Jeszcze nie ma nauczyciela
Chcę nauczyciela!
Jak to działa?

Impara formare e usare le preposizioni articolate.

(Naucz się tworzyć i używać przyimków łączonych.)

Czym są „preposizioni articolate” i po co je łączyć?

Preposizione articolata = przyimek prosty + rodzajnik określony w jednym słowie.

  • di + il → del ("z/od", "o", "kogo/czego")
  • a + il → al ("do", "w kierunku")
  • da + il → dal ("od", "z miejsca")
  • in + il → nel ("w")
  • su + il → sul ("na")

To jest bardzo częste w języku włoskim i brzmi naturalnie. Forma rozdzielna typu di il, a la jest błędna w standardowym włoskim.

Jak wybrać poprawną formę? (procedura 3 kroków)

  1. Wybierz przyimek prosty: di / a / da / in / su (co chcesz powiedzieć?)
  2. Ustal rodzajnik rzeczownika: il / lo / l’ / la / i / gli / le
  3. Połącz zgodnie z tabelą: del, dello, dell’, della… itd.

Mini-check: jeśli umiesz powiedzieć „il/lo/la/i/gli/le + rzeczownik”, to umiesz też zrobić formę łączoną.

Najczęstszy problem: il / lo / l’ / la (czyli od czego zależy łączenie)

Kluczowe jest, jaki rodzajnik ma rzeczownik.

Rodzajnik Kiedy? Przykład rzeczownika
il męski, zwykle przed większością spółgłosek il mercato
lo męski: s+spółgłoska, z, ps, gn, x, y lo studio, lo zaino
l’ przed samogłoską (męski i żeński) l’ufficio, l’amica
la żeński przed spółgłoską la macchina

Wniosek: nie uczysz się „dal, al, sul” w oderwaniu — zawsze myślisz: da/a/su + (il/lo/l’/la…).

Szybkie mapowanie znaczeń (żeby nie mylić di / da / in / su)

Forma Najczęstsze znaczenie Przykład
del / della / dei… „o”, „z/od” w sensie przynależności/tematu Parliamo della riunione.
dal / dalla / dai… „od, z miejsca” (skąd?) Il vento arriva dal nord.
al / alla / ai… „do” (dokąd?), często kierunek/cel Andiamo al mercato.
nel / nella / nei… „w” (gdzie?) Lavoro nell’ufficio.
sul / sulla / sui… „na” (na czym?) Il sole splende sulle montagne.

Uwaga na liczbę mnogą: i / gli / le

W liczbie mnogiej wszystko działa tak samo: wybierasz rodzajnik i łączysz.

  • i (męski, „normalny”): i ristoranti → nei ristoranti
  • gli (męski „specjalny” i przed samogłoską): gli amici / gli uffici → con gli amici, negli uffici
  • le (żeński): le montagne → sulle montagne

Wyjątki i pułapki, które warto znać na A1

  • per, tra, fra + rodzajnik: nie łączą się.

    Przykład: per il lavoro, tra la gente, fra i colleghi.

  • con: w praktyce najczęściej zostaje osobno.

    Poprawnie: con il collega, con la macchina, con gli amici.

    Forma skrócona jest ograniczona: con + il → col, con + i → coi (np. col tempo, coi colleghi) — ale na A1 możesz bezpiecznie używać „con il / con i”.

Autokontrola: czy Twoje zdanie brzmi „włosko”?

  • Czy masz konstrukcję typu a il, di la, in il? → zamień na formę łączoną.
  • Czy wiesz, jaki rodzajnik ma rzeczownik? Jeśli nie, sprawdź i dopiero łącz.
  • Czy przyimek pasuje znaczeniowo?

    Skąd? → da/dal; o czym? → di/del; gdzie? → in/nel; na czym? → su/sul; dokąd? → a/al.

Mini-przykłady (poprawnie vs. błędnie)

  • Vado a il mercato. → Vado al mercato.
  • Parlo di la pausa. → Parlo della pausa.
  • Sono in il centro. → Sono nel centro.
  • Il vento soffia su il lago. → Il vento soffia sul lago.
  • Prendo l’ombrello da la macchina. → Prendo l’ombrello dalla macchina.
  1. Przyimek łączony tworzy się, łącząc przyimek prosty z rodzajnikiem określonym.
  2. Przyimki "per, tra, fra" nie łączą się z rodzajnikiem i pozostają niezmienne.
 IlL'LoLaIGliLe
Di (z)DelDell'DelloDellaDeiDegliDelle
A (do, w)AlAll'AlloAllaAiAgliAlle
Da (od, z (od kogo/czego))DalDall'DalloDallaDaiDagliDalle
In (w)NelNell'NelloNellaNeiNegliNelle
Su (na)SulSull'SulloSullaSuiSugliSulle

Wyjątki!

