploie pour exprimer une possibilité : un sentiment, une appréciation, une négation, un doute ou toute action incertaine.

(We gebruiken de indicatif om een feit uit te drukken: een verklaring, een vaststelling of een zekere realiteit. De subjonctif gebruiken we om een mogelijkheid uit te drukken: een gevoel, een beoordeling, een ontkenning, een twijfel of elke onzekere handeling.)

Indicatif of subjonctif na “que”? Denk eerst: feit of onzekerheid

Na bepaalde uitdrukkingen met que kies je de werkwoordswijs op basis van jouw houding:

  • Indicatif = je presenteert het als feit/zeker.
  • Subjonctif = je presenteert het als twijfel/mogelijkheid/geen zekerheid.

Snelle beslisboom (werkt in 10 seconden)

  1. Vraag: “Ben ik hier (vrij) zeker van?”
  2. Jaindicatif
    • Je crois que…, Je pense que…, Je trouve que… (affirmatief)
    • C’est sûr que…
    • Peut-être que… (in deze les: meestal indicatif)
  3. Nee / ik twijfelsubjonctif
    • Je doute que…
    • Il se peut que…
    • Il est possible/probable que…
    • C’est possible/probable que…altijd subjonctif

Overzicht per “signaalwoord”

Signaal Wat druk je uit? Wijs Correct voorbeeld
C’est sûr que zekerheid / feit Indicatif C’est sûr qu’il se sent débordé.
Je crois/pense/trouve que (affirmatief) mening als “waarschijnlijk waar” Indicatif Je crois qu’il s’entend bien avec ses collègues.
Peut-être que mogelijkheid (neutraal) Indicatif Peut-être que tu n’as pas assez confiance en toi.
Je doute que twijfel Subjonctif Je doute qu’ils soient à l’aise.
Il se peut que het kan zijn dat Subjonctif Il se peut que vous soyez déçus.
Il est possible/probable que mogelijkheid / waarschijnlijkheid (niet zeker) Subjonctif Il est probable que j’aie besoin d’une pause.

De valkuil: meningswerkwoorden in de ontkenning

In het Frans verandert niet alleen de betekenis, maar vaak ook de wijs.

  • Affirmatief → meestal indicatif:
    Je pense qu’il vient.
  • Negatiefindicatif óf subjonctif (keuze = nuance):
Wat wil je bedoelen? Voorbeeld Effect
Ik geef aan dat ik het niet zeker weet / ik twijfel Je ne pense pas qu’il vienne. twijfel staat centraal → subjonctif klinkt het meest logisch
Ik breng het als een feitelijke vaststelling (in mijn hoofd is het “nee”) Je ne pense pas qu’il vient. meer assertief/feitelijk → indicatif is mogelijk

Praktisch advies (B1): bij ontkenning van penser/croire/trouver mag je vaak veilig naar de subjonctif grijpen als je twijfel bedoelt.

Mini-check: herken je de subjonctif-vorm?

Je hoeft niet “alle subjonctif” te kennen, maar deze komen heel vaak voor:

  • être → que je sois, tu sois, il soit, nous soyons, vous soyez, ils soient
  • avoir → que j’aïe, tu aies, il ait, nous ayons, vous ayez, ils aient

Zie je in een zin soit/soyons/soyez/soient of ait/aie/ayez? Dan zit je bijna zeker in de subjonctif.

Zelfcontrole: 3 vragen vóór je antwoord

  1. Staat er een “trigger” zoals je doute que / il est possible que? → subjonctif.
  2. Is het een meningswerkwoord (croire/pense/trouver) in de affirmatieve vorm? → indicatif.
  3. Is het meningswerkwoord negatief? → kies:
    • subjonctif als je twijfel uitdrukt
    • indicatif als je het als feit neerzet

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze vermijdt)

