Przymiotniki w mianowniku z rodzajnikiem (nie)określonym (np. ein/der große(r) Mann)

Adjektive im Nominativ mit (un)bestimmten Artikeln (e.g. ein/der große(r) Mann)

Adjektive verändern sich im Deutschen auch je nach Art des Artikels.

(Przymiotniki w języku niemieckim zmieniają się także w zależności od rodzaju rodzajnika.)

Wyjaśnienie nauczyciela

O co chodzi z końcówką przymiotnika?

W niemieckim przymiotnik przed rzeczownikiem prawie zawsze dostaje końcówkę.

Końcówka zależy głównie od tego, czy masz rodzajnik określony (der/die/das/die), czy nieokreślony (ein/eine/ein) albo brak rodzajnika (w liczbie mnogiej).
W tej lekcji ćwiczysz formy w mianowniku (Nominativ) – typowo w zdaniach typu: Das ist …

Krok 1: Najpierw wybierz rodzajnik (der/die/das/die czy ein/eine/ein)

Najważniejsze pytanie kontrolne: Jaki to rodzaj? der (m), die (ż), das (n), die (lm).
Potem: czy to „ten/ta/to” (określony) czy „jakiś/jakaś/jakieś” (nieokreślony).

Krok 2: Dopasuj końcówkę przymiotnika (Nominativ)

Rodzaj	Z rodzajnikiem określonym der/die/das/die	Z rodzajnikiem nieokreślonym ein/eine/ein
męski (der)	der große Mann	ein großer Mann
żeński (die)	die große Frau	eine große Frau
nijaki (das)	das große Kind	ein großes Kind
liczba mnoga (die)	die großen Kinder	— große Kinder

Szybka „ściąga” do zapamiętania

Z der/die/das prawie zawsze widzisz -e: der kleine…, die nette…, das neue…
Wyjątek, który rzuca się w oczy: liczba mnoga z „die” = -en: die großen Kinder
Z ein- to przymiotnik „niesie informację” o rodzaju:
- ein + męski: -er → ein neuer Kollege
- ein + nijaki: -es → ein schönes Hotel
- eine + żeński: -e → eine kleine Frau
Liczba mnoga bez rodzajnika: po prostu -e → große Kinder

Najczęstsze pułapki (i jak je szybko sprawdzić)

Pułapka 1: mylenie męskiego przy „ein”
- ✅ ein großer Mann
- ❌ ~~ein große Mann~~
Pułapka 2: nijaki przy „ein” (często zapomina się o -es)
- ✅ ein blondes Kind
- ❌ ~~ein blonde Kind~~
Pułapka 3: liczba mnoga z „die” wymaga -en
- ✅ die dünnen Kinder
- ❌ ~~die dünne Kinder~~

Autokontrola: 3 pytania przed wyborem końcówki

Jaki rodzaj ma rzeczownik? der / die / das / die (lm)
Jaki rodzajnik stoi przed nim? der/die/das/die czy ein/eine/ein czy brak
Czy to liczba mnoga? Jeśli tak: z „die” → -en, bez rodzajnika → -e

Miniwzorce do mówienia (przydatne w pracy i w recepcji)

Das ist der große Mann.
Das ist eine kleine Frau.
Da ist ein neuer Kollege.
Am Empfang ist ein blondes Kind.
Auf dem Foto sind die jungen Kinder / — junge Kinder.

Końcówka rodzaju męskiego to (-e) z rodzajnikiem określonym i (-er) z rodzajnikiem nieokreślonym
Końcówka rodzaju żeńskiego to (-e) z rodzajnikiem określonym i nieokreślonym
Końcówka rodzaju nijakiego to (-e) z rodzajnikiem określonym i (-es) z rodzajnikiem nieokreślonym
W liczbie mnogiej końcówki są takie same: (-en) z rodzajnikiem określonym i (-e) z rodzajnikiem nieokreślonym

Beispielnomen (przykładowy rzeczownik)	Mit bestimmtem Artikel (z rodzajnikiem określonym)	Mit unbestimmtem Artikel
der Mann (mężczyzna)	der große Mann (wysoki mężczyzna)	ein großer Mann (jakiś wysoki mężczyzna)
die Frau (kobieta)	die große Frau (wysoka kobieta)	eine große Frau (jakaś wysoka kobieta)
das Kind (dziecko)	das große Kind (wysokie dziecko)	ein großes Kind (jakieś wysokie dziecko)
die Kinder (dzieci)	die großen Kinder (wysokie dzieci)	— große Kinder (— wysokie dzieci)

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. Ich suche den Kollegen: Das ist der ____ Mann mit Bart.

2. Neben dem Eingang steht eine ____ Frau mit Locken.

3. Am Empfang wartet ein ____ Kind.

4. Auf dem Foto sind die ____ Kinder.

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przepisz zdania i wstaw właściwą końcówkę przymiotnika: raz z określonym rodzajnikiem (der/die/das/die) i raz z nieokreślonym rodzajnikiem (ein/eine/ein albo w liczbie mnogiej bez rodzajnika).

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi

Ein Mann ist groß. (bestimmter Artikel)

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Der große Mann ist groß.
(Ten wysoki mężczyzna jest wysoki.)
Die Frau ist nett. (unbestimmter Artikel)

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Eine nette Frau ist nett.
(Miła kobieta jest miła.)
Ein Kind ist klein. (bestimmter Artikel)

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Das kleine Kind ist klein.
(To małe dziecko jest małe.)
Der Kollege ist neu. (unbestimmter Artikel)

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Ein neuer Kollege ist neu.
(Nowy kolega jest nowy.)
Das Hotel ist teuer. (unbestimmter Artikel)

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Ein teures Hotel ist teuer.
(Drogi hotel jest drogi.)
Die Kinder sind laut. (ohne Artikel)

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Laute Kinder sind laut.
(Głośne dzieci są głośne.)

Ćwiczenie 3: Gramatyka w praktyce

Instrukcja: Pracujcie w parach: Opiszcie dokładnie osobę na zdjęciu.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie

Sytuacja

Am Empfang beschreibst du einem Sicherheitsmitarbeiter einen Kollegen auf einem Foto.

Omówić

Wer ist der Kollege: der Mann, die Frau oder das Kind? (Kim jest kolega: mężczyzną, kobietą czy dzieckiem?)
Wie sieht die Person aus: blond, braunhaarig, rothaarig oder schwarz? Kurz oder lang? Locken? Bart?","Ist die Person groß oder klein, dick oder dünn?" (Jak wygląda ta osoba: blondyn(ka), brunet(ka), rudy(a) czy ma czarne włosy? Krótkie czy długie? Loki? Broda?)

Przydatne słowa i zwroty

Das ist der braunhaarige Mann mit Bart. (To jest brunet z brodą.)
Ich suche eine blonde Frau mit langen Locken. (Szukam blondynki z długimi lokami.)
Das ist ein kleines Kind mit schwarzen Haaren; es ist dünn. (To jest małe dziecko z czarnymi włosami; jest szczupłe.)

Użyj w rozmowie

der große Mann / die kleine Frau / das schöne Kind (wysoki mężczyzna / niska kobieta / ładne dziecko)
ein großer Mann / eine kleine Frau / ein schönes Kind (wysoki mężczyzna / niska kobieta / ładne dziecko)
die großen Kinder / große Kinder (wysokie dzieci / wysokie dzieci)