Poznaj passato prossimo z czasownikiem essere używanym z czasownikami ruchu i stanów, np. "sono arrivato" (przyjechałem), "sei andata" (poszłaś), "siamo partiti" (wyjechaliśmy), gdzie imiesłów przeszły zgadza się z rodzajem i liczbą podmiotu.
  1. Passato prossimo wskazuje na czynność, która miała miejsce w niedalekiej przeszłości.
  2. Używaj "essere" z czasownikami ruchu lub stanu.
  3. Z czasownikiem posiłkowym "essere" imiesłów przeszły zgadza się pod względem rodzaju i liczby z podmiotem.
Coniugazione di 'essere' (Odmiana czasownika „być”)Participio  (Imiesłów)Esempio (Przykład)
Io sono

Arrivato/i

Arrivata/e

Sono arrivato a casa. (Przyjechałem do domu.)
Tu seiSei arrivato alle 8 in punto. (Przybyłeś o ósmej punktualnie.)
Lui/lei èE' arrivata in ritardo. (Przyszła z opóźnieniem.)
Noi siamoSiamo arrivati a mezzogiorno. (Dotarliśmy w południe.)
Voi sieteSiete arrivati nel pomeriggio. (Dotarliście po południu.)
Loro sonoSono arrivate alle 4 meno un quarto. (Sono arrivate o godzinie za piętnaście cztery.)

Wyjątki!

  1. Czasowniki zwrotne zawsze używają essere.

Ćwiczenie 1: Il passato prossimo con essere

Instrukcja: Wstaw poprawne słowo.

Pokaż tłumaczenie Pokaż odpowiedzi

siamo usciti, siamo arrivati, sono arrivati, è arrivata, è andata, è andato, sei uscito, sono partiti

1. Andare:
Lui ... al mercato.
(On poszedł na targ.)
2. Uscire:
Noi ... insieme ieri sera.
(Wyszliśmy razem wczoraj wieczorem.)
3. Andare:
Lei ... a casa dopo la lezione.
(Ona poszła do domu po lekcji.)
4. Arrivare:
Lei ... molto presto.
(Ona przyjechała bardzo wcześnie.)
5. Arrivare:
Loro ... molto tardi al lavoro.
(Oni przyszli bardzo późno do pracy.)
6. Arrivare:
Noi ... in orario per l'appuntamento.
(Dotarliśmy na czas na umówione spotkanie.)
7. Uscire:
Tu ... dal lavoro.
(Wyszedłeś z pracy.)
8. Partire:
Loro ... alle 6 per andare al mare.
(Oni wyjechali o 6, żeby pojechać nad morze.)

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawne rozwiązanie

1. Io ______ arrivato a casa ieri sera.

(Ja ______ przyszedłem do domu wczoraj wieczorem.)

2. Lei ______ andata al mercato stamattina.

(Ona ______ poszła na rynek dziś rano.)

3. Noi ______ partiti presto stamattina.

(My ______ wyjechaliśmy wcześnie dziś rano.)

4. Voi ______ tornati tardi ieri sera.

(Wy ______ wróciliście późno wczoraj wieczorem.)

5. Loro ______ arrivate in orario per la riunione.

(Oni ______ przyszli punktualnie na spotkanie.)

6. Tu ______ rimasta a casa ieri perché eri stanca.

(Ty ______ zostałaś w domu wczoraj, ponieważ byłaś zmęczona.)

Il passato prossimo z czasownikiem essere

W tej lekcji poznasz konstrukcję passato prossimo (czas przeszły dokonany) używaną z czasownikiem posiłkowym essere. Ten czas wyraża czynności, które wydarzyły się niedawno w przeszłości.

Kiedy używamy essere jako czasownika posiłkowego?

  • Z czasownikami wyrażającymi ruch, np. arrivare (przybyć), partire (wyjechać), andare (iść).
  • Z czasownikami wyrażającymi stan lub zmianę stanu.
  • Z czasownikami zwrotnymi (verbi riflessivi), które zawsze wymagają essere.

Budowa zdania w passato prossimo z essere

Zdanie tworzy się przez połączenie:

  • Czasownika posiłkowego essere odmienionego w czasie teraźniejszym (io sono, tu sei, lui/lei è, noi siamo, voi siete, loro sono)
  • Participo passato (imiesłów przeszły) czasownika głównego, który musi zgadzać się z podmiotem pod względem rodzaju i liczby. Przykładowo:
OsobaParticipio passatoPrzykład
Ioarrivato (m), arrivata (f)Sono arrivato a casa.
Tuarrivato (m), arrivata (f)Sei arrivato alle 8 in punto.
Lui/leiarrivato/arrivataÈ arrivata in ritardo.
Noiarrivati (m), arrivate (f)Siamo arrivati a mezzogiorno.
Voiarrivati (m), arrivate (f)Siete arrivati nel pomeriggio.
Loroarrivati (m), arrivate (f)Sono arrivate alle 4 meno un quarto.

Ważne wyrażenia i konstrukcje

  • Participio passato zmienia końcówkę, aby dopasować się do rodzaju i liczby podmiotu (np. arrivato/arrivata/arrivati/arrivate).
  • Verbi riflessivi zawsze tworzone z essere, np. mi sono alzato (wstałem).
  • Przykłady z życia codziennego: Sono partito(tA) stamattina, Sei tornato(tA) ieri sera, Lei è andata al mercato.

Różnice między polskim a włoskim

W języku włoskim użycie czasownika posiłkowego essere lub avere wpływa na formę imiesłowu przeszłego, który musi się zgadzać z podmiotem pod względem rodzaju i liczby. W języku polskim czas przeszły ma formę niezmienną pod względem rodzaju podmiotu, chociaż końcówki żeńskie i męskie występują w formie czasownika. Włoski passé composé z essere wymaga więc nie tylko odmiany czasownika posiłkowego, ale także odpowiedniego dopasowania imiesłowu.

Przydatne włoskie wyrażenia i ich polskie odpowiedniki:

  • Sono arrivato – Przybyłem
  • Sei partito – Wyjechałeś
  • È andata – Ona poszła
  • Siamo tornati – Wróciliśmy
  • Siete rimasti – Zostaliście

Zapamiętaj, aby zwrócić uwagę na zgodność czasu i rodzaju w zdaniach z essere.

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Fabio Pirioni

licencjat z humanistyki

University of Udine

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

piątek, 18/07/2025 03:05