Strona bierna stanu (Das Zustandspassiv)

Das Zustandspassiv im Deutschen

„Sein“ + Partizip II: Einen Zustand beschreiben

(„Sein” + imiesłów czasu przeszłego (Partizip II): opisywanie stanu)

Wyjaśnienie nauczyciela

Co to jest Zustandspassiv (sein + Partizip II)?

Zustandspassiv opisuje stan (rezultat), który jest „po” jakiejś czynności.

Pytanie kontrolne: Wie ist …? = Jaki jest stan…?
Polskie skojarzenie: „jest + zrobione/zamknięte/przygotowane”.

Ważne: to nie mówi, kto to zrobił ani kiedy. Tylko: jaki jest stan teraz.

Budowa krok po kroku (najprostszy schemat)

Wybierz rzecz/osobę, której stan opisujesz (podmiot).
Dodaj odpowiednią formę sein (ist/sind).
Dodaj Partizip II (zwykle forma z ge- lub z -t/-en).

Podmiot	sein	Partizip II	Przykład
Das Postamt	ist	geschlossen	Das Postamt ist geschlossen.
Die Häuser	sind	verkauft	Die Häuser sind verkauft.
Das Essen	ist	vorbereitet	Das Essen ist vorbereitet.

Na co uważać: „ist” czy „sind”?

Czasownik sein musi zgadzać się z podmiotem:

ist dla liczby pojedynczej: das/der/die (pojedyncze) → Das Museum ist …
sind dla liczby mnogiej: die (mnogie) → Die Tickets sind …

Poprawnie	Niepoprawnie
Die Türen sind geschlossen.	~~Die Türen ist geschlossen.~~
Das Büro ist geöffnet.	~~Das Büro sind geöffnet.~~

Zustandspassiv a „czynność teraz” (częsty błąd)

Porównaj: stan vs proces (czynność).

Co chcesz powiedzieć?	Forma po niemiecku	Przykład
Stan (rezultat)	sein + Partizip II	Die Tür ist geschlossen. (Drzwi są zamknięte.)
Czynność teraz	werden + Partizip II (nie to ćwiczenie, ale warto rozróżniać)	Die Tür wird geschlossen. (Drzwi są zamykane.)

Mini-test: jeśli po polsku naturalnie mówisz „jest + zrobione”, to zwykle pasuje Zustandspassiv.

Partizip II: co wybierasz w zdaniu?

W Zustandspassiv używasz Partizip II, a nie bezokolicznika.

Poprawnie: Die Tickets sind verkauft. / Das Postamt ist geschlossen.
Niepoprawnie: ~~Die Tickets sind verkaufen.~~ / ~~Das Postamt ist schließen.~~

Uwaga praktyczna: Partizip II często działa jak przymiotnik (opisuje stan), dlatego bywa bardzo „opisowe”.

Szyk zdania i typowe dodatki (dziś, już, jeszcze)

Najczęstszy szyk:

Podmiot + sein + Partizip II
Okoliczniki (np. heute) zwykle stoją po czasowniku: Das Museum ist heute geschlossen.

Dodatek	Przykład	Znaczenie
heute	Das Café ist heute geschlossen.	dziś
schon	Die Ausstellung ist schon vorbereitet.	już
noch nicht	Das Essen ist noch nicht vorbereitet.	jeszcze nie

Autokontrola: 3 pytania, zanim zaznaczysz odpowiedź

Czy mówię o stanie (jak jest?), a nie o tym, co ktoś robi w tej chwili?
Czy mam dobrą formę sein: ist czy sind?
Czy użyłem Partizip II (np. geschlossen/verkauft/vorbereitet), a nie bezokolicznika?

Zustandspassiv tworzy się za pomocą odmienionej formy czasownika „sein” oraz Partizip II danego czasownika.
Zustandspassiv opisuje stan, który powstał w wyniku jakiejś czynności. Odpowiada na pytanie: „Wie ist etwas?”

Formel (Wzór)	Verb (Czasownik)	Beispiele (Przykłady)
sein + Partizip II (sein + Partizip II)	schließen (zamykać)	Das Postamt ist geschlossen. (Poczta jest zamknięta.)
verkaufen (sprzedawać)	Die Häuser sind verkauft. (Domy są sprzedane.)
vorbereiten (przygotowywać)	Das Essen ist vorbereitet. (Jedzenie jest przygotowane.)

Formel (Wzór)

Verb (Czasownik)

Beispiele (Przykłady)

sein + Partizip II (sein + Partizip II)

schließen (zamykać)

Das Postamt ist geschlossen. (Poczta jest zamknięta.)

verkaufen (sprzedawać)

Die Häuser sind verkauft. (Domy są sprzedane.)

vorbereiten (przygotowywać)

Das Essen ist vorbereitet. (Jedzenie jest przygotowane.)

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. Das Museum ___ heute geschlossen.

2. Die Ausstellung ___ vorbereitet.

3. Die Tickets für das Konzert sind ___.

4. Die Tür zum Museum ist ___.

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przepisz zdania na stronę bierną stanową: użyj „sein + Partizip II”, aby opisać stan (np. „Die Tür ist geschlossen.”).

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi

Das Restaurant schließt um 22 Uhr.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Das Restaurant ist geschlossen.
(Restauracja jest zamknięta.)
Die Firma verkauft die zwei Häuser.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Die zwei Häuser sind verkauft.
(Dwa domy są sprzedane.)
Ich bereite das Essen vor.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Das Essen ist vorbereitet.
(Jedzenie jest przygotowane.)
Der Hausmeister öffnet die Tür.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Die Tür ist geöffnet.
(Drzwi są otwarte.)
Die Kollegin packt den Koffer.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Der Koffer ist gepackt.
(Walizka jest spakowana.)
Der Techniker repariert den Drucker.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
Der Drucker ist repariert.
(Drukarka jest naprawiona.)

Ćwiczenie 3: Gramatyka w praktyce

Instrukcja: Pracujcie w parach i opiszcie stan wystawy i dzieł sztuki.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie

Sytuacja

Sie sind im Museum und organisieren heute eine kleine Kunstveranstaltung.

Omówić

Welche Räume im Museum sind geöffnet oder geschlossen? (Które sale w muzeum są otwarte lub zamknięte?)
Welche Kunstwerke sind vorbereitet oder noch nicht vorbereitet? Warum? (einfach) (Które dzieła sztuki są przygotowane lub jeszcze nieprzygotowane? Dlaczego? (prosto))

Przydatne słowa i zwroty

Das Museum ist geöffnet/geschlossen. (Muzeum jest otwarte/zamknięte.)
Die Ausstellung ist vorbereitet. (Wystawa jest przygotowana.)
Das Bild ist ausgestellt. (Obraz jest wystawiony.)

Użyj w rozmowie

sein + Partizip II (Zustand beschreiben) (sein + Partizip II (opisywanie stanu))
Wie ist …? (Frage nach dem Zustand) (Wie ist …? (pytanie o stan))