Liczebniki porządkowe (erste, zweite, dritte, etc.)

Ordinalzahlen zeigen eine Reihenfolge an. Sie werden häufig für Daten, Altersangaben und Rangfolgen verwendet.

(Liczebniki porządkowe pokazują kolejność. Często używa się ich do dat, określania wieku i rankingu.)

Wyjaśnienie nauczyciela

Co to są liczebniki porządkowe (Ordinalzahlen)?

Ordinalzahlen mówią o kolejności: pierwszy, drugi, trzeci…

1–19	Kardinalzahl + -te	5 → fünf + te = fünfte
od 20	Kardinalzahl + -ste	31 → einunddreißig + ste = einunddreißigste

Uwaga na wymowę: -ste często brzmi jak „szt(e)”.

To jest najczęstszy problem: ordinalna odmienia się jak przymiotnik.

1) po „im” (in dem) → zwykle -en	im dritten Stock
2) po „den” (Akkusativ, męski) → -en	Nehmen Sie den ersten Platz.
3) po „der / die / das” (Nominativ) → jak przymiotnik	der erste Tag / die zweite Person / das dritte Zimmer

W tej lekcji najważniejsze jest rozpoznanie: Stock/Platz (męski) często daje formę -en w zdaniu.

Uwaga: w mowie codziennej często usłyszysz też krócej: am fünfzehnten (bez miesiąca), gdy kontekst jest jasny.

Czy to na pewno kolejność (który z kolei)? → użyj Ordinalzahl.
Czy liczba jest 1–19 (końcówka -te) czy 20+ (końcówka -ste)?
Czy w zdaniu potrzebujesz końcówki -e / -en / -er / -es?
- Po im najczęściej: -en → im dritten…
- Po den: -en → den ersten…

Mylenie liczebnika głównego z porządkowym: ~~im drei Stock~~ → im dritten Stock
Zła końcówka po rodzajniku: ~~den erste Platz~~ → den ersten Platz
Zła zasada dla 15.: ~~fünfzehnste~~ → fünfzehnte
Wyjątki: ~~einste~~ → erste, ~~dreite~~ → dritte

Liczebniki porządkowe od 1. do 19. = liczebnik główny + -te: np. 5. = fünfte
Liczebniki porządkowe od 20. = liczebnik główny + -ste: np. 31. = einunddreißigste

1. Erste (pierwsza)	11. Elfte (jedenasta)	20. Zwanzigste (dwudziesta)
2. Zweite (druga)	12. Zwölfte (dwunasta)	30. Dreißigste (trzydziesta)
3. Dritte (trzecia)	13. Dreizehnte (trzynasta)	40. Vierzigste (czterdziesta)
4. Vierte (czwarta)	14. Vierzehnte (czternasta)	50. Fünfzigste (pięćdziesiąta)
5. Fünfte (piąta)	15. Fünfzehnte (piętnasta)	60. Sechzigste (sześćdziesiąta)
6. Sechste (szósta)	16. Sechszehnte (szesnasta)	70. Siebzigste (siedemdziesiąta)
7. Siebte (siódma)	17. Siebzehnte (siedemnasta)	80. Achtzigste (osiemdziesiąta)
8. Achte (ósma)	18. Achtzehnte (osiemnasta)	90. Neunzigste (dziewięćdziesiąta)
9. Neunte (dziewiąta)	19. Neunzehnte (dziewiętnasta)	100. Hundertste (setna)
10. Zehnte (dziesiąta)