  • Fout: Il est probable que je suis fatigué.
    Goed: Il est probable que je sois fatigué.
  • Fout: Je doute qu’elle est disponible.
    Goed: Je doute qu’elle soit disponible.
  • Let op met: C’est possible/probable quealtijd subjonctif (ook als je het “bijna zeker” vindt).
  1. In de bevestigende vorm worden werkwoorden van mening (croire que, penser que, trouver que…) altijd gevolgd door de indicatif.
  2. In de ontkennende vorm kunnen werkwoorden van mening gevolgd worden door de indicatif of de subjonctif.
  3. "C'est possible que", "C'est probable que" → altijd subjonctif.
Expressions (Uitdrukkingen)Modes (Wijzen)Exemples (Voorbeelden)
Sûr que (Zeker dat)Indicatif (Indicatif)C'est sûr qu'il se sent débordé avec tout ce travail. (Het is zeker dat hij zich overbelast voelt met al dat werk.)
Penser/croire/trouver que (certitude) (Denken/geloven/vinden dat (zekerheid))Indicatif (Indicatif)Je crois qu'il s'entend bien avec leurs collègues. (Ik geloof dat hij het goed kan vinden met hun collega’s.)
Peut-être que (Misschien)Indicatif (Indicatif)Peut-être que tu n'as pas assez confiance en toi. (Misschien heb je niet genoeg zelfvertrouwen.)
Douter que (Twijfelen dat)Subjonctif (Subjonctif)Je doute qu'ils soient à l'aise dans l'entreprise. (Ik betwijfel of ze zich op hun gemak voelen in het bedrijf.)
Il se peut que (Het kan zijn dat)Subjonctif (Subjonctif)Il se peut que vous soyez déçus car vous n'avez pas été augmentés. (Het kan zijn dat u teleurgesteld bent, omdat u geen loonsverhoging hebt gekregen.)
Il est possible que / Il est probable que (Het is mogelijk dat / Het is waarschijnlijk dat)Subjonctif (Subjonctif)Il est probable que j'aie besoin de prendre une pause cette semaine. (Het is waarschijnlijk dat ik deze week een pauze nodig heb.)

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1. Je crois qu'il ___ débordé en ce moment, il a trop de dossiers.

Ik geloof dat hij zich op dit moment ___ overweldigd voelt, hij heeft te veel dossiers.

2. Je doute que Julie ___ à l'aise dans cette équipe, elle ne parle presque pas en réunion.

Ik betwijfel of Julie zich ___ op haar gemak voelt in dit team, ze zegt bijna niets tijdens vergaderingen.

3. Il se peut que nous ___ déçus par la réponse du client, alors préparons un plan B.

Het is mogelijk dat we ___ teleurgesteld zijn door het antwoord van de klant, dus laten we een plan B voorbereiden.

4. C'est possible que Paul ___ demain, il s'est mis en colère hier.

Het is mogelijk dat Paul zich morgen ___, hij werd gisteren boos.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf elke zin met de gegeven uitdrukking en de juiste wijs: indicatif (zekerheid/feit) of subjonctif (twijfel/mogelijkheid).

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Hint Hint (C'est sûr que) Je suis certain : mon collègue arrive à l’heure.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    C'est sûr que mon collègue arrive à l'heure.
    (Het is zeker dat mijn collega op tijd komt.)
  2. Hint Hint (Je crois que) Je crois : ils ont assez de temps pour finir le rapport.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Je crois qu'ils ont assez de temps pour finir le rapport.
    (Ik geloof dat ze genoeg tijd hebben om het rapport af te maken.)
  3. Hint Hint (Peut-être que) Tu n'as peut-être pas compris la consigne.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Peut-être que tu n'as pas compris la consigne.
    (Misschien dat je de instructie niet begrepen hebt.)
  4. Hint Hint (Je doute que) Je ne suis pas sûr : elle est disponible demain.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Je doute qu'elle soit disponible demain.
    (Ik twijfel eraan dat zij morgen beschikbaar is.)

Oefening 3: Meerkeuze

Instructie: Kies de correcte zin (indicatief of conjunctief).

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1.
Met « ik denk niet dat » druk je twijfel of onzekerheid uit; de indicatief (« heeft goed begrepen ») is in sommige contexten mogelijk, maar de meest natuurlijke versie om de twijfel te markeren staat in de conjunctief.
2.
Veelgemaakte fout: na « het is waarschijnlijk dat » moeten sprekers de conjunctief gebruiken om de onzekerheid aan te geven; de indicatief (« heeft verbeterd ») is hier minder passend.

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Oscar Figueiral Marques

Meester

Université de Poitiers

University_Logo

Frankrijk


Laatst bijgewerkt:

zondag, 31/05/2026 01:41