Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela

Mowa zależna

Le discours indirect


Le discours indirect rapporte les propos de quelqu'un sous forme de récit, par l'intermédiaire d'un narrateur. Exemple : Il a dit qu'il viendra demain.

(Mowa zależna przytacza wypowiedzi kogoś w formie opowiadania, za pośrednictwem narratora. Przykład: Il a dit qu'il viendra demain.)

Kiedy w ogóle zmieniają się czasy? (kluczowa decyzja)

W mowie zależnej najpierw spójrz na czas w zdaniu nadrzędnym (czasownik typu powiedział, wyjaśniła, ogłosił).

  • Nadrzędne w teraźniejszym / przyszłym → zwykle bez zmiany czasu w zdaniu podrzędnym.
  • Nadrzędne w czasie przeszłym → stosujesz następstwo czasów (przesunięcie „o jeden krok wstecz”).

Mini-test: Czy główny czasownik jest „z wczoraj”? Jeśli tak → przesuwasz czas w zdaniu zależnym.

Następstwo czasów: myśl „jeden krok wstecz”

Gdy czasownik główny jest w przeszłości, w zdaniu po que / że najczęściej dzieje się to:

Mowa bezpośrednia Mowa zależna (główny = przeszłość) Praktyczne skojarzenie
présent imparfait „teraz” → „wtedy”
passé composé / passé simple plus-que-parfait „już zrobiłem” → „już miałem zrobione”
futur conditionnel présent „zrobię” → „miał zrobić / zrobiłby”
futur antérieur conditionnel passé „będę miał zrobione” → „miałby mieć zrobione”

Uwaga: imparfait zwykle zostaje imparfait (nie przesuwa się).

Najczęstsze pułapki: „imparfait” i czasowniki modalne

  • Imparfait w mowie bezpośredniej → najczęściej bez zmian w zależnej.

    Il a dit : « Je travaillais déjà ici. »Il a dit qu’il travaillait déjà ici.

  • Modalne (devoir, pouvoir, vouloir) w czasie teraźniejszym przy przeszłym głównym → przechodzą w imparfait.

    Il a dit : « Je dois partir. »Il a dit qu’il devait partir.

Zaimki i przymiotniki dzierżawcze: zmieniaj punkt widzenia

W mowie zależnej prawie zawsze zmieniasz „kto mówi” i „czyje to jest”. To nie jest mechaniczne — ma wynikać z sensu.

W mowie bezpośredniej W mowie zależnej Dlaczego
je il / elle przechodzisz na 3. osobę
mon / ma / mes son / sa / ses „mój” z perspektywy mówiącego = „jego/jej” z perspektywy narratora
nous ils / elles (często) „my” cytowane → „oni” relacjonowani

Przykład (bardzo typowy):
Il disait : « J’ai mon permis. »Il disait qu’il avait son permis.

Sygnały czasu i miejsca: „dziś” często staje się „tego dnia”

Gdy relacjonujesz wypowiedź z innego momentu, często przesuwasz też określenia czasu/miejsca.

Bezpośrednio Zależnie (często) Przykład
aujourd’hui ce jour-là « Aujourd’hui »ce jour-là
demain le lendemain « demain »le lendemain
la semaine prochaine la semaine suivante « la semaine prochaine »la semaine suivante
l’année dernière l’année précédente « l’année dernière »l’année précédente
ici (czasem) zależy, gdzie jest narrator

Wskazówka: jeśli zdanie brzmi nienaturalnie bez zmiany („dziś rano” w relacji sprzed tygodnia), użyj formy typu ce matin-là.

Szybka procedura (3 kroki) przed kliknięciem odpowiedzi

  1. Ustal czas w zdaniu nadrzędnym: présent/futur czy passé?
  2. Przesuń czas w zdaniu po que, jeśli główny jest w przeszłości (présent→imparfait, futur→conditionnel itd.).
  3. Sprawdź perspektywę: zaimki (je→il/elle), przymiotniki dzierżawcze (mon→son) i „słowa kotwice” (aujourd’hui→ce jour-là).

Samokontrola: czy Twoje zdanie jest logiczne?

  • Czy nie mieszasz perspektyw? Il a dit que je… (chyba że naprawdę cytujesz siebie).
  • Czy czas w zdaniu zależnym pasuje do „relacji z przeszłości”?

    Il a expliqué que… + il est → zwykle il était.

