Verstehe, wann du „sein“ oder „haben“ im Perfekt benutzt
(Zrozum, kiedy w Perfekcie używasz „sein” albo „haben”.)
- Perfekt zawsze składa się z dwóch części: czasownika posiłkowego ( sein lub haben ) w czasie teraźniejszym oraz Partizip II (imiesłowu czasu przeszłego) czasownika głównego.
- Czasownik posiłkowy stoi zawsze na 2. pozycji, a Partizip II na końcu zdania.
- „Haben“ używa się przy większości czasowników, a „sein“ przy czasownikach ruchu lub zmiany stanu.
| Person (Osoba) | Hilfsverb (sein) (Czasownik posiłkowy (sein)) z.B. gehen (np. iść ) | Partizip II (Imiesłów czasu przeszłego (Partizip II)) | Hilfsverb (haben) (Czasownik posiłkowy (haben)) z.B. bestellen (np. zamawiać) | Partizip II (Imiesłów czasu przeszłego (Partizip II)) |
|---|---|---|---|---|
| Ich | bin (jestem) | gegangen (poszedłem/poszłam) Beispiel: Ich bin zum Restaurant gegangen. (Przykład: Ja poszedłem/poszłam do restauracji.) | habe (mam) | bestellt (zamówiłem/zamówiłam) Beispiel: Ich habe Essen bestellt. (Przykład: Ja zamówiłem/zamówiłam jedzenie.) |
| Du | bist (jesteś) | hast (masz) | ||
| Er/sie/es | ist (jest) | hat (ma) | ||
| Wir | sind (jesteśmy) | haben (mamy) | ||
| Ihr | seid (jesteście) | habt (macie) | ||
| Sie | sind (są / jest Pan/Pani) | haben (mają / ma Pan/Pani) |
Wyjątki!
- Niektóre czasowniki ruchu wymagają „haben”, gdy łączą się z dopełnieniem: Er hat das Fahrrad gefahren (Akkusativobjekt!)
- Niektóre czasowniki mogą mieć oba, zależnie od znaczenia: Ich habe geschlafen (stan) -> Ich bin eingeschlafen (zmiana stanu)
Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór
Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź
1. Wir ___ gestern Abend in die Pizzeria gegangen.
My ___ wczoraj wieczorem do pizzerii poszli.)2. Ich ___ die Speisekarte gebracht.
Ja ___ przyniosłem menu.)3. Meine Kollegin ___ um 19 Uhr angekommen.
Moja koleżanka ___ przyjechała o 19:00.)4. Er ___ das Fahrrad zum Restaurant gefahren.
On ___ przywiózł rower do restauracji.)Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty
Instrukcja: Przekształć zdania na czas Perfekt: Umieść czasownik posiłkowy (haben/sein) na pozycji 2, a imiesłów czasu przeszłego (Partizip II) na końcu zdania (na przykład: „Ich gehe ins Restaurant.“ → „Ich bin ins Restaurant gegangen.“).
-
Ich gehe heute Abend ins Restaurant.⇒ _______________________________________________ ExampleIch bin heute Abend ins Restaurant gegangen.(Ich bin heute Abend ins Restaurant gegangen.)
-
Du bestellst eine Suppe.⇒ _______________________________________________ ExampleDu hast eine Suppe bestellt.(Du hast eine Suppe bestellt.)
-
Wir gehen um 19 Uhr nach Hause.⇒ _______________________________________________ ExampleWir sind um 19 Uhr nach Hause gegangen.(Wir sind um 19 Uhr nach Hause gegangen.)
-
Ihr bestellt zwei Getränke.⇒ _______________________________________________ ExampleIhr habt zwei Getränke bestellt.(Ihr habt zwei Getränke bestellt.)
-
Er fährt mit dem Fahrrad zur Arbeit.⇒ _______________________________________________ ExampleEr ist mit dem Fahrrad zur Arbeit gefahren.(Er ist mit dem Fahrrad zur Arbeit gefahren.)
-
Ich schlafe früh.⇒ _______________________________________________ ExampleIch habe früh geschlafen.(Ich habe früh geschlafen.)
Ćwiczenie 3: Gramatyka w praktyce
Instrukcja: Porozmawiajcie w parach o tym, co robiliście i jak była obsługa.
- Wohin seid ihr gegangen und wie war das Restaurant? (Gdzie poszliście i jaka była restauracja?)
- Was habt ihr bestellt und was hat der Kellner gebracht? Wie war das Essen?','Habt ihr Trinkgeld gegeben und wie habt ihr die Rechnung bezahlt?','Gab es etwas, das leider nicht verfügbar war oder nicht gut war? (Co zamówiliście i co przyniósł kelner? Jakie było jedzenie?)
- Wir sind in die Pizzeria gegangen. (Poszliśmy do pizzerii.)
- Ich habe ein Gericht und ein Getränk bestellt. (Zamówiłem jedno danie i napój.)
- Die Rechnung bitte! Wir haben bezahlt. (Poprosimy o rachunek! Zapłaciliśmy.)
- Perfekt mit „sein“ (Bewegung/Zustandsänderung) (Perfekt z „sein" (ruch/zmiana stanu))
- Perfekt mit „haben“ (bestellen/essen/bezahlen) (Perfekt z „haben" (zamawiać/jedzenie/płacenie))
