Jeszcze nie ma nauczyciela
Chcę nauczyciela!

Alcuni participi passati si usano come aggettivi.

(Niektóre imiesłowy czasu przeszłego używa się jak przymiotników.)

Co tu się dzieje: imiesłów czasu przeszłego jako przymiotnik

W tych zdaniach participio passato (np. sudato, riposato, caduta, rilassata) działa jak przymiotnik i opisuje stan / efekt.

  • Marco è sudato = „Marco jest spocony” (stan po wysiłku)
  • Il bambino è riposato = „dziecko jest wypoczęte” (efekt odpoczynku)

Najważniejsza zasada: zgoda rodzaju i liczby z podmiotem

Gdy imiesłów jest użyty jak przymiotnik, musi się zgadzać z podmiotem (kto? co?) w rodzaju i liczbie.

Podmiot Końcówka imiesłowu Przykład
męski, l. poj. (lui / Marco / il bambino) -o Marco è sudato
męski, l. mn. (loro / i bambini / gli uomini) -i I bambini sono riposati
żeński, l. poj. (lei / Anna / la collega) -a Lei è caduta
żeński, l. mn. (loro / le ragazze / le colleghe) -e Le ragazze sono rilassate

Szybki „check” przed wyborem końcówki

  1. Znajdź podmiot: kto jest spocony / wypoczęty / zrelaksowany?

  2. Ustal rodzaj: męski czy żeński?

  3. Ustal liczbę: pojedyncza czy mnoga?

  4. Wybierz końcówkę: -o / -i / -a / -e.

Uwaga na „loro”: samo słowo nie mówi, jaki to rodzaj

Loro może oznaczać grupę męską, mieszaną albo żeńską. Końcówkę rozpoznasz z kontekstu (kim są „oni”).

  • Gli uominiLoro sono riposati

  • Le ragazzeLoro sono cadute

Dwa podobne schematy, które warto rozróżniać

  • Essere + imiesłów = opis stanu

    Marco è sudato.

  • Sentirsi + imiesłów = „czuć się” w danym stanie

    Lei si sente rilassata.

W obu przypadkach imiesłów zgadza się z podmiotem.

Najczęstsze błędy (i jak je szybko wyłapać)

  • Rodzaj: Lei è → forma żeńska

    Lei è sudato.Lei è sudata.

  • Liczba mnoga: Le mani (żeń., mn.) → -e

    Le mani sono sudati.Le mani sono sudate.

  • Podmiot „ukryty” w odmianie czasownika

    Sono stanco… = „ja” → dobierz końcówkę do mówiącej osoby: sudato/sudata.

Mini-ściąga: jak myśleć po polsku, żeby mówić poprawnie po włosku

  • Jeśli po polsku powiesz: „jest spocona” → po włosku końcówka będzie -a: sudata.

  • Jeśli po polsku: „są zrelaksowane” → po włosku końcówka -e: rilassate.

  • Jeśli po polsku: „są wypoczęci” (męska/mieszana grupa) → po włosku końcówka -i: riposati.

  1. Imiesłów czasu przeszłego może być użyty do opisywania stanu lub cechy.
  2. Imiesłów zgadza się z rodzajem i liczbą podmiotu.
 Singolare (Liczba pojedyncza)Plurale (Liczba mnoga)
Maschile (Rodzaj męski)

Sudato

Lui è sudato (On jest spocony)

Sudati

Loro sono sudati (Oni są spoceni)

Riposato

Il bambino è riposato. (Dziecko jest wypoczęte.)

Riposati

I bambini sono riposati. (Dzieci są wypoczęte.)

Femminile (Rodzaj żeński)

Caduta

Lei è caduta. (Ona upadła.)

Cadute

Loro sono cadute. (One upadły.)

Rilassata

Lei si sente rilassata. (Ona czuje się zrelaksowana.)

Rilassate

Loro si sentono rilassate. (One czują się zrelaksowane.)

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. Dopo otto ore al computer sono stanco e un po' ______.

Po ośmiu godzinach przy komputerze jestem zmęczony i trochę ______.)

2. Dopo la doccia siamo pulite e ______.

Po prysznicu jesteśmy czyste i ______.)

3. Il paziente è debole e molto stanco, ma oggi è più ______ di ieri.

Pacjent jest słaby i bardzo zmęczony, ale dzisiaj jest bardziej ______ niż wczoraj.)

4. Dopo il corso serale vi sentite calme e ______, non più stressate per il lavoro.

Po wieczornym kursie czujecie się spokojne i ______, już nie zestresowane pracą.)

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przepisz zdania, zastępując przymiotnik odpowiednim imiesłowem przeszłym; dopasuj rodzaj i liczbę do podmiotu (przykład: Po biegu on jest zmęczony → Po biegu on jest spocony).

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Dopo la corsa lui è stanco.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Dopo la corsa lui è sudato.
    (Dopo la corsa lui è sudato.)
  2. Dopo la lunga riunione loro sono stanchi.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Dopo la lunga riunione loro sono rilassati.
    (Po długim spotkaniu oni są rozluźnieni.)
  3. Dopo il weekend il bambino è calmo.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Dopo il weekend il bambino è riposato.
    (Po weekendzie dziecko jest wypoczęte.)
  4. Dopo il corso di yoga lei è calma.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Dopo il corso di yoga lei è rilassata.
    (Po kursie jogi ona jest zrelaksowana.)
  5. Dopo la maratona loro sono molto stanche.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Dopo la maratona loro sono molto sudate.
    (Po maratonie one są bardzo spocone.)
  6. Dopo la caduta in ufficio le colleghe sono a terra.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Dopo la caduta in ufficio le colleghe sono cadute.
    (Po upadku w biurze koleżanki leżą na ziemi.)

Ćwiczenie 3: Gramatyka w praktyce

Instrukcja: W parze opiszcie, jacy jesteście i jacy są koledzy po pracy.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie
Sytuacja
Dopo una lunga giornata in ufficio, i colleghi si scambiano sensazioni sul lavoro.
(Po długim dniu w biurze koledzy dzielą się wrażeniami z pracy.)

Omówić
  • Come ti senti dopo una giornata molto lunga in ufficio? (Jak się czujesz po bardzo długim dniu w biurze?)
  • Descrivi un collega molto stanco o molto rilassato dopo il lavoro. Come appare e perché? (Opisz kolegę bardzo zmęczonego albo bardzo zrelaksowanego po pracy. Jak wygląda i dlaczego tak jest?)

Przydatne słowa i zwroty
  • Sono sudato/sudata e molto stanco/stanca. (Sono sudato/sudata i molto stanco/stanca.)
  • Dopo il riposo mi sento riposato/riposata e più forte. (Dopo il riposo mi sento riposato/riposata i più forte.)
  • Dopo la palestra loro sono sudati/sudate e rilassati/rilassate. (Dopo la palestra loro sono sudati/sudate i rilassati/rilassate.)

Użyj w rozmowie
  • essere + participio passato come aggettivo (essere + participio passato come aggettivo)
  • accordo di genere e numero del participio passato (accordo di genere e numero del participio passato)

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Fabio Pirioni

licencjat z humanistyki

University of Udine

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

sobota, 07/03/2026 12:33