  • Czy „jutro / w przyszłym tygodniu” nadal ma sens? Jeśli nie: le lendemain / la semaine suivante.
  1. Gdy czasownik w zdaniu nadrzędnym jest w teraźniejszości lub w przyszłości, czasownik w zdaniu podrzędnym nie ulega zmianom w porównaniu z mową niezależną. Przykład: "Elle dira : je suis une citoyenne." → "Elle dira qu'elle est une citoyenne."
  2. Gdy czasownik w zdaniu nadrzędnym jest w czasie przeszłym, czas w zdaniu podrzędnym zmienia się w porównaniu z mową niezależną.
Discours direct (Mowa niezależna)Discours indirect (Mowa zależna)Exemples
Indicatif présentIndicatif imparfaitElle disait : "Je refuse". → Elle disait qu'elle refusait. (Mówiła: „odmawiam”. → Mówiła, że odmawiała.)
Passé composé / Passé simplePlus-que-parfaitIl a dit : "J'ai eu la licence" → Elle a dit qu'elle avait eu la licence. (Powiedział: „miałem licencję”. → Powiedziała, że miała licencję.)
ImparfaitImparfaitTu as déclaré : "J'avais un cousin maire." → Tu as déclaré que tu avais un cousin maire. (Oświadczyłeś/-aś: „miałem kuzyna burmistrza”. → Oświadczyłeś/-aś, że miałeś/-aś kuzyna burmistrza.)
FuturConditionnel présentIl a dit : "J'arriverai en retard". → Il a dit que qu'il arriverait en retard. (Powiedział: „przyjadę spóźniony”. → Powiedział, że przyjechałby spóźniony.)
Futur antérieurConditionnel passéIl déclara : "J'aurai bientôt fini". → Il déclara qu'il aurait bientôt fini. (Oświadczył: „Wkrótce skończę”. → Oświadczył, że wkrótce skończyłby.)
ConditionnelConditionnelLe ministre de L'Intérieur a précisé : "J'aimerais être présent" → Le ministre de l'Intérieur a précisé qu'il aimerait être présent. (Minister spraw wewnętrznych sprecyzował: „chciałbym być obecny”. → Minister spraw wewnętrznych sprecyzował, że chciałby być obecny.)

Wyjątki!

  1. Trzeba dostosować zaimki do sensu zdania. Przykład: Il disait : J'ai mon permis → Il disait qu'il avait son permis.

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

1. Le maire a expliqué que le délai pour déposer le dossier ______ de deux semaines.

Burmistrz wyjaśnił, że termin na złożenie dokumentacji ______ dwa tygodnie.

2. Au consulat, l'agent m'a dit que je ______ demander une autorisation avant de travailler.

W konsulacie urzędnik powiedział mi, że ______ wystąpić o zezwolenie przed rozpoczęciem pracy.

3. La vice-présidente du district a annoncé que l'allocation ______ versée le mois suivant.

Wiceprzewodnicząca okręgu ogłosiła, że świadczenie ______ wypłacone w następnym miesiącu.

4. Le ministre de l'Intérieur a précisé qu'il avait déjà obtenu ______ permis l'année précédente.

Minister Spraw Wewnętrznych doprecyzował, że już uzyskał ______ pozwolenie w poprzednim roku.

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przekształć zdania na mowę zależną (z „que”), dostosowując czasy, jeśli zdanie nadrzędne jest w czasie przeszłym, i zmieniając zaimki w razie potrzeby. Przykład: Il a dit : « Je viens. » → Il a dit qu’il venait.

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Le directeur a annoncé : « Nous ouvrons un nouveau bureau à Lyon. »
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Le directeur a annoncé qu’ils ouvraient un nouveau bureau à Lyon.
    (Dyrektor ogłosił, że otwierali nowe biuro w Lyonie.)
  2. Sophie a expliqué : « J’ai envoyé le dossier ce matin. »
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Sophie a expliqué qu’elle avait envoyé le dossier ce matin-là.
    (Sophie wyjaśniła, że wysłała dokumentację tamtego ranka.)
  3. Le responsable a précisé : « Je travaillais déjà sur ce projet l’année dernière. »
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Le responsable a précisé qu’il travaillait déjà sur ce projet l’année précédente.
    (Kierownik doprecyzował, że pracował już nad tym projektem w poprzednim roku.)
  4. Le client a dit : « Je paierai la facture la semaine prochaine. »
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Le client a dit qu’il paierait la facture la semaine suivante.
    (Klient powiedział, że zapłaci fakturę w następnym tygodniu.)

Ćwiczenie 3: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawne zdanie w mowie zależnej.

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

1.
Przy czasowniku głównym w czasie przeszłym („wyjaśnił”) stosuje się następstwo czasów: czas teraźniejszy („mogę”) musi przejść w imparfait („mogłem”).
2.
Nie używa się razem „que si”; ponadto przy „zapytała” (czas przeszły) czasownik w zdaniu podrzędnym musi się dostosować czasowo (czas teraźniejszy „jestem” staje się „byłem”).

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Oscar Figueiral Marques

Mistrz

Université de Poitiers

University_Logo

Francja


Ostatnia aktualizacja:

niedziela, 31/05/2026 12:21