Tijd- en plaatsaanduiding met inversie: „Morgen gehen wir einkaufen"

Begint een zin met een plaats- of tijdsaanduiding, dan staat het werkwoord meteen daarna, bijv. „Um 20 Uhr mache ich Hausaufgaben".

Uitleg van de docent

Wat gebeurt er met de woordvolgorde als je met tijd of plaats begint?

In het Duits blijft één regel bijna altijd overeind:

Het vervoegde werkwoord staat op positie 2.
Als je begint met tijd of plaats, dan komt het onderwerp (ik / hij / der Kunde / man) meestal ná het werkwoord.

Denk in “blokken”. Tijd/plaats aan het begin is één blok op positie 1.

Positie 1 (blok)	Positie 2	Positie 3	Rest
Heute	gehe	ich	zum Markt.
Im Einkaufszentrum	findet	man	viele Läden.
Dort	arbeitet	der Verkäufer	.
Nach der Arbeit	gehe	ich	einkaufen.

In het Nederlands kan dit vaak, in het Duits meestal niet.

~~Nach der Arbeit ich gehe zur Reinigung.~~

Nach der Arbeit gehe ich zur Reinigung.
~~Im Einkaufszentrum man findet viele Läden.~~

Im Einkaufszentrum findet man viele Läden.

Tip: alles wat je vóór de komma zou kunnen zetten, kun je vaak als blok 1 gebruiken.

Markeer het werkwoord dat vervoegd is (gehe, findet, arbeitet, mache, kauft).
Tel posities: staat dat werkwoord op plek 2?
Zo ja: dan staat het onderwerp meestal direct erna.

Als je start met…	Dan moet je doen	Voorbeeld
Tijd (Morgen / Nach der Arbeit)	Werkwoord naar positie 2	Morgen gehe ich zum Markt.
Plaats (Im Einkaufszentrum / Dort)	Onderwerp naar positie 3	Dort arbeitet der Verkäufer.

Als dit automatisch voelt, kun je in gesprekken makkelijk variëren met tijd en plaats zonder je woordvolgorde kwijt te raken.

Struktur (Structuur)	Beispiel (Voorbeeld)
Heute + Verb + ich	Heute gehe ich zum Markt. (Vandaag ga ik naar de markt.)
Im Einkaufszentrum + Verb + man	Im Einkaufszentrum findet man viele Läden. (In het winkelcentrum vindt* men veel winkels.*)
Dort + Verb + der Verkäufer	Dort arbeitet der Verkäufer. (Daar werkt* de verkoper.*)
Nach der Arbeit + Verb + ich	Nach der Arbeit gehe ich einkaufen. (Na het werk ga ik boodschappen doen.)

Uitzonderingen!