  1. "Con" łączy się tylko z "il, i": "col, coi".

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. Guardo il meteo e vedo il sole che entra ___ finestra dell’ufficio, ma fuori, vicino al mare, c’è ancora una nuvola.

Patrzę na prognozę pogody i widzę słońce wpadające ___ okno biura, ale na zewnątrz, blisko morza, jest jeszcze jedna chmura.)

2. Qui a Milano il vento arriva ___ nord e soffia forte sulla città.

Tu, w Mediolanie, wiatr nadchodzi ___ północy i mocno wieje nad miastem.)

3. Metto la giacca ___ sedia e poi esco un momento al sole.

Kładę kurtkę ___ krześle i potem wychodzę na chwilę na słońce.)

4. D’inverno mi piace guardare la neve ___ tetti delle case in centro.

Zimą lubię oglądać śnieg ___ dachach domów w centrum.)

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przekształć zdania, używając poprawnej przyimkowo-rodzajnikowej formy (del, dello, della, dei, degli, delle; al, allo, alla, ai, agli, alle; dal, dallo, dalla, dai, dagli, dalle; nel, nello, nella, nei, negli, nelle; sul, sullo, sulla, sui, sugli, sulle). Przykład: Vado a il supermercato → Vado al supermercato.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Wskazówka Wskazówka (di il) Parlo di il tempo con i colleghi.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Parlo del tempo con i colleghi.
    (Parlo del tempo con i colleghi.)
  2. Wskazówka Wskazówka (a il) Domani vado a il lavoro in autobus.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Domani vado al lavoro in autobus.
    (Domani vado al lavoro in autobus.)
  3. Wskazówka Wskazówka (su il) Metto il computer su il tavolo.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Metto il computer sul tavolo.
    (Metto il computer sul tavolo.)
  4. Wskazówka Wskazówka (da la) Loro arrivano da la stazione alle otto.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Loro arrivano dalla stazione alle otto.
    (Loro arrivano dalla stazione alle otto.)
  5. Wskazówka Wskazówka (in il) Ci sono molte nuvole in il cielo di Roma oggi.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Ci sono molte nuvole nel cielo di Roma oggi.
    (Ci sono molte nuvole nel cielo di Roma oggi.)
  6. Wskazówka Wskazówka (in la) Beviamo un caffè con i colleghi in la pausa.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Beviamo un caffè con i colleghi nella pausa.
    (Beviamo un caffè con i colleghi nella pausa.)

Ćwiczenie 3: Gramatyka w praktyce

Instrukcja: Porozmawiaj z kolegą o pogodzie dziś i w przyszłym tygodniu.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie
Sytuacja
Sei in ufficio e fai small talk sul meteo con i colleghi.
(Jesteś w biurze i rozmawiasz o pogodzie z kolegami.)
Omówić
  • Com'è il tempo oggi nella tua città? Ti piace? Perché? (Jaka jest dziś pogoda w twoim mieście? Podoba ci się? Dlaczego?)
  • Cosa fai quando c'è maltempo in città? Preferisci il sole o la pioggia? (Co robisz, kiedy w mieście jest zła pogoda? Wolisz słońce czy deszcz?)
Przydatne słowa i zwroty
  • Il bel tempo e il sole (Ładna pogoda i słońce)
  • Il maltempo: pioggia, vento, neve (Zła pogoda: deszcz, wiatr, śnieg)
  • Oggi lavoro nell'ufficio senza sole (Dziś pracuję w biurze bez słońca)
Użyj w rozmowie
  • del, della, dei, delle (del, della, dei, delle)
  • nel, nella, nei, nelle (nel, nella, nei, nelle)
  • sul, sulla, sui, sulle (sul, sulla, sui, sulle)

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Fabio Pirioni

licencjat z humanistyki

University of Udine

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

sobota, 07/03/2026 12:51